"Ortak dijital altyapının mutlaka kurulması lazım"

Türk dünyasında malların, hizmetlerin, sermayenin, bilginin ve insan kaynağının daha serbest dolaşabileceği bir ekonomik alan oluşturulması gerektiğini belirten Yıldırım, bu hedef doğrultusunda dijital altyapının önemine işaret etti. Yıldırım, "Ortak dijital altyapının mutlaka kurulması lazım. Burada ne olacak? E-ticaretten bahsettik, ortak ödeme sistemi, gümrüklerde dijitalleşme. Gümrükte insan unsurunu mümkün mertebe ortadan kaldırmak lazım" dedi.

Yapay zekanın dijital dönüşümün merkezinde yer aldığını belirten Yıldırım, yapay zeka sistemlerinin kullanıcıların çalışma, düşünme ve davranış biçimlerini öğrenebildiğini, çok kısa sürelerde kapsamlı araştırmalar yapabildiğini söyledi.

"Türk devletleri için büyük veri ve LLM dediğimiz büyük dil modelini hayata geçirmemiz gerekiyor"

Yapay zeka ve büyük dil modellerinde kullanılan veri kaynaklarına dikkati çeken Yıldırım, Kıbrıs Türk halkının tarihi ve yaşadığı süreçlere ilişkin bilgilerin başka kaynaklardan edinilmesinin doğru sonuçlar vermeyebileceğini ifade etti. Yıldırım, "Kuzey Kıbrıs için derlediğiniz bilgiler, Kıbrıs Türkünün yıllarca yaşadığı haksızlıkları bu mecralardan doğru alabilir mi? Orada ne işlenmişse, ne söylenmişse onlar önünüze geliyor. İşte bunu tersine çevirme zamanı gelmiştir" dedi.

Türk devletlerinin kendi veri ve bilgi altyapısını oluşturması gerektiğini vurgulayan Yıldırım, "Türk devletleri için büyük veri ve LLM dediğimiz büyük dil modelini hayata geçirmemiz gerekiyor. Yani kendi arazimiz, kendi dilimiz, kendi hafızamız, kendi kültürel birikimimizle, başka medeniyetlerin müktesebatına müracaat etmeden, kendi geçmişimizde biriktirdiğimiz mirası kullanarak geleceğe yol almamız lazım. LLM dediğimiz model, şu anda Türk dünyası için acil bir konu haline gelmiştir" diye konuştu.

"Derlem Projesi bütün Türk dünyasına yaygınlaştırılmalı"

Türkiye’de Türk Dil Kurumu ile HAVELSAN’ın dahil olduğu "Derlem Projesi" başlatıldığını ifade eden Yıldırım, projenin Türk dünyasına yaygınlaştırılması gerektiğini belirtti. Yıldırım, "Biz bunu Türkiye’de başlattık. Şimdi bir Derlem Projesi başlattık, Türk Dil Kurumu ve HAVELSAN ile beraber. İlk adım atıldı ve bunun devamı gelecek" dedi.

Türk dünyasında kullanılan lehçelerin, ağız farklılıklarının ve farklı anlamlarda kullanılan kelimelerin büyük dil havuzuna dahil edilmesi gerektiğini de kaydeden Yıldırım, çalışmanın KKTC başta olmak üzere Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan ve diğer Türk devletlerine yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi. Yıldırım, "Benim hedefim, Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Başkanlığı ve konsey üyesi arkadaşlarımızla beraber bu büyük dil modelini ve Derlem Projesi’ni bütün Türk dünyasında hızlı bir şekilde hayata geçirmek" ifadelerini kullandı.

