New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, 11 Eylül 2001 terör saldırılarının ardından Ground Zero (Sıfır Noktası) çevresindeki hava kalitesine ilişkin 170 binden fazla sayfalık belgeyi kamuoyuna açıkladı. Belgeler, dönemin şehir yetkililerinin bölgede solunan havanın güvenli olmadığına ilişkin bilgilere sahip olmasına rağmen kamuoyuna hava kalitesi konusunda güvence verdiğini ortaya koydu.

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, 11 Eylül 2001’de düzenlenen terör saldırılarının üzerinden yaklaşık 25 yıl geçmesinin ardından saldırının Ground Zero (Sıfır Noktası) çevresindeki hava kalitesine ilişkin 170 binden fazla sayfalık belgeyi kamuoyuyla paylaştı.

New York Belediyesi tarafından paylaşılan belgeler, Dünya Ticaret Merkezi’nin yıkılmasının ardından Sıfır Noktası ve çevresindeki hava kirliliğine ilişkin dönemin yönetiminin elindeki bilgileri ve kurum içi yazışmaları içeriyor. Belgeler, şehir yetkililerinin saldırıların ardından Aşağı Manhattan’ın yeniden açılması sürecinde bölgedeki hava şartlarına ilişkin ciddi risklerden haberdar olduğunu gösterdi.

"11 Eylül’ün bedeliyle yüzleşiyoruz"

11 Eylül saldırılarının yol açtığı can kayıplarının saldırı günüyle sınırlı kalmadığına dikkat çeken Mamdani, "Yıllar geçtikçe ve insan kaybı arttıkça, bir başka New Yorklu çok erken yaşta bizden alındığında 11 Eylül’ün bedeliyle yüzleşiyoruz. Şimdi, yaklaşık 25 yıl sonra, 11 Eylül’le bağlantılı hastalıklardan ölenlerin sayısı, o gün ölenlerin sayısından daha fazla" dedi.

Mamdani, paylaşılan belgelerin saldırıların ardından bölgede bulunan binlerce kişinin yaşadığı sağlık sorunlarının anlaşılması açısından da önem taşıdığını vurguladı. Mamdani, dönemin yönetimini sert sözlerle eleştirerek, "İnsanlar hastalandı çünkü güvendikleri liderler yalan söyledi ve onlara zehirli havayı solumanın güvenli olduğunu söyledi" ifadelerini kullandı.

"Harding Muhtırası" dikkat çekti

Belgeler arasında Sıfır Noktası’nda yapılan hava kalitesi ölçümlerinin yanı sıra dönemin New York Belediye Başkan Yardımcısı Robert Harding’e gönderilen ve "Harding Muhtırası" olarak bilinen kurum içi yazışmalar da bulunuyor. Muhtıra, şehir yetkililerinin 11 Eylül sonrasında oluşan hava kirliliği ve bölgede çalışanlara yeterli koruyucu ekipman sağlanmaması nedeniyle binlerce muhtemel hukuki süreçle karşı karşıya kalınabileceğini değerlendirdiğini ortaya koyuyor. Belgelerde ayrıca, muhtemel davalar karşısında New York Belediyesi’nin yasal sorumluluğunu sınırlandırabilecek hukuki seçeneklerin de ele alındığı görülüyor.

Söz konusu belgeler, dönemin yetkililerinin Sıfır Noktası çevresindeki sağlık riskleri konusunda hangi bilgilere ne zaman sahip olduğu ve bu bilgiler ışığında kamuoyuna yapılan açıklamalar arasındaki farkı yeniden gündeme taşıdı.

"Şehrin de bunu bildiği artık çok açık"

Mamdani, basın toplantısında 11 Eylül kurbanlarının aileleri, saldırılardan sağ kurtulanlar ve ilk müdahale ekiplerinin hakları için uzun yıllardır çalışmalar yürüten televizyon sunucusu ve aktivist Jon Stewart’a söz verdi. Stewart, saldırıların ardından bölgedeki toksik maddelerin yalnızca Sıfır Noktası ile sınırlı kalmadığını belirterek, "Havada, yerde, pencere pervazlarında, klimalarınızda, evcil hayvanlarınızda ve kıyafetlerinizde zehir vardı ve bu zehir aylarca orada kaldı. Herkes biliyordu. Şimdi şehrin de bunu bildiği çok açık" dedi.