Yusufeli Barajı’nın yapımının önüne muhalefetin kurduğu baraj, ülkeyi yaklaşık 50 milyar liraya yakın zarara uğrattı

Türkiye’nin en yüksek gövdeli barajı olan Yusufeli Barajı ve HES, enerji üretimiyle ülke ekonomisine katkı sağlamayı sürdürüyor.

CHP’nin itirazları ve Danıştay’ın durdurması nedeniyle yapımı 7 yıl geciken Yusufeli Barajı yapımından bugüne ülke ekonomisine yaklaşık 15 milyar liranın üzerinde katkı sağladı.

Aslen Yusufelili olan Trabzon Artvinliler Derneği Başkanı Ahmet Külekçi ve ilçe sakinleri, barajın yapım sürecini, ’istemezükçüler’in Türkiye’nin enerji üretimine verdiği zararı ve yeni yerleşim yerindeki yaşamı değerlendirdi.

Artvin Çoruh nehri üzerinde kurulu olan Muratlı, Borçka, Deriner, Artvin ve son olarak 4 yıl önce yapımı tamamlanan Yusufeli Barajı ile önemli bir elektrik üretim merkezi haline geldi. Türkiye’nin hidroelektrik enerji üretiminde önemli bir merkez konumunda olan Artvin’de bugüne kadar toplam 60 milyar kilovatsaatın üzerinde elektrik enerjisi üretilirken, söz konusu üretimin ülke ekonomisine 165 milyar liranın üzerinde bir katkı sağladı.

Türkiye’nin en yüksek gövdeli barajı

Yusufeli Barajı ise hizmete girdiği günden bugüne yaklaşık 5,5 milyar kWh enerji üreterek Türkiye ekonomisine önemli katkı sağladı.

Türkiye’nin en yüksek gövdeli barajı olan Yusufeli Barajı ve HES, enerji üretiminde gösterdiği performansla bölge ve ülke ekonomisine önemli katkı sağlıyor. Türkiye’nin stratejik yatırımları arasında gösterilen barajın, bugüne kadar ekonomiye katkısının 15 milyar TL üzerinde olduğu öğrenildi.

275 metre yüksekliğiyle dünyanın en yüksek barajları arasında yer alan Yusufeli Barajı, 2,13 milyar metreküp depolama hacmi ile ülkenin enerji ve su yönetimi açısından kritik rol üstleniyor.

Türkiye’nin enerji arzına büyük katkı

Büyük mühendislik yapısı ve üretim kapasitesiyle Türkiye’nin enerji arzına büyük katkı sağlayan Yusufeli Barajı, ülke ekonomisine yılda yaklaşık 6 milyar liralık katkı sağlıyor. Yusufeli Barajı, 2022 yılında su tutma işleminin ardından 2023 yılında yapılan testler sonrası elektrik üretimine başladı.

Yusufeli Barajı’nın yapılmasına karşı çıkan grupların mahkemelere başvurusu üzerine 2005 yılında ihalesi yapılan barajın inşaatı 7 yıl gecikme ile başladı. Barajın yapımı ise 9 yıl sürdü. Tüm bu kaybedilen yılların ülke ekonomisine zararının 50 milyar TL’ye yakın olduğu değerlendiriliyor.

Kendi kategorisinde Türkiye’de birinci, dünyada 5. barajlar arasında yer alan Yusufeli Barajı tek başına ülkemizdeki hidroelektrik santrallerinin yüzde 3,5’üna tekabül ediyor. Çoruh havzasındaki barajlar ise, Türkiye’deki hidroelektrik santrallerinin ürettiği enerjinin yüzde 10’unu karşılıyor.

Geçmişe tepki geleceğe umut

Artvin’in Yusufeli ilçesinde, Çoruh Nehri üzerine inşa edilen Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES), faaliyete geçişinin dördüncü yılına girmeye hazırlanıyor. Barajın ülke ekonomisine katkısı ve ilçede yaşanan değişim üzerine değerlendirmelerde bulunan vatandaşlar, enerji üretiminin önemine dikkat çekerken yeni yerleşim yerindeki beklentilerini de dile getirdi.

Trabzon Artvinliler Derneği Başkanı Ahmet Külekçi, kendisinin de Yusufeli’nde doğup büyüdüğünü, çocukluğunun eski ilçe merkezinde geçtiğini belirterek barajın yapımı öncesinde ve sonrasında yaşanan sürece ilişkin açıklamalarda bulundu.

Külekçi, "Annem, babam hâlâ orada. İlçemizde toplamda 7-8 kere taşınma mecburiyeti oluştu. Şu anda da yeni yerinde yeni bir sayfa açtık. İlçemizin baraj olmadan önceki tartışmalarını iyi hatırlamak gerekir. Ciddi bir kesim, Yusufeli Barajı’nın yapılmaması noktasında bir tavır ortaya koydu. Bu tavırlar bize ne kazandırdı, ne kaybettirdi; bunu çok iyi analiz etmek lazım. Yusufeli Barajı bugün Türkiye’ye çok ciddi anlamda elektrik enerjisi kazandırdı. Boşa giden, boşa akan bir nehri artık enerjiye çevirdik. Dünyada ülkelerin kalkınması, büyümesi, marka olması noktasında enerjiye çok büyük ihtiyaç var. Yani enerjisiz olmuyor. Kendi yerel enerji kaynaklarını sağlayan, bu işi çözen ülkeler daha hızlı büyüyor" dedi.

