Fransa Başbakanı Lecornu: "Gençlerin dile getirdikleri kaygılara kimse kayıtsız kalamaz"

Fransa’da yaklaşık 3 haftadır devam eden lise eylemlerinin ardından halka seslenen Başbakan Sebastien Lecornu, hükümetin protestocuların taleplerine ilişkin ilk kararlarını ekim ayı sonunda açıklayacağını duyurdu. Lecornu, "Gençlerin öfkesi hiçlikten ortaya çıkmadı. Dile getirdikleri kaygılara kimse kayıtsız kalamaz" ifadelerini kullandı. Fransa hükümetinden yapılan açıklamada, eylemlerin başlamasından bu yana 6 bin 629 kişinin gözaltına alındığı, yaralanan eğitim çalışanlarının sayısının 89’a, polis ve jandarma memurlarının sayısının ise 761’e yükseldiği bildirildi.

Fransa’da öğretmen ve personel eksikliği ile eğitim şartlarına tepki olarak eylül ayı ortasında başlayan lise eylemleri yaklaşık 3 haftadır devam ederken, Başbakan Sebastien Lecornu Matignon halka seslendi. Lecornu’nun açıklaması, bir gün önce İçişleri Bakanlığına göre 266 bin, organizatörlere göre ise 450 bin kişinin ülke genelinde sokağa çıkmasının ardından geldi. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da, Lecornu, İçişleri Bakanı Laurent Nunez ve Eğitim Bakanı Edouard Geffray ile Elysee Sarayı’nda bir araya gelerek, eylemlerdeki son durumu değerlendirdi.

Öğrencilerin gösteri yapmasının demokratik bir hak olduğunu belirten Başbakan Lecornu, "Öğrenciler gösteri yapıyor. Bu onların hakkı. Hükümete karşı çıkmak için de bu hakka sahipler" dedi.

Son günlerde yaşanan şiddet olaylarına da değinen Lecornu, öğrencilerin ve eğitim çalışanlarının saldırıya uğradığını, polis ve jandarmaların yaralandığını, okulların ateşe verildiğini veya tahrip edildiğini belirtti. Siyasi aktörleri öğrenci hareketini seçim hesapları için kullanmamaları konusunda uyaran Lecornu, "Öğrencilerin öfkesini kendi seçim mücadeleleri için kullanan siyasetçiler ağır bir sorumluluk üstleniyor. Fransa’nın gençlerinin güvenliğiyle oynanamaz" ifadelerini kullandı.

"Gençlerin öfkesi hiçlikten ortaya çıkmadı"

Öğrencilerin tepkilerinin görmezden gelinemeyeceğini belirten Lecornu, "Gençlerin öfkesi hiçlikten ortaya çıkmadı. Dile getirdikleri kaygılara kimse kayıtsız kalamaz" dedi.

Bugünün lise öğrencilerinin Covid-19 salgını sırasında çocukluk veya ergenlik döneminde olduklarını hatırlatan Lecornu, gençlerin daha sonra savaşlar, iklim değişikliği ve ailelerinin yaşadığı ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya kaldığını söyledi. Lecornu, "Bütün bu kaygılara rağmen onlardan eğitimleri konusunda seçim yapmalarını ve geleceğe güvenle bakmalarını istiyoruz" ifadelerini kullandı.

Başbakan, liselerde başlatılan diyalog sürecinin gelecek haftaya kadar devam edeceğini açıkladı. Eğitim Bakanlığı tarafından açılan çevrim içi istişare platformuna 40 binden fazla görüş iletildiğini belirten Lecornu, ilk sonuçların öğrencilerin özellikle günlük ders programları ve liselerin fiziki şartları konusunda beklentileri bulunduğunu gösterdiğini söyledi. Lecornu, toplanan görüşlerin şeffaf şekilde yayımlanacağını bildirdi.

