Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Şehir Koordinasyon Toplantısı’nın üçüncü durağı Muğla oldu. Muğla’nın Marmaris ilçesinde yapılan çalıştayda Muğla’nın plastik atık yönetimi, kıyı ve deniz ekosistemlerinin korunması, plastik kirliliğinin kaynağında önlenmesi ve geri dönüşüm sistemlerinin güçlendirilmesi ele alındı.

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde Türkiye’nin sıfır atık vizyonunu plastik kirliliğinin önlenmesi ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi alanlarında ileriye taşımaya yönelik yürütülen istişare süreci Muğla’da devam etti. Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda, Muğla Valiliği himayesinde gerçekleştirilen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Şehir Koordinasyon Toplantısı’nda, Muğla’nın plastik atık yönetimindeki mevcut durumu, öne çıkan sorunları ve çözüm önerileri değerlendirildi. Muğla’nın plastik döngüsünün ele alındığı toplantıda plastik atıkların kaynağında azaltılması, ayrı toplanması, geri kazanılması ve yeniden kullanılması başlıklarının yanı sıra, özellikle turizm hareketliliğinin yoğun olduğu dönemlerde oluşan atıkların etkin şekilde yönetilmesine yönelik ihtiyaçlar değerlendirildi.

Muğla’nın uzun kıyı şeridi, koyları ve doğal alanlarının plastik kirliliğine karşı korunmasının önemine dikkat çekilirken, karasal kaynaklı plastik atıkların kıyılara ve denizlere ulaşmasının önlenmesi konusu da toplantının önemli başlıkları arasında yer aldı. Plastik kullanımının azaltılması, tek kullanımlık plastiklerin yerine yeniden kullanım uygulamalarının yaygınlaştırılması, atıkların kaynağında ayrı toplanması ve geri dönüşüm süreçlerinin güçlendirilmesine yönelik çalışmaların artırılması gerektiği vurgulandı.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, Muğla’nın kıyıları, koyları ve doğal alanlarıyla plastik kirliliği açısından özel bir konuma sahip olduğunu belirterek, plastiklerin denize ulaştıktan sonra zaman içerisinde parçalanarak mikroplastiklere dönüştüğüne dikkat çekti. Ağırbaş, plastik kirliliğinin insan sağlığı ve turizm açısından da ciddi tehdit oluşturduğunu söyledi.

Muğla Valisi İdris Akbıyık da plastik kirliliğinin hem yerleşim alanları hem de denizlerin korunması açısından önemli bir sorun olduğunu belirterek, kamu kurumlarının yanı sıra belediyeler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların da mücadeleye dahil olması gerektiğini ifade etti.

Toplantıda ortaya çıkan görüş, ihtiyaç ve çözüm önerilerinin 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilecek Türkiye Plastik Döngüsü Ortak Akıl Platformu’na taşınacağı bildirildi. İstanbul’daki çalıştayda plastik üretimi ve tasarımı, sürdürülebilir tüketim, atık yönetimi, geri kazanım, mikroplastikler, insan sağlığı, finansman, yönetişim ve uluslararası iş birliği gibi başlıklar ele alınacak.