"Ortak dijital kültür alanı acil bir ihtiyaçtır"

Dijital medyanın yalnızca haber verme aracı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Yıldırım, "Dijital medyayı sadece bir haber verme aracı olarak düşünürsek çok sığ bir düşünce olur ve yanlış sonuçlara varabiliriz. Dijital medya bugün siyaseti de etkiliyor, kültürleri taşıyor. Türk dünyası olarak dijital içerik üretilmesi, ortak yayın platformları kurulması ve ortak dijital kültür alanı oluşturulması acil bir ihtiyaç haline dönüşmüştür" ifadelerini kullandı.

Yıldırım ayrıca, Türk dünyasında ortak akademisyen ve öğrenci değişimi, ortak dijital kütüphane kullanımı, mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınması ve geleceğin ihtiyaçlarına göre ortak eğitim programlarının oluşturulması gerektiğini belirtti.

"Kuzey Kıbrıs’ın Türk devletlerine üye yapılması en önemli adımlardan biridir"

KKTC’nin yükseköğretim alanındaki konumuna da değinen Yıldırım, Ada’da farklı ülkelerden öğrencilerin eğitim gördüğünü belirterek, bunun fırsata dönüştürülmesi gerektiğini söyledi. Yıldırım, "Kuzey Kıbrıs’ın Türk Devletleri’ne üye yapılması aslında atılan en önemli adımlardan biridir. Bu, Türk devletleriyle Kıbrıs’ın daha fazla kültürel, akademik, ticari, sosyal ve eğitimle ilgili iş birliği için bir fırsat penceresi açmıştır" dedi.

Diplomatik mücadelenin devam edeceğini ancak bunun diğer alanlardaki ilişkilerin geliştirilmesine engel olmadığını belirten Yıldırım, "Kuzey Kıbrıs önce bunu Türk dünyasında, yani 300 milyonluk camiada başaracak, daha sonra da adım adım bütün dünyayı kuşatacak. Bu süreç aslında fiilen başlamıştır" ifadelerini kullandı.

Yıldırım, Kıbrıs Türk halkının Türk dünyası içerisindeki konumuna ilişkin, "Biz artık sadece Türkiye ve Kuzey Kıbrıs’tan ibaret değiliz. Kıbrıs Türkü aynı zamanda bütün Türk devletleri ailesinin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Bu büyük bir kazanımdır" diye konuştu.

"Türk devletlerinin önünde ortak ödeme sistemi var"

Türk devletleri arasında ekonomik entegrasyona da değinen Yıldırım, uzun vadede ortak ödeme sisteminin hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi. Yıldırım, "Türk devletlerinin önünde ortak ödeme sistemi var. Uzun vadede bunun gerçekleşmesi lazım" dedi.

Rezerv paraların küresel sistemde kullanılmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yıldırım, yerel para birimleriyle ticaretin geliştirilmesinin Türk devletlerinin hedeflerinden biri olması gerektiğini belirterek, "Türk devletlerinin amaçlarından birisi de yerel paralarıyla ticaretin geliştirilmesini sağlamak" ifadelerini kullandı.

"21’nci yüzyıl Türk dünyasının yüzyılı olacaktır"

Türk dünyasını güçlü kılan unsurların ortak geçmiş, tarih ve kültür olduğunu belirten Yıldırım, geleceğin ise ortak akıl, bilim, teknoloji ve vizyonla inşa edilmesi gerektiğini söyledi. Yıldırım, "Bizi güçlü kılan geçmişimizdir, tarihimizdir, ortak kültürümüzdür. Şimdi de ortak akıl, ortak bilim, ortak teknoloji ve ortak vizyonla geçmişten bize miras kalan birikimimizi geleceğe taşımaktır" dedi.

Yıldırım, "Biz diyoruz ki 21’nci yüzyıl Türklerin, Türk dünyasının yüzyılı olacaktır. Onun ayak seslerini duymaya başladık. Birliğimizi, beraberliğimizi gözümüz gibi koruyacağız. Beraber üreteceğiz. Başarıda da zorluklarda da birliğimizi, beraberliğimizi muhafaza edeceğiz" ifadelerini kullandı.