Çocuğun duygusunu kabul edin. "Üzüldüğünü görüyorum" diyerek duygusunu kabul ederken, aynı zamanda "Bununla baş edebilirsin" mesajını verin. Kaygıya göre düzeninizi sürekli değiştirmeyin. Çocuk kaygılanmasın diye okula göndermemek veya ayrılığı sürekli ertelemek, kaçınma davranışlarının devam etmesine katkıda bulunabilir. Çocuğun kaygısını azaltmak için aile yaşamının sürekli olarak bu kaygıya göre düzenlenmesi, psikiyatride "family accommodation" olarak tanımlanan bir örüntüyle ilişkilendirilebilir. Kısa vadede rahatlatıcı olan bu davranışlar sürekli hale geldiğinde, çocuğun kendi başına baş etme becerilerinin gelişmesini zorlaştırabilir. Bununla birlikte çocuğun güvenliği, gelişimsel ihtiyaçları ve içinde bulunduğu şartlar her zaman önceliklidir" dedi.

Belirsizliğe alan açmak gerekiyor

"Çocuğun okulda geçirdiği günün her ayrıntısını kontrol edememek ebeveynler için zorlayıcı olabilir" diye sözlerine devam eden Dr. Aydın, "Ancak çocuğun zaman içerisinde kendi baş etme yollarını geliştirebilmesi için belirli ölçüde belirsizliğe alan açmak gerekir. Bu süreçte öğretmenle düzenli ve açık iletişim kurmak, okulun uyum süreciyle ilgili önerilerini dikkate almak ve çocuğun her zorlanmasını hemen ortadan kaldırmaya çalışmamak önem taşır. Ebeveynin görevi çocuğun yaşadığı her güçlüğü ortadan kaldırmak değil, gerektiğinde yanında olduğunu hissettirerek onun bu güçlüklerle baş edebilmesine destek olmaktır. Okul kapısındaki ayrılık anı hem çocuk hem ebeveyn için duygusal olabilir. Vedalaşmanın sıcak, kısa ve mümkün olduğunca öngörülebilir olması bu süreci kolaylaştırabilir. Çocuğa ne zaman geri dönüleceğini onun anlayabileceği bir şekilde anlatmak ve mümkün olduğunca tutarlı olmak önemlidir. Çocuktan gizlice ayrılmak yerine açıkça vedalaşmak, ancak vedayı tekrar tekrar uzatmamak gerekir. Okulun ve öğretmenin uyum sürecine ilişkin yönlendirmeleri de dikkate alınmalıdır. Ebeveynin sakin ve tutarlı davranması, çocuğun yeni ortama ilişkin güven duygusunu destekleyebilir. Çocuğunuzun kaygılandığını gördüğünüzde önce kendi bedeninizdeki değişiklikleri fark edin. Kısa bir duraklama ile kendi kaygınızı düzenlemek, çocuğa vereceğiniz mesajın da daha sakin olmasına yardımcı olabilir. Her çocuk okula farklı bir hızda alışabilir. Ancak kaygının uzun süre devam etmesi veya çocuğun günlük yaşamını ve okula devamını belirgin biçimde etkilemesi durumunda profesyonel destek almak yararlı olabilir. Özellikle yoğun karın ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı gibi bedensel yakınmaların eşlik etmesi de dikkate alınmalıdır. Şu durumlarda destek almak önemlidir: Kaygı zaman içinde azalmıyor veya giderek artıyorsa, çocuğun okula gitmesini belirgin biçimde etkiliyorsa, günlük yaşamı, uykusu veya işlevselliği bozuluyorsa, tekrarlayan karın ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı gibi bedensel yakınmalar eşlik ediyorsa ve aile yaşamı sürekli olarak çocuğun kaygısına göre düzenlenmeye başladıysa destek almak önemlidir. Bu gibi durumlarda okulun rehberlik servisiyle, çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanıyla veya uygun bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşülebilir. Ebeveynin kendi kaygısı da yoğun, uzun süreli veya günlük yaşamını etkileyen bir hale geldiyse yetişkin ruh sağlığı uzmanından destek almak da önemli bir seçenek olabilir" şeklinde konuştu.

Çocuğa verilebilecek en değerli mesajın "Sen bunu yapabilirsin" olacağını söyleyen Dr. Aydın, "Çocuğun okula uyum sürecinde ebeveynin görevi onun kaygısını tamamen ortadan kaldırmak değildir. Asıl hedef, çocuğun duygusunun görüldüğünü ve anlaşıldığını hissetmesini sağlarken, aynı zamanda bu duyguyla baş edebileceğine ilişkin güven geliştirmesine yardımcı olmaktır. Çocuğun zihninde zamanla şu mesajın oluşması, okul uyum sürecinin en değerli kazanımlarından biri olabilir:"Annem/babam benim duygumu görüyor. Bunun zor olduğunu biliyor. Ama benim baş edebileceğime inanıyor. Gidiyor ve söz verdiği gibi geri geliyor. Demek ki ben bunu yapabilirim." Çocuğun okula başlaması, ebeveyn için de biraz ayrılmayı, kontrolü paylaşmayı ve belirsizliğe dayanmayı öğrenmek anlamına geliyor. Çocuğa verilebilecek güven yalnızca "Ben hep yanındayım" demekle sınırlı değil. Belki de bundan daha güçlü olan mesaj şu: "Ben yanında olmadığımda da baş edebileceğine güveniyorum." sözleriyle açıklamasını sonlandırdı.