Türkiye’nin Hanoi Büyükelçisi Korhan Kemik: "Hedefimiz, ilişkilerimizi stratejik ortaklık seviyesine çıkartmak"

Türkiye’nin Hanoi Büyükelçisi Korhan Kemik, Türkiye ile Vietnam arasındaki ilişkilerin stratejik ortaklık seviyesine taşınmasının hedeflendiğini belirterek, ikili ticaret hacmini dengeli bir yapıda 4 milyar dolara çıkarmak istediklerini belirtti. Türk firmalarının altyapı ve ulaştırma alanındaki kritik rollerine dikkat çeken Kemik, THY frekans artışının ve Long Thanh Havalimanı terminal projesinin ikili ilişkilere güçlü bir ivme kazandırdığını kaydetti.

Türkiye ile Güneydoğu Asya ülkesi Vietnam arasındaki ilişkiler; üst düzey diplomatik temaslar, insani diplomasi, stratejik altyapı yatırımları ve sivil havacılıktaki hamlelerle yeni bir evreye girerken Türkiye’nin Hanoi Büyükelçisi Korhan Kemik, İhlas Haber Ajansı’na Türkiye ile Vietnam arasındaki ikili ve ticari ilişkilere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’nin Vietnam’daki toplam 1,7 milyar dolarlık yatırımı içinde Türk müteahhitlik sektörünün üstlendiği Long Thanh Uluslararası Havalimanı yolcu terminali inşaatının öncü bir model oluşturduğunu altını çizen Büyükelçi Korhan Kemik, iki ülke arasındaki ticari, kurumsal ve kültürel bağların çok boyutlu bir vizyonla güçlendiğini ifade etti.

"Vietnam’ı önemli bir ortak olarak görüyoruz"

Vietnam’la ilişkilerin her alanda ve hızlı bir şekilde geliştiğini belirten Türkiye’nin Hanoi Büyükelçisi Korhan Kemik, "Özellikle son yıllarda önemli bir ivme kazandı. Biz Vietnam’ı gelişen, hızlı ekonomisiyle birlikte uluslararası alanda önemli bir ortak olarak görüyoruz. İlişkilerimiz 1978 yılında tesis edildi, 1997 yılında burada büyükelçiliğimizi açtık. 2003 yılında da Vietnam, Ankara’daki büyükelçiliğini açtı. Böylece kurumsal bir zemine ilişkilerimiz kavuşturulmuş oldu. Son dönemde özellikle üst düzey temaslarda yoğunluk var. Bu bağlamda Cumhurbaşkanımızın geçen seneki, 2025 yılında, BM Genel Kurulu marjında Vietnam Devlet Başkanı Luong’ın ve bu sene de Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Devlet Başkanı To Lam ile yine BM Genel Kurulu marjındaki görüşmeleri önemli oldu. Bunlar ilişkilerimizdeki ivmenin muhafazasında çok önemli rol oynuyorlar. Onun dışında da iki ülkenin Dışişleri Bakanlığı, Şubat ayında Washington’daki Barış Kurulu toplantısında bir araya geldiler. Parlamentolararası ilişkiler de gelişiyor. Bu çerçevede Vietnam Ulusal Meclisi Başkanı Man da Türkiye’yi Nisan ayında Parlamentolararası Birlik Genel Kurulu vesilesiyle ziyaret etti. Bu ziyaret sırasında TBMM Başkanımız Numan Kurtulmuş ve Cumhurbaşkanımız tarafından kabul edildi. Bu ilişkilerimizin aslında geldiği aşamayı gösteriyor" diye konuştu.

