Kira tespit davalarında sürpriz sonuç

Kira tespiti davalarında yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden kiracıya mı kiraya verenin mi sorumlu olduğuna dair mahkemeler arasındaki uyuşmazlığa son noktayı Yargıtay 3. Hukuk Dairesi koydu. Daire kararında; ‘Kira tespit davası yeni kira dönemi başlamadan önce açılabilir. Ancak kiracı, yeni kira dönemi başlamadan kiralananı tahliye eder ve dava bu nedenle konusuz kalırsa, kiracının davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden söz edilemez’ denildi.

Son yıllarda kiracıyla mülk sahipleri arasında tartışmalara yol açan kira tespit davalarında mahkemeler arasında yaşanılan görüş ayrılığına Yargıtay müdahil oldu. Davanın tespiti istenen yeni dönemden önce, yasal süresinde açılmasına rağmen, yargılama sürerken kiracının mecuru (kiralananı) tahliye etmesi halinde davanın konusuz kalması ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin kimin üzerinde kalacağına dair İstanbul, Bursa, Antalya, Sakarya bölge adliye mahkemeleri hukuk daireleri farklı kararlar verdi. Konuyla alakalı yargı camiasında tartışmaların uzaması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu, Yargıtay’a görüş sordu. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira tespit davalarının her zaman açılabileceğine, yeni kira döneminden otuz gün önce açılması halinde belirlenecek kira bedelinin, yeni kira döneminin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlayacağını hatırlattı. Buna göre kiraya verenin, yenilenen kira dönemi başlamadan önce kira bedelinin tespiti davası açmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı vurgulandı. Ancak bu durumda, kiracının kira sözleşmesinin süresinin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmak suretiyle sözleşmeyi yenilemeyebileceği dile getirildi. Yeni kira dönemi başlamadan önce kira sözleşmesi sonlandırılarak kiralananın tahliye edilmesi halinde kira bedelinin tespiti davası konusuz kaldığına dikkat çekildi.

Kira bedelinin tespiti davası açıldıktan sonra, kiracının Kanunda belirlenen yasal süreye uygun olarak sözleşmeyi sona erdirmesi, kendisine tanınan yasal bir hak olup bu halde kira bedelinin tespiti davası açılmasına sebebiyet verdiği kabul edilerek yargılama giderlerinden sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olacağı ifade edildi. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu maddesi uyarınca, kiraya verenin kira bedelinin tespitine ilişkin davayı her zaman açabileceğinin düzenlenmesi, kiracının yasal hakkını kullanmasına engel oluşturmayacağı gibi açılan davanın haklı olduğu sonucuna da doğurmayacağı belirtildi. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira bedelinin tespiti davalarında, davanın, kira bedelinin tespiti istenen dönemden önce açılması ancak kiracının yeni kira dönemi başlamadan kiralananı tahliye etmesi ile davanın konusuz kalması halinde, kiracının davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden söz edilemeyeceğinin altı çizildi. Kiracının yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağına, bu itibarla yargılama giderlerinin kiraya veren üzerinde bırakılmasına hükmedildi. Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairelerinin kesin nitelikteki kararlar arasındaki görüş ve uygulama uyuşmazlığının bu şekilde giderilmesine, dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu’na gönderilmesine karar verildi.