Ankara’nın Polatlı ilçesinde günün ilk ışıklarıyla tarlaya giren mevsimlik işçiler kavurucu sıcağın altında sökümünü yaptıkları soğanları kırmızı çuvallara doldurarak satışa hazır hale getiriyor.

Sofraların vazgeçilmez lezzetlerinden soğanda hasat mesaisi başladı. Polatlı ilçesine bağlı Temelli’de günün ilk ışıklarıyla tarlanın yolunu tutan mevsimlik işçiler, gün boyunca güneşin altında soğanları topraktan söküp saplarından ayırarak çuvallara dolduruyor. Yoğun mesai, soğanların kamyonlara yüklenerek satışa ve depolamaya hazır hale getirilmesiyle devam ediyor. Yaklaşık 2 bin dönüm alanda 300 mevsimlik işçiyle sürdürülen hasatta, dekara 5 ila 7 ton arasında verim alınması bekleniyor.

Soğanlar iriliklerine göre 3 gruba ayrılarak satışa sunuluyor. En iri ‘takoz’ boy marketlerde, orta boylar restoranlarda, en küçük boylar ise kavurmalık olarak pazarlarda değerlendiriliyor.

"300 civarında işçimiz var"

Temelli’deki soğan işçileriyle patronlar arasında köprü görevi yapan işçilerin çavuşu Hakim Türe, "Yaklaşık 2 bin dönüm yer var. Buranın hasadını biz yapıyoruz. 300 civarında işçimiz var. Sabah beşte uyanıyoruz, tarlaya geliyoruz. Bazı günler söküm dediğimiz olay, soğanın yerden çıkarılması. Bazen kesim dediğimiz olay, soğanın sapından makasla ayrılması. Bazen de böyle çuvallama yapıyoruz. Akşam saat sekize kadar da tarladayız" dedi.

Sökümün ardından soğanların depoya veya piyasaya gönderildiğini belirten Türe, işçilerin yükleme işlemini gerçekleştirerek ürünü teslim ettiklerini söyledi.

"Çapasından, sökümünden, kesiminden, çuvallamasından sorumluyuz"

Soğan ekimindeki süreçlere değinen Türe, "Biz mayıs ayında buraya geliyoruz. Soğanın ekimi mart ayında yapılıyor. Ekime kadar her şeyinden biz sorumluyuz. Çapasından, sökümünden, kesiminden, çuvallamasından sorumluyuz" diye konuştu.

Hasadın hava şartlarına bağlı olarak ekim ayının 15’inde tamamlanmasını beklediklerini belirten Türe, yağış durumuna göre sürenin değişebileceğini dile getirdi.

"Günde 200 ton kadar soğanı çuvallara koyup teslim edebiliyoruz"

Günlük üretim kapasitesine ilişkin bilgi veren Türe, "Günde 200 ton kadar soğanı çuvallara koyup teslim edebiliyoruz. Soğan hasadının püf noktası işçiliktir. Mısırdır, kabaktır, ayçekirdeğidir; bunlar makineyle olan şeyler. Soğanda, tek tek çuvalları işçi dolduruyor. Bunun çapasını tek tek işçi yapıyor. Bunun yüklemesi tek tek kamyonlara yapılıyor" ifadelerini kullandı.

"Rekolte bu bölgede 5 ton ile 7 ton arası değişiyor"

Türe, bu yıl hava şartlarının iyi gitmesi nedeniyle geçen seneye göre daha iyi bir rekolte beklediklerini belirterek, "Rekolte bu bölgede 5 ton ile 7 ton arası değişiyor" şeklinde konuştu.

İşçilerin yaşam şartlarına da değinen Türe, işçilerin çadırlarda kaldığını, elektrik ve su ihtiyaçlarının dışarıdan karşılandığını belirterek yaşam şartlarının iyileştirilmesini istedi. Soğan üreticilerinin desteklenmesinin önemine dikkat çeken Türe, üreticinin zarar etmesi halinde soğan ekiminden vazgeçebileceğini söyledi.

"5 kişilik bir ailenin geliri günlük 10 bin lira"

İşçilerin günlük gelirine ilişkin de bilgi veren Türe, "5 kişilik bir ailenin burada geliri günlük 7 bin ile 10 bin lira arası değişiyor. O da çalışmasına bağlı tabii ki" ifadelerine yer verdi.

Polatlı Hıdırşeyh Köyü’nde çiftçilik yaptığını ve aynı zamanda ziraat mühendisi olduğunu belirten Hasan Kılınç, öte yandan Ankara Damız Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürüttüğünü söyledi.