"Vietnam, ilk kez yurt dışına arama-kurtarma ekibini Türkiye’ye gönderdi"

İki ülke arasındaki ilişkilerin diğer dinamiklerini de değerlendiren Büyükelçi Korhan Kemik, "İlişkilerimizin bir de insani boyutu var. 2023 yılında ülkemizdeki depremler sonrasında Vietnam, ilk defa yurt dışına arama-kurtarma ekibi gönderdi. Bu, Vietnam bakımından bir ilki teşkil ediyor. 2024 yılında da Yagi tayfunu sırasında, biz de ilgili kuruluşlarımız ve özel sektörümüz vasıtasıyla Vietnam’a destek sağladık. Bu ülkelerimiz arasındaki dayanışmayı ve dostluğumuzun ne kadar güçlü olduğunu da gösteriyor. Önümüzdeki dönemde hedefimiz, ilişkilerimizi stratejik ortaklık seviyesine çıkartmak. Bu doğrultuda her iki tarafta da irade mevcut. Bu yöndeki çalışmalar da sürüyor. Aynı zamanda ilişkilerimizde kurumsallaşmaya önem atfediyoruz. Askeri ataşelikler geçen sene hem Ankara’da hem Hanoi’de açıldı. Bu savunma diyaloğuna da önemli katkı sundu. Şu anda da Ho Chi Minh Şehri Başkonsolosluğumuzu açacağız. Onunla da ilgili çalışmalarımız devam ediyor. Dolayısıyla şöyle özetlemek mümkün: ilişkilerimiz ivme içerisinde, kurumsallaşma doğrultusunda, bir stratejik ortaklık hedefi doğrultusunda ilerliyor" ifadelerine yer verdi.

"Ticaret hacmimizi 4 milyar dolara yükseltmek istiyoruz"

Vietnam’la sürdürülen ticari faaliyetler hakkında konuşan Korhan Kemik, "Vietnam’la ticari ilişkilerimiz hızlı bir şekilde gelişiyor. Ticaret hacmimiz, 2025 yılında 3.4 milyar dolar şeklinde oldu. Bunun 450 milyon doları bizim ihracatımız, geriye kalanı da ithalatımızdı. Bu senenin ilk 9 ayında da 2.4 milyar dolar ticaret hacmine ulaşıldı. Bunun da 300 milyon dolara yakını ihracatımız, geriye kalanı da ithalatımız. Dolayısıyla bir ticaret açığımız mevcut Vietnam’la. Bu ticaret hacmimizi 4 milyar dolara yükseltmek istiyoruz ama amacımız sadece ticaret hacmini yükseltmek değil aynı zamanda ticaretimizi sürdürülebilir ve dengeli bir hale getirebilmek. Başlıca ihracat kalemlerimiz olarak makine ve araçlar, kumaş, ilaçlar ve benzeri ürünler yer alıyor. Tabii Vietnam’daki ithalatımız ise daha çok elektronik eşyalar, telefon, bilgisayar olarak öne çıkıyor. İthalatın önemli bir bölümü bu ürünler. Ticaretimizi sürdürülebilir kılmamız lazım. Ticaretimizi sürdürülebilir kılmak için de yatırımlar önemli" dedi.

