"ABD, Hürmüz’de gemileri başka bir rotaya yönlendirdi"

Bekayi 5. maddeye ilişkin, "ABD’nin Hürmüz Boğazı üzerinden bağımsız bir paralel güzergah oluşturmasına izin verecek hiçbir hüküm bulunmuyor. ABD’nin yaptığı şey, yükümlülüklerini ihlal etmek oldu. Gemileri, İran ile koordinasyon halinde belirlenen ve güvenli olan güzergahı kullanmak yerine başka bir rotaya yönlendirdiler. Oysa biz gemilerin güvenli geçişini sağlamak için gerekli tüm önlemleri almıştık" dedi.

"(ABD-Lübnan-İsrail üçlü anlaşması) Karşı tarafın dürüst olmayan tutumuna bir başka örnek"

ABD-İran arasındaki çatışmaların sonlandırılmasında Tahran yönetiminin Lübnan’a yönelik İsrail saldırılarının ön şart koşmasına rağmen ABD-İsrail-Lübnan arasında ayrı bir anlaşmanın yürütülmesine ilişkin değerlendirmesi sorulan Bekayi, "Bu, karşı tarafın dürüst olmayan tutumuna bir başka örnek" dedi.

İranlı sözcü, "Mutabakat zaptının ilk maddesinde Lübnan’dan bahsetmekte ısrar etmemizin nedeni, çatışmaların birbiriyle bağlantılı olduğunu düşünmemizdi. ABD ve elbette Lübnan’ı doğrudan hedef alan İsrail, 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırının ardından Lübnan’daki savaşı yeniden başlattı. Bu nedenle Lübnan’daki savaşı sona erdirmek ve bu ülkenin toprak bütünlüğü ile egemenliğini korumak için elimizden gelen her şeyi yapma sorumluluğunu hissettik" dedi.

Bu nedenle Lübnan’daki savaşın sona erdirilmesinin mutabakat zaptının bir parçası olmasında ısrar ettiklerini savunan Bekayi, "Bu karşılıklı taahhüdün başka bir süreçten etkileneceğini ya da başka bir süreç tarafından fiilen göz ardı edileceğini bilmiyorduk. Ancak bizim için önemli olan, Lübnan’daki savaşın ve akan kanın sona ermesidir. Bu konu bizim için hala büyük önem taşımaktadır" ifadelerini kullandı.

"Son 10 günlük süreçte zaptın neredeyse her bir bölümü ihlal edildi"

İranlı yetkili, "Bizim değerlendirmemize göre bu, ABD hükümeti içindeki görüş ayrılıklarından kaynaklanan bir durumdur. Görünüşe göre ABD yönetimi içerisinde, bu mutabakat zaptında kendi verdikleri taahhütleri yerine getirmelerini engelleyen farklı gruplar bulunuyor. Ancak sonuç olarak önemli olan, ABD hükümetinin bu anlaşma kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemiş olmasıdır. Size şunu söyleyebilirim ki, son bir hafta veya 10 günlük süreçte bu mutabakat zaptının neredeyse her bir bölümü ABD tarafından ihlal edilmiştir" dedi.

"ABD artık tutarlı bir yönetim sistemine sahip olduğunu iddia edemez"

ABD Başkanı Donald Trump’ın mutabakat zaptını imzaladıktan hemen sonra, özellikle İsrail yanlısı lobiler başta olmak üzere çeşitli gruplardan yoğun baskı gördüğüne ilişkin iddialara değinen sunucu, zaptın imzalanmasından kısa bir süre sonra oluşan ve anlaşmayla çelişen ortama ilişkin İran hükümetindeki değerlendirmelere ilişkin bir soru sordu.

Bekayi soruya cevabında, "Bu durumdan çıkan mesaj, belki de ABD’nin artık tutarlı, verimli ve etkili bir yönetim sistemine sahip olduğunu iddia edemeyeceğidir. Görünüşe göre Amerikan yönetim yapısı içerisinde, her biri kendi yolunu izleyen, birbirleriyle etkileşim ve rekabet halinde olan farklı gruplar bulunuyor. Farklı güç ve çıkar odaklarının karar alma süreçlerinde etkili olması, çeşitli konularda dünyaya çelişkili mesajlar verilmesine ve belirsizlik oluşmasına yol açmış olabilir. Bu yönetimde artık tek, tutarlı ve koordineli bir yaklaşım göremememiz temel sorundur" ifadelerini kullandı.

"İsrail, barış içinde yaşamaktan aciz görünüyor"

Sunucu, mutabakat zaptında "bölgede barıştan" söz edildiğinde Lübnan, Yemen, Irak ve Filistin gibi ülkelerin de akla geldiğini söyleyerek, bu ülkelerin anlaşmanın 1. maddesine dahil edilip edilmemesinin planlanıp planlamadığına ilişkin bir sordu.

İranlı sözcü ise, "Mutabakat zaptının ilk paragrafına, ABD ve İsrail’in ortak eylemleri nedeniyle yıllardır savaş ve istikrarsızlık içinde kalan bölgesel durum bağlamında bakmak gerekiyor. Yalnızca son 3 yıla bakıldığında, neredeyse tüm savaşların tek bir kaynaktan başladığı görülür; bu kaynak da İsrail rejimidir" dedi.

Bekayi, İsrail’in birçok ülkeye saldırdığını vurgulayarak, "Suriye’ye saldırdı, Lübnan’a saldırdı, işgal altındaki Filistin topraklarında korkunç bir soykırım gerçekleştirdi ve İran’a da saldırdı. Dolayısıyla bölgede gerçekten kalıcı bir barış istiyorsak, bu bitmeyen savaşların kaynağının kontrol altına alınması gerekiyor" dedi.

İranlı sözcü, "Son 80 yıla bakıldığında, savaşı, şiddeti ve çatışmayı sürekli olarak yeniden üreten tek rejimin İsrail rejimi olduğu görülüyor. Bu rejim adeta savaş olmadan varlığını sürdüremiyor. Barış içinde yaşamaktan aciz görünüyor ve bu nedenle bölgede sürekli olarak şiddeti, terörü ve savaşı teşvik ediyor" ifadelerini kullandı.