Köse’den kentsel dönüşüm uyarısı: "Bina bazlı değil, ada bazlı dönüşüm şart"

Düşünce Rotası Derneği Genel Başkanı Fatih Köse, Türkiye’nin farklı illerinde meydana gelen bina çökmeleri ve kentsel dönüşüm uygulamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, özellikle yapışık nizam yapılaşmanın bulunduğu bölgelerde dönüşümün tek bir bina üzerinden yürütülmesinin riskler doğurabileceğine dikkat çekti. Kentlerin güvenli, sağlıklı ve yaşanabilir hale getirilmesi için kentsel dönüşüm çalışmalarının bina bazında değil, ada bazında planlanması gerektiğini belirten Köse, bütüncül dönüşümün önemini vurguladı.

Türkiye’de birçok kentte binaların birbirine bitişik şekilde inşa edildiğini hatırlatan Fatih Köse, bu yapılaşma düzeninde bir binanın yıkılarak yeniden yapılmasının yalnızca o binayı ilgilendiren bir işlem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Özellikle uzun yıllar önce aynı dönemde ve benzer yapı teknikleriyle inşa edilen binaların bulunduğu bölgelerde, dönüşüm sürecinin çevredeki yapılarla birlikte ele alınmasının önem taşıdığını kaydetti.

"Bir binanın dönüşümü komşu binalardan bağımsız düşünülemez"

Yapışık nizam yapılaşmanın yaygın olduğu kentlerde, aradaki bir binanın kentsel dönüşüm kapsamında yıkılmasının çevresindeki yapıların güvenliği açısından dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Köse, şu ifadeleri kullandı:

"Türkiye’nin farklı illerinde binaların bir anda çökmesi, kentlerimizin yapı güvenliğini ve kentsel dönüşüm anlayışını yeniden değerlendirmemiz gerektiğini gösteriyor. Özellikle yapışık nizam kentleşmenin bulunduğu bölgelerde binalar birbirine bitişik şekilde inşa edilmiş durumda. Bu yapıların arasından bir binanın kentsel dönüşüm kapsamında yıkılması sırasında gerekli teknik önlemler alınmazsa yan taraftaki binaların taşıyıcı sistemleri ve zemin şartları olumsuz etkilenebilir. Bu durum, çevredeki yapıların güvenliği açısından risk oluşturabilir.

Bir binayı dönüştürürken yalnızca o binanın durumuna bakmak yeterli değildir. Yanındaki, arkasındaki ve aynı yapı adasında bulunan diğer binaların da değerlendirilmesi gerekir. Çünkü kentler birbirinden bağımsız yapılardan oluşmuyor. Her bina, bulunduğu çevrenin yapılaşma düzeni ve zemin şartlarıyla birlikte ele alınmalıdır."

"Kentsel dönüşümü ada bazlı yapmalıyız"

Kentsel dönüşümün yalnızca eski binaların yıkılarak yerine yenilerinin yapılması olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Köse, dönüşümün şehirlerin geleceğini şekillendiren kapsamlı bir planlama süreci olduğunu söyledi.

Köse, "Kentsel dönüşümün temel amacı insanlarımızın güvenli binalarda yaşamasını sağlamaktır. Ancak bu hedefe ulaşmak için dönüşümü yalnızca bina bazında değerlendirmek doğru bir yaklaşım değildir. Özellikle yapışık nizam kentleşmenin bulunduğu alanlarda ada bazlı dönüşüm modelini benimsemeliyiz. Aynı yapı adasında bulunan binaları bir bütün olarak ele almalı, gerekli teknik incelemeleri yapmalı ve dönüşüm sürecini ortak bir plan çerçevesinde yürütmeliyiz" diye konuştu.