Ticaret Bakanı Bolat: "Ocak-Ağustos dönemi ihracatımız Cumhuriyet tarihimizin en yükseği oldu"

Hizmetler ihracatının ağustos itibarıyla yıllıklandırılmış olarak yaklaşık 125 milyar dolara yükseldiğini, kaydeden Bolat, ocak ayına göre 2,5 milyar dolarlık artış sağlandığını dile getirdi. Yıl sonu hedefinin 128 milyar dolar olduğunu ifade eden Bolat, savaşlara ve bölgesel gelişmelere rağmen turizm, taşımacılık, eğitim, sağlık, danışmanlık, bilişim, film ve fuarcılık gibi hizmet sektörlerinde çalışmaların başarıyla sürdüğünü söyledi.

"Yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracat toplamımız 405,3 milyar dolara ulaşmış oldu"

Bolat, mal ve hizmet ihracatında yıl sonu hedefinin üzerinde bir performans sergilendiğinin altını çizerek, "Yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracat toplamımız 405,3 milyar dolara ulaşmış oldu. 31 Aralık’ta Cumhurbaşkanımız yıl sonu rakamlarını açıkladığında, 390 milyar dolarlık hedefi aşarak 396 milyar dolara ulaşmıştık. Şu anda 8 ay itibarıyla 405,3 milyar dolara geldik. Yıl sonu hedefimiz 410 milyar dolardı. Bu hedefi de kıymetli mal ve hizmet ihracatçılarımızla birlikte başaracağız" diye konuştu.

"27 sektörün 17’sinde ağustos ayında ihracat artışı gerçekleşti"

İhracatta sektörler bazında yaşanan gelişmelere ilişkin gelişmelere de değinen Bolat, "27 sektörün 17’sinde ağustos ayında ihracat artışı gerçekleşti. Tekstil ve ham maddeleri, deri ve deri ürünleri, halı, kimya, otomotiv, gemi ve yat, elektrik-elektronik, demir ve demir dışı metaller, çelik, çimento, cam, seramik ve toprak ürünleri, altın ve mücevherat, iklimlendirme, madencilik, hububat, bakliyat, yağlı tohumlar, yaş meyve ve sebze, tütün, su ürünleri ve hayvansal ürünlerde aylık bazda artışlarımız var. Bu, 8 aylık performansımıza da yansıyor. Burada da 27 sektörün 17’sinde net artışlarımız bulunuyor. Hazır giyim ve konfeksiyon çok önemli bir sektörümüz. Bu sektördeki azalış trendi giderek düştü. Bu sene inşallah hazır giyimde yıl sonuna kadar başa baş ya da artıya geçeceğiz. Çünkü siparişler Türkiye’ye dönmeye başladı. Tekstilde zaten ilk 8 ay itibarıyla artıdayız. Deri ve ayakkabı gibi emek yoğun sektörler, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında gerileyen sektörlerdi. Bu sektörlerde de performansın iyileşmekte olduğunu görüyoruz. Elektrik-elektronik, makine, demir-çelik, çimento, savunma sanayii, havacılık sanayii, iklimlendirme, madencilik, yaş meyve ve sebze, kuru meyveler ile su ürünlerinde de iyiye gidiyoruz" bilgilerini paylaştı.

"Körfez ülkeleriyle nisan ayından itibaren ihracatımız yeniden toparlanmaya başladı"

İlk 8 ayda ülke bazında ihracatın seyrine ilişkin değerlendirmelerde Bolat, "İlk 8 aylık döneme baktığımızda, ihracatımızın en çok arttığı ülkeler sıralamasında ABD birinci, Çin ikinci, İsviçre üçüncü, Mısır dördüncü, Libya ise beşinci sırada yer alıyor. En çok azalış gösteren ülkeler sıralamasında ise Yunanistan yaklaşık 1 milyar dolar, Birleşik Arap Emirlikleri yaklaşık 1 milyar dolar ve Irak 415 milyon dolarla öne çıkıyor. Irak’a ihracatımızda ilk aylarda azalış vardı. Bildiğiniz üzere Körfez Savaşı nedeniyle yaklaşık 10-11 Körfez ülkesine ihracatımız mart ayından itibaren ciddi biçimde azalıyordu. Ancak bu kan kaybı durdu. Nisan ayından itibaren ihracatımız yeniden toparlanmaya başladı. Mayıs, haziran ve temmuz aylarında ise yükseliş devam etti" ifadelerine yer verdi.

"Son 40 ayın 29’unda aylık ihracatımız arttı"

Bolat, ihracatta yakalanan istikrarlı yükselişin son aylarda rekorlarla devam ettiğini belirterek, "Son 40 ayın 29’unda aylık ihracatımız arttı. Yani ayların yüzde 75’inde ihracat artışı sağlandı. Son 40 ayın 22’sinde de aylık ihracat rekoru kırdık. Bu yıl ise 8 ayın 5’inde aylık ihracat artışı gerçekleşti, 8 ayın 4’ünde aylık ihracat rekoru kırıldı. Özellikle son aylarda, nisan, haziran, temmuz ve ağustosta art arda aylık ihracat rekorları kırmayı hamdolsun başardık" dedi.

Avrupa Birliğinin (AB), Türkiye’nin ihracatından yüzde 43 pay aldığını, ocak-ağustos döneminde AB’ye ihracatta yüzde 1,8’lik artış olduğunu dile getiren Bolat, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ülkelerine ihracat artışının yüzde 1,7, OECD genelinde yüzde 3,2, Çin’e yüzde 39 olduğunu ABD’ye ise 1,2 milyar dolarlık artış yaşandığını aktardı.

