Yükleniyor
Dolar—
Euro—
BIST 100—
Altın ONS—
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr....
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, bu yıl düşen yağışların etkisinin 2027 yılında da görülebileceğini belirterek, yağışların yer altı su sistemlerini beslemesi sayesinde akarsuların akışını sürdürebileceğini söyledi.
Van Gölü Havzası’nda bu yılın kış ve bahar aylarında etkili olan kar yağışları ile sonbaharda görülen yağışlar, yer altı su kaynaklarının beslenmesine katkı sağlıyor. Van Gölü Havzası’nda son yıllarda özellikle sonbahar mevsiminin büyük ölçüde yağışsız geçmesi, kuraklık ve su kaynaklarının geleceğine ilişkin endişeleri artırmıştı. Ancak kış aylarında başlayan ve bahar döneminde devam eden yağışlı süreç, su kaynakları açısından olumlu bir tablo ortaya çıkardı. Yağışların önemli bölümünün kar şeklinde gerçekleşmesi, toprağın ve yer altı su sistemlerinin beslenmesine katkı sağladı. Yaz aylarında etkili olan yüksek sıcaklıklar ve buharlaşmaya rağmen göl seviyesinde ciddi bir gerileme yaşanmamasında akarsuların akışını sürdürmesinin etkili olduğu değerlendiriliyor.
Van YYÜ Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, İHA muhabirine yaptığı açıklamada 2026 yılının yağışlar açısından havza için olumlu geçtiğini ifade ederek, bu durumun iklim değişikliğinin uzun vadeli etkilerinin ortadan kalktığı anlamına gelmediğini vurguladı. Yağışların miktarının yanı sıra zamanı, sıklığı ve şiddetinin de değiştiğine dikkat çeken Alaeddinoğlu, önümüzdeki yıllarda yeniden kurak dönemlerin yaşanabileceğini belirtti. Prof. Dr. Alaeddinoğlu, Van Gölü Havzası’nda kış aylarında başlayan ve bahar aylarında da devam eden yağışların önemli bir kısmının kar şeklinde gerçekleştiğini ifade ederek, "Bu durum, büyük ölçüde toprağın ve yeraltı su sistemlerinin beslenmesini sağladı. Bunları olumlu kazanımlar olarak değerlendirdik. Tabii yaz ayları, bütün dünyada olduğu gibi Türkiye’de ve içinde yaşadığımız Van Gölü Havzası’nda da sıcak ve kurak geçti. Ciddi bir buharlaşma yaşandı. Bu durum dünyanın genelinde görüldü. Özellikle El Nino kaynaklı okyanusların ısınması, dolayısıyla dünyanın ısınması, küresel ısınma ve beraberinde gelen kurak ve sıcak bir yaz, özellikle Kuzey Yarımküre’de etkili oldu. Şu anda Güney Yarımküre’de ise farklı bir dönem yaşanıyor" dedi.
"2026 yılı ekstra bir yıl oldu"
İçinde bulunduğumuz sonbahar döneminde Türkiye’nin tamamında zaman zaman felaket boyutuna ulaşan hava olaylarının yaşandığını dile getiren Alaeddinoğlu, "Çarpık yapılaşma ve kentleşmenin de etkisiyle ortaya çıkan bu olaylar, bazı bölgelerde ciddi sonuçlara neden oluyor. Ancak Van Gölü Havzası’nı değerlendirdiğimizde burada çok yoğun sel ve taşkınlara neden olan yağışlardan ziyade, toprağın ve yeraltı su sistemlerinin beslenmesine katkı sağlayan, daha düşük şiddetli ve zamana yayılan yağışlar kaydedildiğini tespit ettik. Burada özellikle üzerinde durmak istediğim konu şu: Havzanın son 20 yılına, hatta daha uzun bir döneme baktığımızda, özellikle sonbahar aylarının büyük ölçüde yağışsız geçtiğini, yağışların bu mevsimde yeterince gerçekleşmediğini biliyoruz. Ancak 2026 yılı bu anlamda da ekstra bir yıl oldu" diye konuştu.
"2026 yılını olumlu anlamda kaydettik"
Küresel iklim değişikliğinin yalnızca sıcaklık artışı ve kuraklıkla sınırlı olmadığını, yağış rejiminde de önemli değişikliklere yol açtığını ifade eden Alaeddinoğlu, "Peki, bunlar küresel iklim değişikliğiyle ilişkili mi? Evet, büyük ölçüde ilişkili. Çünkü küresel iklim değişikliği denildiğinde, halkımızın anladığı gibi yalnızca sıcaklık ve kuraklık düşünülmemeli. Yağışların şekli, zamanı, miktarı, sıklığı ve aralıkları da değişiyor. Yani 2026 yılı, yağışların kaydedildiği ve bizim açımızdan olumlu değerlendirebileceğimiz bir yıl olarak öne çıkarken aynı tabloyu önümüzdeki yıllarda kuraklık şeklinde de görebiliriz. Bu yağışları göremeyebiliriz. Bir yıl, iki yıl veya birkaç yıl boyunca kurak bir dönem yaşayabiliriz. Dolayısıyla iklim değişikliğinin temel özelliklerinden biri olan belirsizlik, Van Gölü Havzası için de geçerli. Bu yıl yağışlı bir dönem yaşadık ve su ihtiyacımızın önemli bir kısmı düşen yağışlarla karşılandı. Kış aylarında bu yağışlar gerçekleşmemiş olsaydı, yaz aylarında çok daha ciddi su sorunları ve kuraklıkla karşı karşıya kalabilirdik. Ancak 2026 yılını pozitif anlamda kaydettik" şeklinde konuştu.
"2027 yılında da etkileri görülebilir"
Düşen yağışların önemli bir kısmının yeraltı su sistemlerini beslediğini söyleyen Alaeddinoğlu, "Bunun etkilerinin 2027 yılına da belirli ölçüde yansıyacağını düşünüyoruz. Yani 2027 yılında yeterli yağış düşmese bile bu yılın yağışlarının bir kısmı, toprak ve yeraltı su sistemleri aracılığıyla kaynaklardan yüzeye çıkacak ve akarsuları besleyecek. Dolayısıyla akarsulardaki akış belirli ölçüde devam edebilecek. Bugün olumlu olarak değerlendirdiğimiz bu yağışları ve beraberinde gelen su kaynaklarını doğru yönetmek durumundayız. Havzaya bu açıdan bakmamız gerekiyor. Örneğin, bu yıl göl seviyesinde radikal bir geri çekilme yaşanmadı. Çünkü akarsuların önemli bir kısmı hâlâ akışını sürdürüyor. Şiddetli buharlaşmaya rağmen göl seviyesinde çok ciddi bir gerileme kaydetmedik" ifadelerini kullandı.
"Her yıl böyle olmayacak"
Bu yıl göl seviyesinde ciddi bir gerileme yaşanmamasının olumlu bir gelişme olduğunu dile getiren Alaeddinoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ancak şunu net bir şekilde söylemek mümkün: Her yıl böyle olmayacak. Bu yıl yağış aldık, önümüzdeki yıl da alabiliriz. Havzada gelecek yıl veya bir sonraki yıl yine bol yağışlı bir dönem yaşanabilir. Ancak bu durum, uzun vadede bölgemizi etkileyecek sıcak ve kurak hava şartlarını değiştirmeyecek. Dolayısıyla buna ilişkin önlemler almamız gerekiyor. Tam da bu olumlu ve güzel atmosferi, yapılacak yatırımlarla insanların hayatını kolaylaştıracak ve yaşam şartlarını iyileştirecek şekilde düzenlememiz gerekiyor."