Yunanistan’ın Midilli (Lesvos) Adası’nda yaklaşık dört asırlık geçmişe sahip tarihi Osmanlı camisi, kapsamlı restorasyon çalışmalarının ardından düzenlenen törenle yeniden ziyarete açıldı. Yıllardır "Valide Camii" olarak bilinen tarihi yapının gerçek adının, yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda "Balizade Hasan Bey Camii" olduğu tespit edilirken, açılış törenine Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni de katıldı.

Midilli’nin Epano Skala Mahallesi’nde bulunan tarihi Osmanlı eserinin restorasyonu, Avrupa Birliği Kurtarma Fonu kapsamında yaklaşık 1,8 milyon avroluk bütçeyle gerçekleştirildi. Çalışmaların tamamlanmasıyla düzenlenen açılış töreni, adadaki son yılların en önemli kültürel miras projelerinden biri olarak değerlendirildi.

Kitabe gerçeği ortaya çıkardı

Restorasyon sırasında yapılan araştırmalarda camide bulunan tarihi kitabe yeniden incelendi. İncelemeler sonucunda yapının uzun yıllardır kullanılan "Valide Camii" isminin tarihi gerçeği yansıtmadığı, doğru adının "Balizade Hasan Bey Camii" olduğu belirlendi.

Yetkililer, isim değişikliğinin yalnızca bir düzeltme olmadığını, aynı zamanda Midilli’deki Osmanlı dönemine ait tarihi mirasın daha doğru belgelenmesi açısından da büyük önem taşıdığını vurguladı.

Yaklaşık 400 yıllık geçmişe sahip

Midilli Eski Eserler Müdürlüğü’nün verdiği bilgilere göre caminin ilk inşası 17. yüzyılın başlarında, yaklaşık 1620 yılında gerçekleştirildi. Yapı, 1867 yılında meydana gelen büyük depremde ağır hasar gördü. Daha sonra yeniden inşa edilen cami, bugünkü görünümüne 1889 yılında kavuştu.

Kesme taştan inşa edilen, tek katlı yapısı, kırma çatısı, taş döşeli avlusu ve mimari özellikleriyle Balizade Hasan Bey Camii, Midilli’de günümüze ulaşabilen en önemli Osmanlı eserlerinden biri olarak gösteriliyor.

Minare tamamen restore edildi

Restorasyon çalışmaları kapsamında yalnızca yapının dış görünümü yenilenmedi. Binanın temel güçlendirmesi ve statik takviyesi yapılırken, taş işçiliği korundu, çatı ve revak bölümleri yeniden inşa edildi.

Çalışmaların en dikkat çeken bölümlerinden biri ise 17,5 metre yüksekliğindeki tarihi minarenin tamamen restore edilerek özgün görünümüne kavuşturulması oldu. Böylece minare, Midilli’nin tarihi siluetindeki eski görkemli yerine yeniden kavuştu.

Yunanistan Kültür Bakanlığı, tarihi yapının cami olarak ibadete açılmayacağını açıkladı. Restorasyonu tamamlanan Balizade Hasan Bey Camii, bundan sonraki süreçte müze ve kültürel etkinlik alanı olarak kullanılacak.

Yapıda düzenlenecek sergi ve etkinliklerle Midilli’nin çok kültürlü tarihi ile Osmanlı dönemine ait mirasın ziyaretçilere tanıtılması hedefleniyor.

Yetkililer, restorasyon sayesinde tarihi yapının hem ada halkı hem de yerli ve yabancı ziyaretçiler için önemli bir kültürel çekim merkezi haline geleceğini ifade etti.