"Enerji kaynaklarını ülke ekonomisine kazandırmak çok önemli"

Enerji yatırımlarında insanın ve çevrenin korunmasının da önemli olduğunu vurgulayan Külekçi, "Elbette bunu yaparken insanlar ve çevre mağdur olmamalı, doğa zarar görmemeli ama var olan enerji kaynaklarını ülke ekonomisine kazandırmak çok önemli. Yusufeli Barajı dünyanın üçüncü büyük barajı. Ülkemiz açısından çok büyük prestij oldu. Ancak bugüne geliş noktasında belki de zaman kaybı yaşadık. Keşke zamanında daha aklıselim bir fikir ortaya konmuş olsaydı, daha fazla birliktelik sağlanmış olsaydı bugün çok daha farklı bir noktada olurduk diye düşünüyorum. Tabii çok şey kaybettik. Bir kere en başta bu belirsizlik bizi göçe sürükledi. Yani insanlar göç etmek zorunda kaldı. Bugün kendi topraklarını bırakıp Türkiye’nin değişik illerine gitmek zorunda kalan insanlar oldu. Bir taraftan göç oldu, bir taraftan enerji kaybı oldu. Bu kayıpları da iyi analiz etmek lazım, iyi irdelemek lazım. Ne kazandık, ne kaybettik? O tartışmaları daha sağlıklı, daha aklıselim yapabilmiş olsaydık; ülkenin kendi çıkarlarının ne anlama geldiğini iyi bilseydik bugün belki de hem göçün önüne geçmiş olacaktık hem de enerji kazanımı noktasında, enerjiyi hayata geçirme noktasında zaman kazanmış olacaktık. Büyük bir kayıp var. Ülke için 10-15 yıllık bir kayıp oluştu. Bence Yusufeli Barajı herkes için bir ders. Hem ülke ekonomisine kazandırdığı gelirle bir ders hem de yaşanan süreç; adli süreçler, karşı duruşlar, karşı koyuşlar, zaman kaybı, göç Bütün bu fotoğrafın tamamına baktığımız zaman Yusufeli Barajı’ndan bir ders çıkarmak gerek diye düşünüyorum" şeklinde konuştu.

"Türkiye’de bir kesim her şeye karşı"

Türkiye’de bir kesimin her şeye karşı olduğunu savunan Külekçi, "Her şeye karşı oluyoruz, ‘Olmaz’ diyoruz, olmazla kalıyoruz. Oysa bir de geleceğimiz açısından bakmak lazım. Bugün sadece biz yaşamıyoruz, bizden sonraki bir nesil var. Çocuklarımız var, geleceğimiz var. Nasıl bir ülkede yaşayacaklar? Düşünebiliyor musunuz; elektriği olmayan, enerjisi olmayan, barajı olmayan bir ülkede ne yapacaksınız ki? İstediği kadar hava güzel olsun, istediği kadar etrafınız denizlerle çevrilmiş olsun, istediğiniz kadar coğrafyanın size sunmuş olduğu avantajlar olsun; siz onu ekonomiye kazandıramadıktan sonra bunların bir anlamı yok, bir değeri yok. Elbette insanlar mağdur olmasın, elbette doğamız zarar görmesin ama bütün bunların yanında da ‘Oraya karşıyım, buraya karşıyım, orada baraj olmasın, burada şu olmasın, orada maden çıkmasın, orada bilmem ne’ Bu kaosla, bu sıkıştırmayla ülkeyi daraltmak bize ne kazandırır, onu anlamıyorum" ifadelerini kullandı.

"Burada oturduğum bina dört dörtlük"

İlçe sakinlerinden 62 yaşındaki Hakkı Çelik, barajların elektrik üretimine katkısına dikkat çekerek, "Bir kere elektrik üretmek ne demek? Bugüne kadar yurt dışına muhtaçtık. Bugün elektrikte Türkiye kendi ihtiyacını karşılayabiliyor. Neden? Barajlar sayesinde. Sadece Artvin’de ne kadar baraj var. Bunlar göz önüne alınırsa Yusufeli’nde hesaplar değişir. En büyük baraj olan Yusufeli de elektrik üretimine başladı. Ben 21 sene eski Yusufeli’nde yaşadım. Evlerden randıman alamadım ama burada oturduğum bina dört dörtlük bir bina" dedi.

"Birlik ve beraberlikle bu engellerin hepsini aşacağız"

Eski ilçe merkezinin su altında kalmasının ardından yeni yerleşim yerine alışmaya çalıştıklarını söyleyen Ekrem Doğan da, "Eski ilçemiz su altında kaldı. Yeni ilçeye alışmaya çalışıyoruz, alışıyoruz da yavaş yavaş. Eksiklerimiz var, yavaş yavaş yapılacak. Birlik ve beraberlik olunca bu engellerin hepsini aşacağız. Önce devletimize, milletimize hayırlı olsun. Bizim için enerji çok önemli. Bir gün, bir dakika, bir saat de olsa enerjisiz yapılamıyor. Yusufeli gerekli desteği vermiştir. Devletimiz de gerekeni yapmıştır. İnşallah bundan sonra da devam edecek" ifadelerini kullandı.