Fransa’da kamu çalışanları ve itfaiyeciler, maaş artışı ve kamu hizmetlerine daha fazla kaynak talebiyle ülke genelinde sokağa indi. Eğitim sistemindeki personel ve kaynak yetersizliğine tepki gösteren lise öğrencileri de protestolara destek verirken, çıkan olaylarda 10 kişi yaralandı, 40 kişi de gözaltına alındı.

Fransa’da başta başkent Paris olmak üzere birçok kentte kamu çalışanları ve itfaiyeciler, maaş artışı ve kamu hizmetlerine daha fazla kaynak talebiyle sokağa inerek protesto düzenledi. Hükümetin 2027 bütçesini açıklamasına günler kala, kamu sektöründeki başlıca sendikaların çağrısıyla 170’ten fazla noktada gösteriler düzenlendi.

Göstericiler, maaşların artırılması, personel eksikliklerinin giderilmesi ve kamu hizmetlerine ayrılan kaynakların güçlendirilmesini talep etti. Fransa İçişleri Bakanlığına göre ülke genelindeki gösterilere 206 bin kişi katılırken, sendikalar katılımın 300 bini aştığını açıkladı.

Başkent Paris’te Cumhuriyet Meydanı’nda toplanan göstericiler Nation Meydanı’na yürüdü. Kamu çalışanlarının yürüyüşüne gün içinde Fransa’nın farklı bölgelerinden başkente gelen binlerce itfaiyeci de katıldı. Personel ve ekipman eksikliğine dikkat çeken itfaiyeciler, özellikle son yıllarda artan iş yüküne karşı hükümetten daha fazla kaynak talep etti.

"Milyarderler değil, kamu çalışanları ön saftaydı"

Fransa’nın önde gelen işçi sendikalarından Genel İş Konfederasyonu’nun (CGT) Genel Sekreteri Sophie Binet, kamu çalışanlarının özellikle kriz dönemlerinde üstlendiği görevlere dikkat çekti. Binet, "Bu yaz ön safta kim vardı? Milyarderler, büyük patronlar ya da hissedarlar değildi. Kamu çalışanları ve emekçilerdi. Peki onlara nasıl teşekkür ediliyor? Maaşları düşürülerek mi? Öfke çok büyük" dedi.

Hükümetin hazırladığı 2027 bütçesini "tehlikeli" olarak nitelendiren Binet, kamu hizmetlerini etkileyecek kesintilerden vazgeçilmesini istedi. Hükümete 48 saat süre veren Binet, taleplerin karşılık bulmaması halinde yeni grev ve eylemlerin gündeme gelebileceğini söyledi.

"Biz mali bir ayarlama kalemi değiliz"

Sokağa çıkan kamu çalışanlarının tepkilerinde ise maaşlar ve çalışma şartları öne çıktı. Paris’teki gösteriye katılan bir sağlık çalışanı, "Biz mali bir ayarlama kalemi değiliz" dedi.

Marsilya’da yaklaşık 26 yıldır kamu sektöründe çalışan ve aylık bin 700 euro kazandığını belirten bir belediye çalışanı, "Bu utanç verici" ifadelerini kullandı.

Hükümet genel maaş artışına sıcak bakmıyor

Hükümet, kamu çalışanlarının maaşlarının hesaplanmasında kullanılan temel değeri 2027 yılında da artırmayı planlamıyor. Söz konusu değer 2022’de yüzde 3,5, 2023’te yüzde 1,5 artırılırken, Temmuz 2023’ten bu yana genel bir artış yapılmadı.

Hükümetin temel değeri 2027’de de artırmayarak yaklaşık 2 milyar euro tasarruf sağlamayı planladığı belirtiliyor. Başbakan Sebastien Lecornu hükümeti, bütçe açığını azaltmak amacıyla 2027 bütçesinde toplam 54 milyar euroluk tasarruf hedefliyor.

Kamu Hesapları Bakanı David Amiel ise hükümetin özellikle düşük ücretli çalışanlara yönelik adımlar üzerinde çalıştığını belirterek, "Çok sayıda kamu çalışanının yaşadığı güçlükleri duymamız gerekiyor" ifadelerini kullandı. Kamu Hesapları Bakanlığının verilerine göre greve katılım merkezi devlet kurumlarında yüzde 9,64, yerel yönetimlerde yüzde 5,68, kamu hastanelerinde ise yüzde 4,5 olarak gerçekleşti.

Tüm kamu çalışanlarını kapsayacak genel bir maaş artışına sıcak bakmayan hükümetin, düşük ücretliler ve kariyer ilerlemelerine yönelik "hedefli tedbirleri" 2 Ekim’de sendikalara sunması bekleniyor.

İtfaiyeciler daha fazla personel ve kaynak istiyor

Kamu çalışanlarının protestosuyla birlikte günün en dikkat çeken eylemlerinden birini de itfaiyeciler gerçekleştirdi. Fransa’nın farklı bölgelerinden Paris’e gelen binlerce itfaiyeci, İtalya Meydanı’ndan başlayan yürüyüşlerinin ardından Bastille Meydanı’nda kamu çalışanlarının kortejine katılarak Nation Meydanı’na yürüdü.

