Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinde bulunan ve "Karadeniz Bölgesi’nin Efes"i olarak nitelendirilen Pompeiopolis Antik Kenti’nde 2026 yılı kazı çalışmaları başladı.

Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinde Zımbıllı Tepe mevkiinde yer alan ve Roma döneminde Paflagonya Bölgesi’nin başkenti olan Pompeiopolis’te yürütülen kazı çalışmalarına yeniden başlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığında yürütülen kazı çalışmalarıyla binlerce yıllık tarih gün yüzüne çıkartılıyor. 25 yıldır devam eden kazı çalışmaları, 45 kişilik ekiple bu yıl yeniden başlatıldı. Kazı çalışmaları, Türk arkeologların yanı sıra, İtalya’dan gelen 15 kişilik ekip ile sürdürülüyor. Karadeniz Bölgesi’nin de "Efes"i olarak kabul edilen Pompeiopolis Antik Kenti’ndeki kazı çalışmalarının Kasım ayına kadar devam etmesi hedefleniyor.

"Roma villasında çalışmalarımız devam ediyor"

Çalışmalarla ilgili bilgi veren Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, "Pompeiopolis Antik Kenti’nin 2026 yılı kazı çalışmasına çok hızlı ve yoğun bir şekilde başladık. 2026 yılı çalışmalarımızı öncelikli olarak restorasyon ve kazı çalışmaları olmak üzere iki bölümde programladık. Restorasyon kapsamında önceki yıllarda zemin mozaiklerini onarmaya başladığımız Roma villasında çalışmalarımız devam ediyor. Bizim, Kültür Varlıkları ve Müzeleri Genel Müdürlüğü’nden gelen bir ödeneğimiz var. Bir de ana sponsorumuz Acacia Maden var. Ayrıca Kastamonu Valiliği, Taşköprü Kaymakamlığı ve Taşköprü Belediyesi’nin de kazı çalışmalarımıza büyük destekleri var. Kazılarımızın yürütülmesini sağlayan Acacia Maden’e teşekkür etmek isterim. Onların sayesinde kazılar, Ekim ayının sonunu bulacak. Ödeneklerin durumuna göre, çalışma takviminize göre bu değişebilir" dedi.

"Bu yılkı hedefimiz, Roma bazilikasının mozaiğinin yarısını açıp koruyabildiğimiz kısmıyla onaracağız"

Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, Akropolü’ndeki bazilika yapısında 2025 yılında başlayan çalışmaların bu yıl da devam edeceğini ifade ederek, "Yapıyı bitirmeyi hedefliyoruz ama ne kadar bitirebiliriz, bilmiyoruz. Bu çok büyük bir yapı, aşağı yukarı bin metrekareyi alan bir ölçüye sahip. Bu sebeple önemli. Milattan sonra 2. yüzyılda inşa edilmiş bir Roma bazilikası. Daha sonra da kent piskoposunun merkezi. Hristiyanlığın kabulüyle birlikte piskoposluk merkezi oluyor ve yapı bir kiliseye çevriliyor. Bazilika planlı bir kiliseye çevriliyor. Yine yapı evrelerini görebileceğimiz, kentin geçirdiği kültürel değişimi anlayabileceğimiz önemli bir yapı ve çok devasa bir zemin mozaiği var. Henüz açmadık. Birkaç küçük sondajla belirledik. Bu seneki hedefimiz en azından o zemin mozaiğinin yarısını açıp koruyabildiğimiz kısmıyla onarıp tamamlamak ve 2027’ye devam etmek" diye konuştu.

"Batı Karadeniz’de bir bazilika henüz tespit edilmedi"

Bu yıl ağırlıkla bazilikanın ortaya çıkarılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirdiklerini belirten Eliüşük, "Şu anda Batı Karadeniz’de bir bazilika daha henüz tespit edilmedi. Bazilika planlı bir kiliseler var ama bir Roma İmparatorluk dönemi bazilikası henüz ortaya çıkarılmamıştı. Bu kapsamda şu anda kazısını gerçekleştirdiğimiz yapı oldukça önemli. Milattan sonra 2. yüzyılda, yaklaşık 160 ile 180 yılları arasında tariflendirilen önemli bir yapı. Özellikle Pompeiopolis’in imar faaliyetlerinin yoğun şekilde gerçekleştirildiği bu 160 ile 180 yılları arasındaki önemli kamusal yapılardan birini kazıyoruz. Yapının bizim için önemi, sadece Roma İmparatorluğu döneminde olması değil, aynı zamanda 6. yüzyılda kadar da bir Hristiyan kilisesi olarak da kullanılması. Biliyorsunuz ki Pompeiopolis bir piskoposluk merkezi ve muhtemelen piskoposluk merkezi olarak görüldüğü dönemde de dini yapısı burasıydı. Yapı büyük oranda tarif edilmiş, ancak mevcut izler ve zemin mozaiklerinin varlığı, yapının görkemini ve önemini bize ortaya koymakta. Şu anda orta nefte (orta alan) çalışmalar yoğunlaştırıldı. Biz, 2025 yılında burada zemin mozaiği kalıntılarının olduğunu biliyorduk. Bu sene bu zemin mozaiklerinin tamamını ortaya çıkarmaya yönelik çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Hepsini açmayacağız. Bir bölümünü açacağız. Sonra onların koruma çalışması gerçekleşecek. Aşama aşama devam edecek ama çok biz de şu anda mozaiklerden ne tür figürler olduğunu bilmiyoruz. 15-20 gün içerisinde bunun sonuçlarını da alacağız" ifadelerini kullandı.