Toplantının ardından basın mensupları tarafından ; Son aylarda Marmaris ve Antalya kıyılarına kadar ulaşan mikroplastik kirliliği hatırlatılarak, mevcut mikroplastik atıkların temizlenmesi için bugüne kadar hangi çalışmaların yapıldığı ve toplantıda bu konuda hangi kararların alındığı soruldu. Muğla Valisi İdris Akbıyık, plastik ve mikroplastik kirliliğiyle mücadelede birçok kurumun çalışma yürüttüğünü belirterek, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, belediyeler ve Çevre Müdürlüğü başta olmak üzere kurumların çalışmalarının bulunduğunu söyledi. Akbıyık, toplantıda mevzuattan körfezlerin temizlenmesine kadar farklı başlıkların ele alındığını belirterek, "Bu konuda birçok kurum çalışma yapıyor. Çevre Bakanlığımızın çalışmaları var, belediyelerimizin var, Çevre Müdürlüğümüzün yine bizim diğer kurumlarla çalışmalarımız var. Mevzuattan körfezlerin temizlenmesine kadar birçok çalışma var. Bunların ana başlıkları toplantıda ele alındı" dedi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan ise denizlerdeki kirliliğin önemli bir bölümünün karasal kaynaklı olduğunu söyledi. Turan, bu yıl önceki yıllara kıyasla Akdeniz’de akış rejiminden kaynaklanan, açık denizden gelen yüzey kirliliğinin de tespit edildiğini belirterek, bu durumun Orta Doğu Teknik Üniversitesi ile yürütülen proje kapsamında takip edildiğini açıkladı. Karadan gelen plastik kirliliğinin yanı sıra dereler ve nehirler aracılığıyla denizlere ulaşan plastik atıkların da bulunduğunu belirten Turan, Bakanlığın denetim birimleri ile Türkiye Çevre Ajansı’nın sahada bulunan kirliliğe müdahale ettiğini söyledi.

Şişe toplama makinelerinin sayısı artırılacak

Basın mensuplarının son dönemde içecek şişelerinin toplanmasına yönelik çalışmalarla ilgili sorusunu da yanıtlayan Turan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Sıfır Atık Vakfı ile iş birliği içerisinde çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi. Turan, Türkiye Çevre Ajansı’nın sahada operasyonunu yürüttüğü içecek şişelerinin toplanmasına yönelik "Doa makineleri" projesinde makine sayısının şu anda yaklaşık 2 bin seviyesinde olduğunu belirterek, bu sayının yıl sonuna kadar artırılacağını ifade etti. Sistemin yalnızca makinelerle sınırlı olmadığını belirten Turan, farklı lokasyonlarda, bakkallarda ve çeşitli noktalarda manuel toplama sistemlerinin de yaygınlaştırıldığını söyledi. Amaçlarının vatandaşları geri dönüşüm sürecine dahil etmek ve farkındalığı artırmak olduğunu belirten Turan, üzerinde "Doa" logosu bulunan şişe ve diğer ambalaj atıklarının toplanmasına yönelik çalışmaların da devam ettiğini kaydetti.

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı sürecinde iklim eylemini yerelden ulusala taşıyan yaklaşımı doğrultusunda, çevre, iklim ve döngüsel ekonomi politikalarının birbirini tamamlayan bir anlayışla ele alınmasına yönelik çalışmalar sürdürülüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum’un liderliğinde yürütülen COP31 hazırlıkları kapsamında plastik kirliliğiyle mücadele, kaynakların verimli kullanımı ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesi iklim eyleminin önemli başlıkları arasında değerlendiriliyor. Bu doğrultuda Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda sürdürülen şehir koordinasyon toplantılarıyla, yerel deneyim ve ihtiyaçların Türkiye’nin iklim ve çevre gündemine taşınması hedeflendiği belirtildi.

Muğla’da yapılan toplantının sonuçlarının İstanbul’daki ortak akıl platformuna taşınmasıyla birlikte, plastik atıkların azaltılması, geri dönüşüm ve yeniden kullanımın yaygınlaştırılması, kıyı ve denizlerin plastik kirliliğinden korunması ve Türkiye’nin döngüsel ekonomi hedeflerine yönelik bir yol haritası oluşturulması amaçlanıyor.

Geniş bir katılımla Marmaris’te bir otelde gerçekleşen toplantıya Muğla Valisi İdris Akbıyık, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Muğla Üniversitesi rektörü Prof. Turhan Kaçar, Marmaris Kaymakamı Nurullah Kaya, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, Marmaris Belediye Başkanı Acar Ünlü, başta olmak üzere kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sanayi ve ticaret odaları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcileri katıldı.