İran-ABD Savaşı’nın ardından yeniden ulaşıma açılan Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiği savaşın başlangıcından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. İran, Umman ile yeni geçiş düzenine ilişkin temaslarını sürdürürken, mayın riski ve güvenlik endişeleri nedeniyle boğazda normalleşme süreci temkinli ilerliyor.

İran-ABD Savaş’ının ardından Hürmüz Boğazı’nda trafik normale dönmeye başladı. Uluslararası gemi takip verilerine göre, Körfez ülkelerinin petrol ihracatı yeniden günlük 10 milyon varilin üzerine çıkarken, haziran ayının son haftasında boğazdan geçen petrol tankeri sayısı da savaşın başlamasından bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Buna karşın ihracat hacmi halen savaş öncesindeki seviyenin yaklaşık yüzde 40 altında bulunuyor.

Denizcilik sektörüne göre mayın riski, elektronik karıştırma faaliyetleri, yüksek savaş sigortası maliyetleri ve güvenli seyir koridorlarına ilişkin belirsizlikler nedeniyle armatörler sefer planlarını günlük risk analizlerine göre oluşturmaya devam ediyor. Uzmanlar, tanker trafiğindeki artışın boğazdaki normalleşme açısından olumlu bir gösterge olduğunu ancak güvenlik riskleri nedeniyle deniz taşımacılığının henüz savaş öncesindeki rutinine dönmediğini değerlendiriyor.

İran yeni geçiş düzeni üzerinde çalışıyor

Boğazdaki güvenlik düzenlemeleri de diplomatik temasların merkezinde yer alıyor. İran ile Umman arasında deniz trafiğinin koordinasyonu, güvenli seyir koridorlarının belirlenmesi, seyir güvenliği ve denizcilik hizmetlerine ilişkin teknik görüşmeler sürüyor.

İranlı kaynaklara göre, Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin yönetiminde daha etkin rol üstlenmeyi hedefliyor. Bu kapsamda seyir güvenliği, trafik yönetimi ve denizcilik hizmetlerinin koordinasyonuna ilişkin yeni mekanizmalar üzerinde çalışılırken, bu hizmetlerin finansmanına yönelik farklı modeller de teknik görüşmelerde değerlendiriliyor.

"İran, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na herhangi bir şekilde müdahale etmesine izin vermeyecek"

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf da Çin Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi Başkan Yardımcısı He Wei ile Tahran’da gerçekleştirdiği görüşmede, Hürmüz Boğazı’na ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Galibaf, savaş sürecinde Çin’e ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerinde yaşanan sorunların giderildiğini belirterek, "Zor günlerde yanımızda olan Çin’e ait gemilerin Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerinde yaşanan sorunları çözdük" dedi.

ABD’nin boğaza yönelik muhtemel müdahalelerine de tepki gösteren Galibaf, "Açıkça söylüyorum, İran, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na herhangi bir şekilde müdahale etmesine izin vermeyecektir" ifadelerini kullandı.

Galibaf, birkaç gün önce Umman’a gerçekleştirdiği ziyarette mutabakat zaptının 5’inci maddesi çerçevesinde Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin düzenlenmesine ilişkin Umman ile anlaşmaya vardıklarını belirtmiş, "Geçişlerin nasıl düzenleneceği konusunda anlaşmaya vardık. Bu konuda kararlıyız ve Körfez’e kıyısı bulunan ülkelerle de istişarelerde bulunacağız" demişti.