Samsun Müzesi’nde "Bir Zafer, Bir Şehir, Bir Madalya: 30 Ağustos ve Samsun" başlığıyla düzenlenen panelde konuşan Ondokuz Mayıs Üniversitesi(OMÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan, 30 Ağustos Zaferi’nin Millî Mücadele ve Türkiye’nin bağımsızlığı açısından önemine dikkat çekerek, zaferin Sevr Antlaşması’yla Anadolu’nun paylaşılmasına yönelik planları bozduğunu söyledi.

Samsun Müzesi’nde 30 Ağustos Zafer Bayramı’nın 104. yıl dönümü dolayısıyla "Bir Zafer, Bir Şehir, Bir Madalya: 30 Ağustos ve Samsun" başlıklı panel düzenlendi. Samsun Valisi Orhan Tavlı, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan ve OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın’ın katıldığı panelde, 30 Ağustos Zaferi’nin Türk tarihi açısından önemi ile Samsun’un Millî Mücadele’deki rolü ele alındı. Panelde konuşan OMÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaya Tuncer Çağlayan, 30 Ağustos Zaferi’nin Sevr Antlaşması’yla Anadolu’nun paylaşılmasına yönelik planları bozduğunu söyledi.

"30 Ağustos zaferi hepsinin üzerindedir"

30 Ağustos’un Türk tarihi açısından ayrı bir öneme sahip olduğunu söyleyen Çağlayan, "Mustafa Kemal Paşa’nın ifadesiyle, bu zaferlerden hepsi kıymetli olmakla birlikte 30 Ağustos Zaferi hepsinin üzerindedir. Çünkü bu 30 Ağustos’ta eğer biz kaybetmiş olsaydık, Sevr haritasında görülen tablonun gerçekleşebilme ihtimali söz konusu olacaktı. İçinde bulunduğumuz şehre biz misafir olarak gelecektik, gezecektik, Amisos’a uğrayacaktık" dedi.

Yunanistan’ın Megali İdea hedefleri kapsamında hazırlanan haritalarda Anadolu’nun önemli bölümünün Yunanistan sınırları içerisinde gösterildiğini söyleyen Çağlayan, "Yunan Genelkurmayı tarafından hazırlanmış haritada Trakya, İstanbul, Bursa, İzmir, güneyde Muğla Yunanistan olarak değerlendirilmiş. Karadeniz’de ise Samsun’u Amisos yaparak burayı Pontus olarak değerlendirmiş. Altında ‘Empire of Greece’ yazıyor. İşte bu Sevr Antlaşması’nı paramparça eden şey 30 Ağustos olmuştur" diye konuştu.

"Samsun Milli Mücadele’ye katkı verdi"

Samsun’un Milli Mücadele’deki rolünün yalnızca 19 Mayıs 1919 ile sınırlı olmadığını belirten Çağlayan, kentin lojistik açıdan da önemli bir merkez olduğunu söyledi. Çağlayan, "Samsun, hepimizin malumu, 19 Mayıs’ta Mustafa Kemal Paşa’ya Millî Mücadele ile ilgili bütün kanaatlerinin gerçekleşebileceğine dair onu ikna eden bir cesaret vermiştir. Samsun halkı, ilk teşkilatlanmanın burada başlamasına öncülük etmiştir. Bunun yanı sıra 30 Ağustos’a giden süreçte Samsun, maddi olarak da Millî Mücadele’ye çok katkı vermiştir. Özellikle Sovyetler Birliği’nden gelen silah, cephane ve sair malzemenin iç bölgeye aktarılmasında limanımız önemli bir görev üstlenmiştir" şeklinde konuştu.

"Samsun 7 haziran 1922’de bombalandı"

Samsun’un Millî Mücadele döneminde Yunan savaş gemilerinin saldırısına uğradığını da anlatan Çağlayan, "7 Haziran 1922 tarihinde üç tane Yunan zırhlısı ve onlara destekleyen yaklaşık beş yardımcı askeri gemi şehri bombalıyor. Bu bombalamanın neticesinde şehrimizde çok ciddi zayiat oluşuyor. Valilik binası, bazı ambarlar ve özellikle sahipleri gayrimüslim olan şahısların dükkanları, depoları tahrip oluyor. Dört ölü, beş-altı yaralı var. Şehrin merkezi, yani İlkadım’ın merkezî kısmı harap oluyor" ifadelerini kullandı.