İtfaiyecilerin taleplerinin başında personel sayısının artırılması geliyor. Sendikalar ayrıca araç ve ekipmanların güçlendirilmesini, çalışma şartlarının iyileştirilmesini, mesleki sağlık risklerinin daha iyi tanınmasını ve itfaiye teşkilatlarına kalıcı finansman sağlanmasını istiyor.

İtfaiyecileri temsil eden 9 sendikadan 8’inin 8 Eylül-20 Ekim tarihleri arasında grev bildirimi bulunuyor. Sendikalar, 2025 yılında hazırlanan resmi bir rapora dayanarak ülke genelinde en az 21 bin yeni profesyonel itfaiyecinin istihdam edilmesini talep ediyor. Greve rağmen acil müdahale ve kurtarma hizmetleri devam ediyor.

İtfaiyecilerin uzun süredir dile getirdiği personel ve kaynak sorunu, özellikle yoğun geçen yaz aylarının ardından yeniden gündeme geldi. Fransa’da 2026 yazında yaklaşık 100 bin hektarlık alan yanarken, bu rakam son 20 yıl ortalamasının yaklaşık 5 katına ulaştı.

Artan iş yükü ise yalnızca orman yangınlarıyla sınırlı değil. İtfaiyecilerin toplam müdahale sayısı 2002’den bu yana yüzde 30’dan fazla artarken, kişilere yönelik acil yardım görevlerinin toplam müdahaleler içindeki payı yüzde 59’dan yüzde 87’ye yükseldi. İtfaiyeciler, sağlık sistemindeki personel eksikliği nedeniyle giderek daha fazla acil yardım vakasına yönlendirildiklerini ve bunun asli görevleri üzerindeki yükü artırdığını belirtiyor.

UNSA İtfaiyeciler Başkanı David Saquet de sahadaki çalışma şartlarına dikkat çekerek, "Artık cevaplara ihtiyacımız var. Sahada acı çeken, kendisini kötü hisseden ve anlaşılmadığını düşünen kadınlar ve erkekler var" dedi.

Hükümetten itfaiyecilere kaynak sözü

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, itfaiyeci sendikalarıyla yaptığı görüşmenin ardından hükümetin sahadaki sorunların farkında olduğunu belirterek, "Tespitler konusunda hemfikiriz. Bize iletilen güçlüklerin hiçbirini görmezden gelmiyoruz" dedi.

Nunez, itfaiyecilerin asli görevlerine daha fazla yoğunlaşabilmesi için görev dağılımının yeniden düzenleneceğini, orman yangınlarına müdahale kapasitesinin güçlendirileceğini ve itfaiye teşkilatlarının finansmanına ilişkin çalışmaların sürdüğünü söyledi.

İtfaiyecilerin taleplerine ilişkin görüşmelerin hızlı şekilde sonuçlandırılacağını belirten Nunez, 2027 bütçesiyle itfaiye ve kurtarma hizmetlerine ayrılan kaynakların artırılacağını açıkladı.

"Sistem artık yalnızca onların fedakarlığına dayanamaz"

İtfaiyeci sendikaları ise hükümetten verilen sözlerin somut adımlara dönüşmesini istedi. Sendikaların ortak açıklamasında, "Sivil güvenlik bugün ayakta kalıyorsa bu çalışanların olağanüstü özverisi sayesinde. Ancak sistem artık yalnızca onların fedakarlığına dayanamaz. Tespit dönemi bitti, artık karar zamanı" denildi.

Liseler de karıştı: 10 yaralı, 40 gözaltı

Kamu çalışanlarının protestosuyla aynı gün, eğitim sistemindeki personel ve kaynak yetersizliğine tepki gösteren lise öğrencileri de protestolara destek verdi. Eğitim Bakanlığının son bilançosuna göre ülke genelinde 338 lise protestolardan etkilenirken, bazı okullarda öğrenciler girişleri kapattı. Gün içinde yaşanan olaylarda 10 kişi yaralandı, 40 kişi gözaltına alındı.

Öğrencilerin tepkilerinin merkezinde öğretmen ve diğer personel eksikliği, kalabalık sınıflar ve okullara ayrılan kaynakların yetersizliği yer aldı. Paris’teki Hélne-Boucher Lisesi son sınıf öğrencisi Mael Breton, "Özellikle okulumuzda ve genel olarak milli eğitim sisteminde ciddi bir kaynak eksikliği var" dedi.

Bazı kentlerde protestolar sırasında gerginlik yaşandı. Lille’de bir lisenin önündeki çöp konteynerleri ateşe verilirken, Paris yakınlarındaki Saint-Denis’de polis müdahalesi ve gözaltılar yaşandı.

Başbakan Sebastien Lecornu, öğrencilerin dile getirdiği sorunların dikkate alınması gerektiğini belirterek, "Liselerin yaşadığı sorunlar dinlenmeli ve ele alınmalı. Şiddet ise açık biçimde kınanmalı" ifadelerini kullandı.

Eğitim Bakanı Edouard Geffray de öğrencilerin bazı taleplerini "tamamen meşru" olarak nitelendirirken, öğrenci eylemleri ile şiddet olaylarına karışan grupların birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.