Cemre Vakfı öncülüğünde; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıkları Koruma Genel Müdürlüğü, Piri Reis Üniversitesi ve Tuzla Belediyesi iş birliği ile Halkbank’ın destekleriyle hayata geçirilen "DİPTE İZ-Deniz Çayırı Ekimi Projesi", İstanbul’un Tuzla ilçesinde düzenlenen lansman töreniyle tanıtıldı. 30 Ağustos Zafer Bayramı’nda gerçekleştirilen etkinlikte, Marmara Denizi ekosistemini canlandırmak amacıyla temsili deniz çayırı ekimi yapıldı.

Programa; İstanbul Vali Yardımcısı Cengiz Karabulut, Tuzla Kaymakamı Ümit Hüseyin Güney, Tuzla Belediye Başkanı Av. Eren Ali Bingöl, Piri Reis Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nafiz Arıca, Cemre Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Furkan Gökgöz ve Dipte İz Proje Danışmanı Prof. Dr. Mustafa Sarı’nın yanı sıra siyasi parti temsilcileri katıldı. Ayrıca, Demokrasi ve Özgürlükler Adası’nda (Yassıada) devam eden NexgenCOP30.5 programı kapsamında 44 farklı ülkeden gelen uluslararası delegeler de bu tarihi ana tanıklık etti.

"Denizlerimiz için artık icraat vakti "

Törende açılış konuşmasını gerçekleştiren Cemre Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Furkan Gökgöz, Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleşecek COP31’e titizlikle hazırlandıklarını belirterek, "Deniz ekosistemi için söylenecek sözlerin hepsinin söylendiğini, biraz daha eylem gerekmesi gerektiğini düşünen bir vakıf olarak ilk deniz çayırı ekimini bugün bitirdik. Burada 44 farklı ülkeden çalışma arkadaşlarımız var. Projede bizden desteklerini esirgemeyen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Sayın Murat Kurum’a, Tabiat Varlıkları Koruma Genel Müdürümüz Hacı Osman Uçan’a ve Halkbank’a gönülden teşekkür ediyorum." ifadelerini kullandı.

"Bugün denizden almıyor, denize veriyoruz"

Proje Danışmanı ve Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, deniz çayırlarının ekosistem için hayati önem taşıdığını vurgulayarak şunları kaydetti:

"Aldığımız her iki nefesten biri denizden geliyor. Deniz çayırları denizin akciğerleridir. Bugün 100 metrekarelik bir ekim yaptık. Normalde insanoğlu hep denizden alırdı; balığını, kumunu, mercanını alırdı veya kirletirdi. Deniz muhtemelen şaşkındır; çünkü bugün ilk defa biz denize bir şey veriyoruz. İlk ektiğimiz alana deniz canlıları anında hücum etti, adeta bu çayırları bekliyorlarmış."

"Yapay zeka projeleri sürdürülebilirliğin anahtarı olacak"

Piri Reis Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nafiz Arıca ise projenin akademik önemine değinerek, "Okyanuslarımıza ve denizlerimize olan borcumuzu ödemenin bir yöntemi de bu projelerdir. Başta mavi vatanımız olmak üzere dünyadaki denizlerin korunmasına yönelik çalışmalarımız artarak devam edecek. Önümüzdeki yıllarda yapay zeka teknolojilerinin sürdürülebilirlik için çok önemli bir enstrüman olacağına ve bu projelerin yapay zeka ile otonom şekilde artacağına inanıyorum." dedi.

"Bebek pinaların canlanmaya ve büyümeye başladığını bizzat gördük"

Tuzla Belediye Başkanı Av. Eren Ali Bingöl, ilçede kirlilikle mücadelede gelinen noktayı ve belediye çalışmalarını ayrıntılarıyla paylaştı. Geçtiğimiz Şubat ayında Prof. Dr. Mustafa Sarı ile birlikte gerçekleştirdiği dalış deneyimini aktaran Bingöl, "Şubat ayında daldığımızda denizin altında deniz çayırlarının yanı sıra ekosisteme büyük faydası olan bebek pinaların canlanmaya ve büyümeye başladığını bizzat gördük.

"Su kalitesini çok daha üst seviyelere taşıyacağız"

Tuzla, 5 organize sanayi bölgesi ve ileri biyolojik arıtma tesisi ile ülke ekonomisine katkı sağlarken uzun yıllar kirlilik baskısı altında kaldı. Zabıta ekiplerimiz öncülüğünde kaçak deşarjlara karşı uyguladığımız sıkı denetimler ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızla yürüttüğümüz dere koruma çalışmaları meyvesini veriyor. Arıtma tesisinden çıkan suyu doğrudan derin deşarja aktarmak yerine park-bahçe sulamasında ve semt pazarları sonrasındaki sokak yıkamalarında kullanarak toprağın bir kez daha doğal filtre görevi görmesini sağlıyoruz. Kaçak deşarjların önüne geçmemiz ve bu çevresel önlemler sayesinde Tuzla’daki tarihi koku sorununu bitirmeye çok yaklaştık. Cemre Vakfı’nın deniz çayırı ekimiyle de Tuzla denizimizin su kalitesini çok daha üst seviyelere taşıyacağız." açıklamasında bulundu.

"İklim değişikliği bugünün meselesidir"

İstanbul Vali Yardımcısı Cengiz Karabulut ise çevre hakkının anayasal bir hak olduğuna dikkat çekerek, "İklim değişikliği artık bugünün meselesi oldu. Başta karbon salınımı olmak üzere oksijen üretiminde çok önemli katkısı olan deniz çayırlarının bölgemize ekilmesi hem ilimiz hem de ülkemiz için büyük önem taşıyor. Sayın Valimiz Davut Gül’ün selamlarını iletiyor, emeği geçen herkese teşekkür ediyorum." şeklinde konuştu.

Deniz çayırlarının önemi

Proje alanında sergilenen teknik bilgilere göre deniz çayırları, yosunlardan (alglerden) farklı olarak gerçek köklere, gövdeye (rizom), damar sistemine, çiçek ve tohumlara sahip yegane su altı bitkisidir. Ekosistemdeki kritik rolleri şu verilerle dikkat çekmektedir:

1 metrekare deniz çayırı alanı günde 10 litreden fazla oksijen üreterek denizlerin akciğeri görevini görür. Tropik yağmur ormanlarından 35 kat daha fazla karbon yakalayarak dipte binlerce yıl depolar. Kumlu dibe göre 40 kat daha fazla canlı türüne barınma, beslenme ve üreme alanı sağlar. Fotosentez için güneş ışığına ihtiyaç duyduğundan kıyıdan itibaren en fazla 50 metre derinliğe kadar yayılır. Kutuplar hariç tüm dünya denizlerinde 70’ten fazla türüyle toplam 300.000 kilometrekarelik bir alanı kaplar.