Kalp ve damar hastalıklarının Türkiye’de daha erken yaşlarda görülmeye başladığına dikkat çeken uzmanlar, 20’li ve 30’lu yaşlarda da kalp krizi vakalarının arttığını belirterek erken yaşta önlem alınması gerektiği uyarısında bulundu. Uzmanlar, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve sigaradan uzak durmanın yanı sıra tansiyon, kolesterol ve kan şekeri kontrolünün kalp krizi riskini önemli ölçüde azaltabileceğini vurguladı.

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 20 milyon kişinin hayatını kaybetmesine neden olan kalp ve damar hastalıkları, tüm ölümlerin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2024 yılında Türkiye’de meydana gelen yaklaşık 490 bin ölümün yüzde 28’i kalp ve damar hastalıklarından kaynaklandı. Türkiye’de kalp krizinin Avrupa ülkelerine kıyasla ortalama 10 yıl daha erken görüldüğü belirtilirken, genç yaşlarda yaşanan kalp krizi vakalarındaki artış dikkat çekiyor.

"40 yaş altındaki kalp hastalarının oranı arttı"

Memorial Antalya Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. R. Emre Altekin, 29 Eylül Dünya Kalp Günü dolayısıyla kalp ve damar hastalıklarından korunma yolları hakkında bilgi verdi. Türkiye’de koroner kalp hastaları arasında 40 yaş altındaki kişilerin oranının geçmişte yüzde 10-15 seviyesindeyken son yıllarda yüzde 15-20’ye yükseldiğini belirten Altekin, kalp krizi geçirenlerin yaklaşık yüzde 18’inin 50, yüzde 11’inin ise 45 yaş altında olduğunu ifade etti. Kalp krizi vakalarının 30’lu yaşlarda, hatta 20’li yaşların sonlarında da görülebildiğine dikkat çeken Altekin, erken yaşta risk faktörlerinin kontrol altına alınmasının önemini vurguladı. Kalp hastalıklarının ortaya çıkmasında sigara kullanımı, sağlıksız beslenme, stres ve hareketsiz yaşamın önemli rol oynadığını belirten Altekin, ileri yaş, erkek cinsiyet ve ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsünün de risk faktörleri arasında yer aldığını kaydetti.

"Kalp hastalıklarının yüzde 80’i önlenebilir"

Bilimsel verilerin, kalp ve damar hastalıklarının yüzde 80’ine kadarının değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla önlenebileceğini gösterdiğini belirten Altekin, özellikle yüksek tansiyon, diyabet ve kolesterol gibi sağlık sorunlarının erken teşhis edilmesinin önemine işaret etti. Kalp ve damar hastalıkları açısından 40 yaş ve üzerindeki bireylerin, yüksek tansiyon, diyabet veya kolesterol sorunu bulunanların, fazla kilolu kişilerin, sigara kullananların ve ailesinde erken yaşta kalp hastalığı öyküsü bulunanların daha yüksek risk taşıdığı belirtildi. Hareketsiz yaşam sürenler, kronik stres altında yaşayanlar ve menopoz sonrası kadınların da düzenli sağlık kontrolü yaptırması gerektiği ifade edildi.

"Haftada 150 dakika egzersiz önerisi"

Kalp sağlığının korunmasında yaşam tarzı değişikliklerinin önemli rol oynadığını vurgulayan Altekin, tütün ürünlerinin tamamen bırakılması, sebze ve meyve ağırlıklı beslenilmesi, tam tahıllar, balık, baklagiller ve kuruyemişlerin tercih edilmesi gerektiğini belirtti. Doymuş yağ, tuz, ilave şeker ve aşırı işlenmiş gıda tüketiminin azaltılmasını öneren Altekin, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite yapılmasının önemine dikkat çekti. Sağlıklı vücut ağırlığının korunması ve alkol tüketiminin sınırlandırılmasının da kalp sağlığı açısından önemli olduğunu belirten Altekin, bu yaşam tarzı değişikliklerinin kalp ve damar hastalıklarına bağlı olayların riskini yüzde 30-40 oranında azaltabildiğini kaydetti.

Tansiyon ve kolesterol kontrolü ihmal edilmemeli

Kalp hastalıklarından korunmak için risk faktörlerinin erken tespit edilmesi gerektiğini belirten Altekin, özellikle hipertansiyonun düzenli olarak takip edilmesi, kolesterol seviyelerinin kontrol altında tutulması ve diyabet hastalarının kan şekeri takibine dikkat etmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca 40 yaş ve üzerindeki bireylerin düzenli olarak kardiyovasküler risk değerlendirmesi yaptırmasının önem taşıdığını bildirdi. Kalp ve damar hastalıklarıyla mücadelede bireysel önlemlerin yanı sıra toplumsal politikaların da önem taşıdığına değinen Altekin, tuz ve trans yağ tüketiminin azaltılması, tütünle mücadelenin güçlendirilmesi, hipertansiyon ve diyabet tedavi uygulamalarının yaygınlaştırılması ile temel ilaçlara erişimin artırılmasının kalp sağlığının korunmasına katkı sağlayacağını belirtti.