Long Thanh Uluslararası Havalimanı yolcu terminali Türk firmasında

Bu bağlamda Türkiye’nin Vietnam’daki yatırımlarına değinen Kemik, "Yatırımlara baktığımızda Vietnam rakamlarına göre, Türkiye’nin Vietnam’daki yatırım tutarı 1.7 milyar dolar. Vietnam’ın ise şu anda Türkiye’de bir yatırımı yok. Buradaki bizim yatırımlarımız açısından önde gelen yatırım, Ho Chi Minh Şehri’ndeki Long Thanh Uluslararası Havalimanı’nın yolcu terminalinin inşaatı projesini bir Türk firmamızın liderliğinde konsorsiyum üstlenmiş olması ve bu projeyi gerçekleştiriyor olması. IC İçtaş bu konsorsiyumun lideri ve Türk müteahhit sektörü bakımından Vietnam’da bu ölçekli bir projede ilk defa yer alınılması açısından bir örnek teşkil ediyor. Belki önümüzdeki dönemde bu proje diğer firmalarımız bakımından da Vietnam’daki altyapı projelerine katılım sağlamaları bakımından örnek teşkil edebilir. Önümüzdeki dönemde Vietnam’la ticari ilişkilerimizde büyük bir potansiyel var. Baktığımızda bizim Türkiye’nin ekonomisi çok dinamik, çok hızla gelişmekte olan bir ekonomi. Vietnam da aynı şekilde bölgesinde dinamik bir ekonomi, bir üretim merkezi haline geldi. Özellikle elektronik, tekstil ve imalat sanayileri bakımından yabancı yatırım çekiyor, küresel tedarik zincirlerine giderek daha fazla entegre oluyor. Bu, ticaretteki potansiyeli de arttırıyor. Önümüzdeki dönemde daha fazla ticaret heyetlerinin ziyareti gerek Türkiye’den Vietnam’a gerek Vietnam’dan Türkiye’ye, fuarlara katılım ticaret potansiyelinin gerçekleştirilmesi bağlamından katkıda bulunacaktır. Aynı zamanda Türk ürünlerinin de tanıtımı Vietnam’da önemli. Şöyle bir zorluk var, coğrafi uzaklıkla birlikte Vietnam pazarının, Türk pazarının iş çevreleri arasında tanınmaması bir zorluk oluşturuyor. Dolayısıyla bu zorluklar da aşıldığı zaman bu potansiyel de gerçekleştirilecektir. Büyükelçiliğimiz ve Ticaret Müşavirliğimiz bu doğrultuda önemli çalışmalar yürütüyor, Vietnam tarafıyla temas halinde. Aynı zamanda DEİK Türkiye-Vietnam İş Konseyi ve Karma Ekonomik Komisyon mekanizmalarımız da var. Bu mekanizmalar da tabii ticaret potansiyelinin hayata geçirilmesi bağlamında önemli" ifadelerini kullandı.

"Türk Hava Yolları iki ülke arasında stratejik bir köprü"

İki ülke arasındaki bağlantısallık hakkında açıklamalarda bulunan Korhan Kemik, "Bağlantısallığın tabii ki ikili ilişkilere katkısı çok boyutlu. Bağlantısallık dediğimiz zaman sadece iki ülke arasındaki ulaşımdan bahsetmiyoruz, aynı zamanda bunu ilişkilerin geniş bir yelpazesinde olumlu yansımalarından bahsediyoruz. Şimdi baktığımızda, Türkiye ile Vietnam arasındaki bağlantısallıkta Türk Hava Yolları çok önemli bir rol oynuyor. Ben şöyle nitelendiriyorum, Türk Hava Yolları iki ülke arasında aslında stratejik bir köprü. Türk Hava Yolları, 2010 yılında Ho Chi Minh Şehri’nden, 2016 yılında da Hanoi’den uçuşlarına başladı. Şu anda toplamda haftada 20 yolcu seferi düzenliyor. Kargo seferi sayısı da 11. Bu Ağustos ayında iki ülkenin sivil havacılık otoriteleri arasında önemli bir mutabakat zaptı imzalandı. Böylelikle Türk Hava Yolları’nın Vietnam’a uçuş frekansı sayısı 42’ye çıkarıldı. Kargo taşımacılığı da 28’e yükseltildi. Bu frekansların arttırılması, önümüzdeki dönemde uçuş sayılarıyla birlikte bağlantısallığın artması ve güçlenmesi ilişkilerimizde her alanda ivme kazandıracak. Bu çerçevede ticaret, turizm, halklar arası etkileşim artacak. İş insanlarımız daha çok Vietnam’a seyahat etme imkanına sahip olacaklar. Aynı zamanda kargo taşımacılığının da artması, ticaretimizin çeşitlendirilmesine ve ürün sevkiyatının yükselmesine teşkil edecek. Halklar arası etkileşim; öğrencilerin, akademisyenlerin geliş-gidişlerini de kolaylaştıracak. Dolayısıyla bağlantısallığın güçlendirilmesi ve bu alanda Türk Hava Yolları’nın oynadığı rol ilişkilerimizin daha ileri seviyeye taşınması bakımından önemli bir işleve sahip olacak" şeklinde konuştu.

