Hürmüz’den Zengezur’a değişen ticaret güzergâhlarını sahada inceleyen Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) 2. Başkanı Ergun Bilen; Türkiye, İran ve Nahçıvan’daki kamu kurumlarıyla sektör temsilcileri ile çözüm için aynı masada buluştu.

UND 2. Başkanı Ergun Bilen; Türkiye’nin doğu sınır kapılarında gerçekleştirdiği kapsamlı temaslarla Türk taşımacısının güncel sorunlarını karar vericilere taşırken, değişen küresel ticaret güzergâhlarının gelecekte doğuracağı ihtiyaçları da sahada ortaya koydu. Gürbulak-Bazergan hattındaki 25 günlük kuyruktan Zengezur Koridoru’nun Dilucu’na getireceği yeni trafik yüküne, Alican’ın tır geçişlerine açılmasından Dilucu-Sederek arasında tek duraklı geçiş sistemine kadar bütün süreci tek bir lojistik vizyonla ele alan Bilen, ilgili kurumlarla aynı hedef etrafında buluştu. Uluslararası Nakliyeciler Derneği, Türk taşımacısının sınır kapılarında ve komşu ülke pazarlarında karşılaştığı sorunların çözümü için Doğu Anadolu sınır hattında kapsamlı bir çalışma gerçekleştirri. UND 2. Başkanı Ergun Bilen’in öncülüğündeki heyet; Gürbulak, Bazergan, Maku, Dilucu, Sederek, Nahçıvan, Sarısu, ve Alican’da kamu yöneticileri, gümrük idareleri, uluslararası kuruluşlar ve sektör temsilcileriyle bir araya geldi. Temaslarda yalnızca mevcut kuyruk ve geçiş sorunları ele alınmadı. Hürmüz Boğazı’ndaki krizin kara koridorlarına kazandırdığı stratejik önem ile Zengezur Koridoru’nun oluşturacağı yeni ticaret hacmi birlikte değerlendirilerek Türkiye’nin sınır altyapısının geleceğe hazırlanmasına yönelik kapsamlı bir yol haritası ortaya konuldu. Gürbulak’ta yoğun mekik diplomasisi Gürbulak Sınır Kapısı’nda beklemelerin 25 güne ulaşması üzerine doğrudan sahaya giden Bilen; sorunun Türkiye ve İran tarafındaki bütün muhatapları ile görüştü.

Başkan Ergun Bilen; Doğubayazıt Kaymakamı ve Gürbulak Sınır Mülki İdare Amiri Mustafa Ayvat, Gürbulak Gümrük Müdürü Cabbar Aladağ, Bazergan Gümrük Müdürü Mohsen Bagherpour ve Transit Denetim Dairesi Genel Müdürü Çangiz Khanari ile bir dizi görüşme gerçekleştirdi. Uluslararası Taşımacılar Birliği (IRU) ve Ticaret Bakanlığı temsilcilerinin de eşlik ettiği temaslarda; araç akışı, X-Ray ve hangar işlemleri, veteriner analizlerindeki aksaklıklar, yakıt ölçümü ile kurumlar arası koordinasyon süreçleri sahada incelenerek darboğazlar ve çözüm adımları doğrudan muhataplarıyla değerlendirildi. Hürmüz Boğazı’ndaki krizin ardından kara güzergâhlarının çok daha kritik hâle geldiğine dikkat çeken Bilen, Gürbulak’ın artık yalnızca İran’a açılan bir sınır kapısı olarak görülemeyeceğini vurguladı. Bilen; "Gürbulak’ta bekleyen yalnızca tırlarımız değildir, burada filomuz, ihracatımız, üretimde kullanılacak ham maddemiz ve Türkiye’nin stratejik transit gücü beklemektedir. Hürmüz’de yaşanan kriz, alternatif kara koridorlarının önemini bütün dünyaya gösterdi. Gürbulak’ı bu yeni ticaret düzenine hazırlamak zorundayız" dedi.

Görüşmelerin ilk somut kazanımlarından biri de sınırdaki sıra sisteminin elektronik ortama taşınarak şeffaf, izlenebilir ve adil bir yapıya kavuşturulması yönünde sağlanan mutabakat oldu. Türk taşımacısının hakları masada kararlılıkla savunuldu Bilen’in temaslarının bir diğer önemli boyutunu, Türk firmalarının İran pazarında karşılaştığı eşitsiz uygulamalar oluşturdu. İran İslam Cumhuriyeti Maku Valisi Şehla Tacfer, Transit Denetim Dairesi Genel Müdürü Çangiz Khanari, Genel Müdür Yardımcısı Soreyya ve Bazargan Gümrük Müdürlüğü Başkan Vekili Mohsen Bahgipour, Gürbulak Gümrük Müdürü Cabbar Aladağ, Ticaret Bakanlığı temsilcileri, UND Başkan Yardımcısı Mutluhan Akan, UND heyeti ve IRU yetkililerinin katılımıyla gerçekleştirilen görüşmelerde, Türk araçlarının boşaltma yaptıkları nokta dışında dönüş yükü almalarının engellenmesi, sınır geçişlerinde İran araçlarına öncelik verildiği yönündeki şikâyetler, triptik karnesi zorunluluğu, akaryakıt teminindeki ayrımcı uygulamalar ve Türk taşımacısının tercih edilmesi durumunda İranlı firmalara ilave vergi uygulanması, akşam saatlerine kadar devam eden müzakerelerde doğrudan muhataplarına aktarıldı. Bilen; "Türk taşımacısının komşu ülkelerde eşit şartlarda çalışabilmesi için sektörümüze sahada sahip çıkmalı, masada sonuç almalıyız. Sorunları yalnızca dile getirmeyecek; her başlıkta somut sonuç elde edilene kadar müzakereyi ve takibi sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı.