"Türkiye’nin kışlık soğanı ağırlıklı olarak Polatlı’da elde ediliyor"

Polatlı’da soğan üretiminin önemli bir yere sahip olduğunu belirten Kılınç, "Kırmızı çuvallar şu anda dolduruluyor. Türkiye’nin kışlık soğanı Polatlı ve civarından elde ediliyordu, üretiliyordu. Halen de büyük bir kısmı yine Polatlı’dan devam etmekte. Başka illere kaydı ama halen ağırlıklı olarak Polatlı belirliyor" diye konuştu.

Polatlı’daki toplam üretime ilişkin tahminde bulunan Kılınç, "Bu kayıtlar Tarım ve Orman Bakanlığının elinde var. Beni de ‘kaç dönüm soğan var’ diye aradılar. Polatlı bölümünde biz en fazla 30 bin dönüm ekildiğini düşünüyoruz. 30 bin dönümde bugün 7 tondan, 200 bin ton civarında soğan olduğunu düşünüyoruz. Burası için de 3 bin ton civarında bir soğan çıkacağını düşünüyorum" şeklinde konuştu.

"75 bin dekar civarlarında olan ekiliş alanımız bu yıl 25 bin dekar"

Yaklaşık 7 yıldır Polatlı’da çiftçilere hizmet verdiğini belirten Ziraat Mühendisi Kerem Güler, "Maalesef Polatlı’da soğan ekilişi bu yıl düşük oldu. Geçen yıl 75 bin dekar civarlarında olan ekiliş alanımız bu yıl 25 bin dekar alana düştü. En başlıca sebebi su kaynaklarının yetersizliği, susuzluk problemimiz. Bundan dolayı çiftçimiz biraz da mecburi olarak soğan ekilişine daha az yöneldi" diye konuştu.

"Çiftçilerimizde ciddi ölçüde soğan kültürü var"

Polatlı’nın soğan üretiminde önemli bir kültüre sahip olduğunu ve coğrafi işaret tescili bulunduğunu belirten Kerem Güler, "Soğan ekilişi uzun zamandır Polatlı’da yapılıyor. Çiftçilerimizde ciddi ölçüde soğan kültürü var. Bu yıl özelinde biraz azalsa da soğan tarımı Polatlı’da sürekli yapılmaya devam edecektir diye düşünüyorum" şeklinde konuştu.

"Çiftçimizin üretmekten vazgeçmemesi burada çok çok önemli"

Bu yıl Polatlı özelinde üretim beklentisinin ekim alanlarındaki düşüş nedeniyle düşük olacağını belirten Güler, "Üretmek kutsaldır deriz hep. Çiftçimizin üretmekten vazgeçmemesi burada çok önemli. Kendi kendimize yetebilmemiz lazım. Bundan dolayı mutfak kültürümüzde soğan bizim için çok önemli bir ürün. Dolayısıyla üretmekten vazgeçmemeleri, bütün zorluklara rağmen üretime devam etmeleri en baştaki dileğimiz ve isteğimizdir" dedi.

"Yağışların vermiş olduğu etkiden dolayı soğanın yeşil aksamını geliştiremedik"

Bu yıl mevsimin yağışlı gittiğini vurgulayan Kerem Güler, "Bu sene soğan eken çiftçimiz şanslıydı. Yağışlarımız boldu, ülke genelinde de öyleydi. Burada bir handikap yaşadık biz. Sezon başlangıcı soğan ekilişi ile birlikte şubat ile mart aylarında yağışların vermiş olduğu etkiden dolayı bir hayli hava kapalı gitti. Aslında tam bizim soğanımızın güneş isteyip büyüyeceği evreydi. Orada biz soğanlara boy yaptıramadık, yeşil aksam dediğimiz o aksamı geliştiremedik. Bu da biraz verimimize yansıdı" ifadelerini kullandı.

Polatlı’da bazı üreticilerin dekara 10-11 ton verim alabildiğini ancak bu yıl ortalama verim beklentisinin ortalama 5 ton seviyesinde olduğunu belirten Güler, hastalık ve zararlılarla da yoğun mücadele edildiğini söyledi.

Çiftçilerin sezon boyunca hastalık ve zararlılarla mücadele ettiğini vurgulayan Güler, zorlu şartlara rağmen üretimin sürdürülebilmesi için çalışmaların devam ettiğini dile getirdi.

Soğan fiyatlarının çok sayıda değişkene bağlı olduğunu belirten Kerem Güler, Polatlı’daki üreticilerin soğanı depolama alışkanlığına sahip olduğunu söyledi.

Çiftçilerin tarla ve arazi varlıklarına göre ürün çeşitliliğini oluşturmasının önemine işaret eden Güler, soğan ekilişinden ve pancar üretiminden de vazgeçilmemesi gerektiğini belirterek, üretimin sürdürülmesinin ülke açısından önemli olduğunu ifade etti.