Sakarya’nın Hendek ilçesinde Doğu Marmara Kalkınma Ajansı destekleriyle kurulan Tarımsal Ürünler Mükemmeliyet Merkezi’nde, daha önce yurt dışından ithal edilen orkideler, doku kültürü yöntemiyle yerli olarak üretilip dünya piyasasına ihraç ediliyor. Çalışanlarının yüzde 97’si kadınlardan oluşan tesiste yıllık 13 milyona yakın orkide fideleri laboratuvar ortamında çoğaltılarak Hollanda üzerinden dünyaya dağıtılıyor.

Hendek’te 3 bin metrekare kapalı alanda faaliyet gösteren tesiste, daha önce ithal edilen orkide fideleri doku kültürü yöntemiyle üretilmeye başlandı. Yaklaşık 67 farklı çeşitte orkide üretimi gerçekleştiren tesiste, hassas laboratuvar işlemlerini 100’e yakın personelin yüzde 97’sini oluşturan kadın çalışanlar yürütüyor. Üretilen orkide fide ve çelikleri, çiçekçilik sektörünün küresel merkezi konumundaki Hollanda’ya ihraç edilerek oradan tüm dünyaya ulaştırılıyor.

"Yıllık 13 milyona yakın orkideyi Hollanda’ya gönderebiliyoruz"

Üretim sürecinden, miktarından ve çeşitliliğinden bahseden tesisin Üretim Müdürü Şüheda Türk, "Burada Hendek tesisinde orkide üretimi gerçekleştiriyoruz. Şu anda 3 bin metrekare kapalı alanda yapıyoruz üretimi. Yaklaşık 67 çeşit ile üretimi gerçekleştiriyoruz. Bu üretimi gerçekleştiren ekibimizin yüzde 97’si kadınlardan oluşuyor. Biz kadın istihdamına önem veren şirketlerden bir tanesiyiz. Tamamen orkide üretiyoruz bu kısımda. Şu an üretimimizi, ihracatımızı Hollanda’ya yapıyoruz. Hollanda’dan bütün dünya ülkelerine yayılıyor üretilen orkide fideleri ve çelikleri. Doku kültürü ilk önce sağlıklı bir ana ürünün in vitro olarak üretilmesi ile başlar. Sağlıklı bir ürünü alıyoruz, izolasyonunu gerçekleştiriyoruz, tamamen steril ettikten sonra bu ürünü logaritmik olarak hızlıca üretebileceğimiz şekilde stok bir materyale dönüştürüyoruz. Biz materyal diyoruz ama bu bir bitki aslında. Orkidenin küçük hali diyebilirim. Bu ürünleri dokularından ayırıp çoğaltımını gerçekleştiriyoruz. Burada istedikleri bütün besin, hava, su gibi mikro elementlerini ve ihtiyaçlarını küçük kutulara yerleştiriyoruz. Orada üretimine devam ediyorlar. 3 bin metrekare kapalı alanda bizim yıllık üretim kapasitemiz 13 milyona yakın. 13 milyon orkideyi burada üretip Hollanda’ya gönderebiliyoruz. Burası sadece laboratuvar alanındaki üretim kapasitesi. Tabii ki erkeğe ihtiyaç duyduğumuz alanlar oluyor, zaten erkek personellerimiz de var ama bir elin parmağını geçmeyecek seviyede diyebiliriz. Aslında hem kırılgan bir bitki hem de çok dayanıklı bir bitki. Bu kutuların içerisinde çok uzun süre yaşayabiliyorlar ama her bitkide olduğu gibi ihtiyaçlarını karşılayamadıklarında onlar da ölüyorlar" dedi.

"Türkiye’nin kalkınması için aradığımız bütün unsurlar mevcut"

Tesiste, tarım ve sanayi sektörlerinin yapmak istediklerini gerçekleştirdiklerini belirten Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mustafa Çöpoğlu ise, "Daha önceden yurt dışından ithal edilen fideler burada üretiliyor ve yurt dışına satılıyor. Buranın kapasitesi yıllık 38 milyon adet, 4 bin 700 ayrı türde fide burada yetiştirilebilecek kapasitede. Doku kültürü yöntemiyle çoğaltılıyor. Burada hem ihracat var, hem kadın istihdamı var, hem ithal ikameyi telafi etme var, hem yenilikçi ürün var. Yani bizim ülkemizde hem tarımın hem sanayinin yapmak istedikleri bütün unsurlar mevcut. Burada Türkiye’nin kalkınması için aradığımız bütün unsurlar mevcut. Burada üretilen ürünler ihraç ediliyor. Daha önce yurt dışından ithal ettiğimiz ürünleri biz burada üretmeye ve satmaya başladık. Dünyanın pek çok ülkesine Hollanda üzerinden bu ürünler dağıtılıyor. Burada yoğun bir kadın istihdamı var. Ortalama 100 civarındaki çalışanın 97’si kadın, sadece 3 tane erkek çalışanımız var. Büyük bir AR-GE ve inovasyon var burada. Yenilikçi ürünler var, Türkiye’nin kalkınması için, dünya ile rekabet edebilmesi için özlediğimiz ve aradığımız bütün unsurlar bu tesiste mevcut" diye konuştu.