Bolat, tarım sektöründe ihracatın 24 milyar dolar, sanayide 132,5 milyar dolar, madencilikte 4,7 milyar dolar olduğunu dile getirerek, şöyle devam etti:

"İhracatımızda özellikle ham madde ve ara mallarda 6,3 milyar dolar ihracat artışı sağladık. Tüketim ürünleri ihracatımızda 600 milyon dolar eksilme var. Yatırım malları ihracatımızda da 1,7 milyar dolarlık bir artış var. Orta yüksek ve yüksek teknoloji ürünler ihracatımızda yıllıklandırılmış 116 milyar dolara yükseldik. Bu da toplam ihracatımızın yüzde 43,5’ini oluşturuyor. Yani ilk 8 ayda orta yüksek ve yüksek teknoloji ürün ihracatımızda net 4,1 milyar dolar artışımız söz konusu oldu."

"Tüketim ürünlerindeki ithalat 8 ayda 2,6 milyar dolar azaldı"

İthalatın ağustosta yıllık bazda yüzde 10,5 artışla 28,7 milyar dolar, net artışın ise 2,7 milyar dolar olduğunu anlatan Bolat, "950 milyon dolar açığımızda bir artış oldu. Bunun sebebi çok açık. Savaş şartları nedeniyle petroldeki, doğal gazdaki büyük artışların ithalat faturasını artırması" değerlendirmesini yaptı.

Bolat, ocak-ağustos döneminde ise ithalatı en çok azalan ürünlerin yaklaşık 4 milyar dolarla motorlu kara taşıtları, 3,1 milyar dolarla kıymetli yarı kıymetli taşlar, 500 milyon dolarla kakao, 347 milyon dolarla hava ve uzay taşıtları, 180 milyon dolarla tekstil ve iplik olduğunu söyledi.

İthalatın bu dönemde en çok arttığı ürünlerin ise 4,3 milyar dolarla mineral yakıtlar, 2,6 milyar dolarla elektrikli makine ve cihazlar olduğuna işaret eden Bolat, bunu sırasıyla 1,5 milyar dolarla bakır ve bakırdan eşya, 1,1 milyar dolarla kazan ve makine ile eczacılık ürünlerinin izlediğini aktardı.

Bolat, yılın 8 ayında ithalat tarafında en çok azalış gösteren ülkelerin 3,5 milyar dolarla Rusya, 1,8 milyar dolarla Almanya, 1,6 milyar dolarla Birleşik Arap Emirlikleri, 700 milyon dolarla Fransa ve 550 milyon dolarla İsviçre olduğunu bildirerek, ithalatta en çok artış gösteren ülkelerin ise 3,5 milyar dolarla Çin, 2,1 milyar dolarla ABD, 1,2 milyar dolarla Brezilya, 930 milyon dolarla Kazakistan ve 920 milyon dolarla Mısır olduğunu ifade etti.

"Dış ticaret açığımız ağustosta 5,2 milyar dolar oldu"

Bolat, küresel enerji ve emtia fiyatlarındaki yükselişe rağmen dış ticaret açığının kontrol altında tutulduğunu vurgulayarak, "Dış ticaret açığımız ağustosta 5,2 milyar dolar oldu. Oldukça mütevazı bir açık. Ağustos itibarıyla 8 aylık ihracatın ithalatı karşılama oranı yaklaşık yüzde 81,8, yıllıklandırılmış ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 74,1 oldu. Şubat ayı sonunda Körfez’i saran savaş rüzgarları 6 ay boyunca devam ederken enerji fiyatları, petrokimya ürünleri, gübre ve emtialarda, tarımda ve madencilikte yüksek artışlar yaşandı. Buna rağmen ihracatımızdaki artış ve ithalatımızı makul düzeylerde tutmak için aldığımız dış ticaret tedbirleri sayesinde dış ticaret açığımızda sadece 5,6 milyar dolarlık ekstra artış oldu. Bu artışın olmamasını elbette isterdik ancak dış ticaret açığımızı oldukça makul seviyelerde tutmayı başardık" şeklinde konuştu.

Ağustos ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatının 405,3 milyar dolara yükseldiğini vurgulayan Bolat, cari işlemler açığının Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’ya (GSYH) oranının 2. çeyrek sonunda son 24 yıllık ortalama olan yüzde 3,4’ün altında, haziran sonunda yüzde 2,3 seviyesinde tutmayı başardıklarını belirtti.

Ağustos ayında 4,1 milyar dolar cari fazla, temmuzda ise yaklaşık 500 milyon dolar cari fazla beklediklerini belirten Bolat, ağustos sonu itibarıyla yıllıklandırılmış cari açığın yaklaşık 40,5 milyar dolar olacağını tahmin ettiklerini dile getirdi.

"Reeskont kredisinde geçilecek yeni modelle sektörlerin döviz dönüşüm desteği priminden yararlanması kolaylaşacak"

Bolat, ihracatçıların finansmana erişimini kolaylaştırmaya yönelik desteklerde önümüzdeki dönemde iyileşme beklediklerini belirterek, "İnşallah bu alanda önümüzdeki aylarda bir iyileşme olmasını ümit ediyoruz ve bunun için çalışıyoruz. Reeskont kredisi günlük limiti Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından 5 milyar liraya çıkarıldı. Merkez Bankası da döviz dönüşüm desteğini 1 Ağustos’tan 31 Ocak’a kadar uzattı ve yüzde 3 döviz dönüşüm prim oranını uygulamaya devam etti. 1 Ekim’de de yeni bir modele geçilecek. Böylece daha fazla sektörün, özellikle katma değerli ve emek yoğun sektörlerin döviz dönüşüm desteği priminden yararlanması kolaylaşacak" dedi.