Heyetin bir sonraki durağı, Zengezur Koridoru’nun Türkiye’ye açılan kapısı konumundaki Dilucu oldu. Dilucu temasları kapsamında Iğdır Valisi M. Fırat Taşolar ve Dilucu Gümrük Müdürü Emrah Akdeniz ile stratejik görüşmeler gerçekleştiren Ergün Bilen; sınır kapısının mevcut kapasitesini, sahada yaşanan darboğazları ve Zengezur Koridoru’nun oluşturacağı yeni trafik yükünü bütün yönleriyle değerlendirdi. Görüşmelerde Dilucu’nun 430 dönüme çıkarılması, aynı anda beş aracın geçişine imkân sağlayacak altyapının tamamlanması ve Umut Köprüsü’nün akıcı tır trafiğine uygun hâle getirilmesi için atılması gereken adımlar ele alındı. Bilen; Dilucu’nun gelecekteki rolüne hazırlanması amacıyla kamu kurumlarıyla koordinasyon içinde çalışmayı ve süreci sahada takip etmeyi sürdüreceklerini vurgulayarak; "Zengezur Koridoru’nu konuşuyorsak, gelecekte ortaya çıkacak ihtiyacı bugün ve sahada tespit etmek zorundayız. Koridor açıldığında Dilucu hazırlık yapmaya başlayan değil, bütün altyapısıyla hazır olan bir sınır kapısı olmalıdır" diye konuştu. Dilucu ve Sederek için ’tek sistem, tek akış’ modeli Dilucu’ndaki incelemelerin ardından hattın karşı ucundaki Sederek Sınır Kapısı’na geçen Bilen, sınır kapılarının birbirinden bağımsız planlanamayacağını vurguladı. Dilucu-Sederek hattında kurumların eş zamanlı çalıştığı, sürücülerin araçlarından inmeden bütün işlemlerini tek durakta tamamlayabildiği ortak ve dijital bir geçiş sistemi kurulmasını öneren Bilen; "Bir sınır kapısının performansı, karşısındaki kapının performansı kadardır. ‘İki devlet, tek millet’ anlayışını sınırda tek sistem, tek akış ve ortak başarıya dönüştürmeliyiz" değerlendirmelerinde bulundu. Bilen ayrıca ağır taşıt geçişinin temel unsurlarından biri olan sınır köprüsünün rehabilitasyonunun hızlandırılması çağrısında bulundu. Geçmişte yardım tırlarının Alican’dan geçirilerek ağır taşıt geçişinin mümkün olduğunun gösterildiğini hatırlatan Bilen; "Şimdi hedefimiz, o geçici geçişi Türkiye - Ermenistan - Azerbaycan normalleşmesine ve Kafkasya ticaretine hizmet edecek kalıcı bir lojistik koridora dönüştürmektir" dedi. Bilen; sürecin toplantılarla sınırlı kalmayacağını vurgulayarak" Bizim için saha ziyareti, yalnızca sorunu görmek veya fotoğraf vermek değildir. Sorunu yerinde tespit etmek, bütün muhatapları ortak çözüm etrafında buluşturmak, Türk taşımacısının hakkını masada savunmak ve alınan kararlar uygulamaya geçene kadar süreci takip etmektir. Türkiye’nin gelecekte dünya ticaretinden alacağı pay, bugün sınır kapılarında kuracağımız sistemlere bağlıdır. Bu anlayışla hem sahada olmaya hem de sonuç alıncaya kadar çözüm masasında çalışmaya devam edeceğiz" dedi. Bilen ayrıca temaslar boyunca çözüm iradesi ortaya koyan Türkiye ve karşı ülke makamlarına da teşekkür etti. Gerçekleştirilen görüşmelerde; UND 2. Başkanı Ergun Bilen, UND Başkan Yardımcısı Mutluhan Akan, UND İcra Kurulu Başkan Yardımcıları Kadir Çirkin ve Alpdoğan Kahraman, UND Gürbulak Temsilcisi Ersin Şimşek, UND Gürbulak Çalışma Grubu Başkanı Ömer Karahan, Çalışma Grubu Üyesi Sinan Rehber, UND Mersin Çalışma Grubu Üyesi Erkan Boran ile IRU Bölge ve Orta Doğu Daimi Temsilcisi Erman Ereke yer aldı.