"Kültürel ilişkilerimiz, dostluğumuzu güçlendiren önemli bir unsur"

İki ülke arasındaki kültürel ilişkilere ve benzerliklere dikkat çeken Büyükelçi Korhan Kemik, "Kültürel ilişkilerimiz tabii ki ilişkilerimizin önemli bir boyutu. Kültürel ilişkilerimiz, dostluğumuzu güçlendiren önemli bir unsur. Büyükelçilik olarak, biz de buna bu açıdan yaklaşıyoruz ve Vietnam’da kültürel etkinliklere mümkün mertebe germe verdik. Bunun için de olumlu bir zemin var aslında. Baktığınızda Türkiye ile Vietnam arasında ortak yaşam kültürü ve değerler bakımından önemli benzerlikler bulunuyor. Örnek vermek gerekirse; aile bağları, büyüklere gösterilen saygı, misafirperverlik. Bunların hepsi benzer nitelikteki değerlerimiz. Biz de bu değerler zemininde Büyükelçilik olarak Vietnam’da ülkemizin tanıtımına yönelik, elimizden geldiğince bütün imkan ve kabiliyetlerimizle çaba gösteriyoruz. Dolayısıyla birkaç tane örnek sunmak istiyorum. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı vesilesiyle Türk çocuk edebiyatını Vietnam’da tanıttık. Yazarımız Sara Şahinkanat’ın iki tane kitabını Vietnamcaya çevirdik ve Vietnamlı okurlarla buluşturduk. 18 Mayıs günü Hanoi Üniversitesi’nde Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yaşamını, Cumhuriyetimizin kuruluşunu ve Modern Türkiye’nin gelişimini akademisyenlere, öğrencilere aktaran bir etkinlik gerçekleştirdik. Bu tabii öğrencilerin ve akademisyenlerin Türkiye’yi daha iyi anlamaları bağlamında kıymetli bir etkinlik oldu. 21-27 Mayıs tarihleri arasında ‘Türk Mutfağı Haftası’ etkinliği düzenledik. Üç tane etkinlik düzenledik, bir tanesi üniversitede eşimin Türk mutfağıyla ilgili yaptığı bir sunum oldu. Aynı zamanda bir ‘masterclass’ eğitimi verdik. Bir de buradaki Vietnamlı dostlarımıza ve diplomatik temsilciliklere resepsiyon düzenledik. Bunların dışında tabii Vietnam’ın düzenlediği kültür festivallerine de katılıyoruz. Son olarak Hanoi 2. Dünya Kültür Festivaline katıldık. Orada hem yemek standımız hem de kültürel objelerimizi ve değerlerimizi yansıttığımız bir standımız oldu. Bu da Türkiye’nin tanıtımı açısından son derece yararlıydı. Bu etkinlikleri önümüzdeki dönemde de düzenleyeceğiz. 2028 yılı diplomatik ilişkilerimizin tesisinin 50. yıl dönümü. Bu anlamlı vesileyle kültürel, akademik çeşitli ve geniş kapsamlı etkinlikler düzenlemeyi öngörüyoruz" açıklamasını yaptı.

İkili ilişkilerde TİKA vurgusu

Son olarak TİKA’nın Vietnam’daki faaliyetlerine dikkat çeken Korhan Kemik, "Kültürel ilişkilerin ötesinde başka bir hususa da dikkat çekmek istiyorum. Türkiye’nin tanıtımı, görünürlüğüyle birlikte tabii insani kalkınma amaçlı faaliyetlerimiz de Türkiye’nin görünürlüğüne katkıda bulunuyor. Bu anlamda TİKA’nın Vietnam’da çok önemli faaliyetleri var. TİKA’nın 2024’teki Yagi Tayfunu’ndan sonra bazı zarar gören seraların yeniden yapılandırılması, üç anaokulunun çatılarının yapılması ve Müslüman toplumun yaşadığı An Giang vilayetinde Ramazan ayı vesilesiyle gıda kolisi dağıtımı gibi etkinlikleri oldu. TİKA da ilişkilerimizin geliştirilmesinde çok çok kıymetli ve değerli katkılar sunuyor" diyerek sözlerine son verdi.