KBÜ’lü akademisyen sürdürülebilir tarım odaklı TÜBİTAK projesinde görev alıyor

Karabük Üniversitesi (KBÜ) akademisyeni Doç. Dr. İrem Okman Koçoğlu, tarımsal atık çeltik kavuzundan alternatif gübreler geliştirilmesini amaçlayan Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) 1001 destekli projede araştırmacı olarak görev alıyor.

Karabük Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İrem Okman Koçoğlu’nun araştırmacı olarak yer aldığı projede, çeltik kavuzundan biyojenik silisyum içeren alternatif gübreler geliştirilerek buğdayın gelişimi ve verimi üzerindeki etkileri incelenecek.

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Hanife Akça’nın yürütücülüğünü üstlendiği "Biyojenik Silisyum ile Zenginleştirilmiş Alternatif Taban ve Üst Gübrelerin Geliştirilmesi ve Bu Gübrelerin Buğday Bitkisi Gelişimi ile Verimi Üzerine Etkisi" başlıklı projede, çeltik kavuzunun bitki beslemede kullanılabilecek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi hedefleniyor.

Tarımsal üretim sonucunda ortaya çıkan ve depolanması ile bertaraf edilmesi çevresel sorunlara yol açabilen çeltik kavuzu, içerdiği yüksek miktardaki silisyum nedeniyle araştırmada ham madde olarak kullanılacak. Çalışmada, kavuzdaki silisyumun yüksek sıcaklıklarda yakma işlemine gerek duyulmadan kimyasal yöntemlerle bitkilerin yararlanabileceği forma dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Proje kapsamında iki farklı gübreleme materyali üzerinde çalışılacak. İlk aşamada biyojenik silisyumun fosfor ve azot içeren bileşenlerle birleştirilmesiyle alternatif bir taban gübresi geliştirilecek. İkinci aşamada ise silisyum esaslı gözenekli bir materyalle üre gübresinin kaplanması ve yavaş salımlı bir üst gübre elde edilmesi hedefleniyor.

Geliştirilecek materyallerin bitkilerin besin elementlerinden yararlanma etkinliğine etkisi ve özellikle kuru tarım şartlarında azot kayıplarını azaltma potansiyeli araştırılacak.

Gübrelerin buğday bitkisinin gelişimi ve verimi üzerindeki etkileri, iki yıl boyunca yürütülecek tarla denemeleriyle değerlendirilecek. Araştırmada bitki gelişimi ve tane veriminin yanı sıra toprak özellikleri, bitkilerin besin elementlerinden yararlanma durumu ve geliştirilen gübrelerin ekonomik uygulanabilirliği de incelenecek.

Proje kapsamında Koçoğlu, gübrelerin üretimi ve karakterizasyonuna yönelik çalışmalara katkı sağlayacak. Bu çalışmalarla geliştirilen materyallerin özelliklerinin belirlenmesi ve bitki beslemede kullanılabilirliklerinin araştırılması amaçlanıyor.

Projenin, tarımsal atıkların yeniden değerlendirilmesi, alternatif gübreleme materyallerinin geliştirilmesi ve kaynakların daha verimli kullanılması alanlarında bilimsel katkı sağlaması bekleniyor.

Çalışmadan elde edilecek verilerin, gübre kullanım etkinliğinin artırılması ve çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik sürdürülebilir tarım uygulamalarına katkı sunması hedefleniyor.