Kayserili girişimci Mustafa Demir, kilogram fiyatı 900 bin TL’ye, gram fiyatı ise 900 TL’ye ulaşan safranı Kayseri’de ilk kez üretmeye başladı. Daha önce açık arazide denemeler yapan Demir, iklim şartlarının olumsuz etkileri nedeniyle üretimi kapalı alana taşıyarak 15 bin safran soğanını raf sisteminde yetiştiriyor.

Safran üretimine üniversite yıllarında yüksek lisans yaptığı dönemde okuduğu bir makaleyle ilgi duymaya başladığını belirten Mustafa Demir, uzun yıllar yaptığı araştırmaların ardından yaklaşık 3 yıl önce üretime geçtiğini söyledi. Kayseri’de safranın yetişmeyeceği yönünde yaygın bir kanaat bulunduğunu ifade eden Demir, geçmişte Anadolu ve Kayseri’de safran üretimine ilişkin bilgilere rastlandığını kaydetti. Açık arazide gerçekleştirdiği denemelerde verim aldığını ancak iklim şartlarının üretimi olumsuz etkilediğini belirten Demir; "Safran üretimine ilk olarak üniversite yıllarında yüksek lisans yaptığım dönemde okuduğum bir makale ile tanışmıştım. Ondan sonra safran ve tıbbi aromatik bitkilere oldukça merak sardım. Uzun yıllardır araştırma içerisindeydim. Sonra neden üretimini yapmayayım diye düşündüm. 3 yıl önce başladım. Daha önce açık arazilerde denemelerde bulundum. Kayseri’de yetişmeyeceği noktasında oldukça yaygın bir fikir vardı. Halbuki safran, Anadolu’da antik çağlardan beri üretilen bir ürün. Kayseri’nin geçmiş kroniklerinde de üretildiğine dair birçok bilgi var" dedi. Açık alanda safrandan verim aldıklarını ancak iklim krizleri, don, aşırı sıcaklık ve yağış gibi etkenlerin üretimi olumsuz etkilediğini dile getiren Demir, bu nedenle kapalı üretim modeline yöneldiklerini söyledi.

15 bin soğan, 2 bin metrekare araziye eşdeğer

Kapalı ortamda üretimin iklim şartlarının yanı sıra toprak zararlılarıyla mücadelede de avantaj sağladığını belirten Demir, "Kapalı ortamda iklim krizlerinden etkilenmeyen bir ortamda üretmiş oluyorsunuz. Köstebek, dana burnu gibi toprak zararlılarıyla mücadelede çok etkili bir yöntem. Çiçeğin filizlenmesi, ışıklanması dönemini siz ayarlayabiliyorsunuz, hasadını daha kolay yapabiliyorsunuz. Ben burada 15 bin soğan üretimi yapabiliyorum. Bu 15 bin soğanı eğer açık alanda yapsaydım 2 bin metrekare araziye ihtiyacım olacaktı. Bu da yaklaşık 30 kadar işçinin çalıştırılmasına neden olacaktı. İşçilik maliyetini de düşürdüğümüz bir atmosfer oluşturmuş oluyoruz" ifadelerini kullandı. Safranın antik çağlardan bu yana çeşitli kullanım alanları bulunan değerli bir bitki olduğunu söyleyen Demir, ürünün özellikle tıbbi ve aromatik bitkiler arasında yüksek ekonomik değere sahip olduğunu belirtti. Demir, safranın sağlık alanındaki kullanımına ilişkin değerlendirmelerinde ise; "Safran; antik çağlardan günümüze şifa özellikleriyle bilinmekte. Antik çağlardan bu yana hastaların tedavisinde kullanılmış. Birçok hastalıkta etkili ve dünyanın en pahalı tıbbi ve aromatik bitkisi olarak geçmekte. Kanser hastalıkları, gözdeki sarı noktalar, şeker ve diyabet hastalıklarına faydalı katkıları var. Safranın en ünlü özelliği antidepresan ilaçlarının hepsinin özünde safran bulunması. Depresyon, kaygı bozuklukları, anksiyete, hiperaktif bozuklukları gibi birçok hastalığın tedavisinde safran en etkili ilaçlardan biridir" diye konuştu. Türkiye’de safran üretiminin oldukça sınırlı olduğunu aktaran Demir, "Tarım ve Orman Bakanlığımızın kayıtlarına göre safran yetiştiriciliği Türkiye’de ortalama 100 kilo civarı. Kayseri’de de ilk kez biz yapıyoruz. Maalesef ülkemizde çok yaygın bir alanı yok. İnşallah tanıtmaya gayret göstereceğiz. Komşu İran’da 900 ton üretiliyor, İspanya’da senede 550 ton civarı ciddi bir üretim var. Yunanistan’da 450 ton civarında bir üretim mevcut. Ülkemizde de 100 kilo gibi çok az bir miktar üretiliyor" diye konuştu. Safranın güncel kilogram fiyatının yaklaşık 900 bin TL, gram fiyatının ise 900 TL olduğunu söyleyen Demir, fiyatların son dönemde arttığını belirterek, üretimde işçilik ve yetiştirme şartlarının maliyet üzerinde etkili olduğunu kaydetti.

İlk hasat bu yıl yapılacak

Kayseri’deki üretim sürecine ilişkin de bilgi veren Demir, safran soğanlarının Eylül ayının ilk haftasından itibaren raflara yerleştirilmeye başlandığını, Ekim ayının ortalarına kadar filizlenme ve büyüme sürecinin devam edeceğini söyledi. Çiçeklenmenin kasım ayının ortalarına kadar sürmesini beklediklerini aktaran Demir, hasadın ardından soğanları yeniden dış alana çıkararak toprağa ekeceklerini ifade etti. Demir; "Bir sonraki yılın haziran ayına kadar da bu safran soğanları yavrulamaya devam edecek. Kayseri’de ilk kez safran hasadı yapacağız bu yıl" dedi. Amaçlarının Kayseri’de safran gibi katma değeri yüksek tarımsal ürünlerin yaygınlaşmasını sağlamak olduğunu belirten Demir, genç ve kadın istihdamına katkı sunacak bir zirai model oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

Girişimci Mustafa Demir; safran üretiminin Kayseri ve bölgesinde yaygınlaşmasını, ilerleyen yıllarda daha fazla çiftçi ve genç girişimcinin katma değerli ürünlere yönelmesini hedeflediklerini sözlerine ekledi.