"İlk kararlar ekim sonunda açıklanacak"

Lecornu, hükümetin öğretmen eksikliklerinin giderilmesi, okul binalarındaki fiziki şartların iyileştirilmesi, günlük ders programlarının yeniden düzenlenmesi, üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup’ın daha şeffaf hale getirilmesi ve lise öğrencilerinin kendilerini ifade edebilecekleri yeni bir çerçeve oluşturulması olmak üzere 5 başlık üzerinde çalıştığını açıkladı. Hükümetin ilk kararları ekim ayının sonunda açıklayacağını belirten Başbakan Lecornu, geçmişte gençlere yerine getirilemeyen çok sayıda söz verildiğini belirterek, "Benim istediğim, somut, hızlı ve dolayısıyla finansmanı sağlanmış cevaplar" ifadelerini kullandı.

"Eğitim Bakanlığı bütçesi 64 milyar euroya çıkarılacak"

Başbakan Lecornu, 2027’de Eğitim Bakanlığı’nın bütçesinin 1,2 milyar euro artırılarak 64 milyar euroya çıkarılacağını da açıkladı. Eğitim bütçesinin 12 Kasım’da Ulusal Mecliste görüşüleceğini belirten Lecornu, hükümetin öğrencilerden gelen önerileri bütçe görüşmelerine yansıtmak istediğini söyledi.

Lecornu’nun açıklamasında kullandığı ifadeler, bazı Fransız basın kuruluşlarında derslerin hafta sonuna kadar askıya alındığı şeklinde yorumlandı. Eğitim Bakanlığı’nın daha sonra yaptığı açıklamayla uygulamanın yalnızca bir yarım günlük ders programını kapsadığı netleştirildi. Lecornu ise liselerde başlatılan diyalog sürecinin gelecek haftaya kadar devam edeceğini söyledi.

Hükümet öğretmen eksikliği konusunda da ilk somut adımı açıkladı. Eğitim Bakanı Geffray, en fazla öğretmen açığı bulunan okulların listesinin rektörlüklerden istendiğini belirterek, acil durumların 8 gün içinde ele alınması talimatı verileceğini söyledi. Hükümet, öğrencilerin taleplerini doğrudan dile getirebilmesi amacıyla liselerde bir yarım günlük ders programının kaldırılmasına karar verdi. Bu süre öğrencilerin sorunlarını ve taleplerini dile getireceği görüşmelere ayrılırken, diğer derslerin devam edeceği açıklandı.

"Müdahale orantılı olmalı"

Lecornu ayrıca, güvenlik güçlerine öğrencilerle karşı karşıya gelmeleri yönünde herhangi bir talimat verilmediğini söyledi. Polis ve jandarmanın görevinin insanları ve kamu mallarını korumak, yasaların uygulanmasını sağlamak ve okullara erişimi güvence altına almak olduğunu belirten Lecornu, müdahalelerin orantılı olması gerektiğini ifade etti. Başbakan, "Bir genç ağır yaralandığında, soruşturmalar olayın meydana geldiği şartları tamamen şeffaf biçimde ortaya çıkarmalıdır" ifadelerini kullandı. Hukuk devletine saygının herkes için geçerli olduğunu belirten Lecornu, güvenlik güçlerine desteğini de yineledi.

"24 lise haftalarca açılamayacak"

Eğitim Bakanı Geffray, eylemlerde yakılan veya ağır şekilde tahrip edilen 24 lisenin birkaç hafta boyunca yeniden açılamayacağını, bu nedenle yaklaşık 30 bin öğrencinin yüz yüze eğitim alamayacağını açıkladı. Geffray ayrıca son yaptığı açıklamada, eylemlerin başlangıcından bu yana 215 öğrencinin yaralandığını, yaralanmaların çoğunun "dikkatsiz davranışlardan" kaynaklandığını söyledi.

Eylemlerde bugün önceki güne göre belirgin düşüş yaşandı. Eğitim Bakanlığı, derslerin tamamen veya kısmen durduğu lise sayısının bir gün önceki 891’den 459’a gerilediğini açıkladı. Bunların 276’sında dersler tamamen, 183’ünde ise kısmen dururken, ülkedeki her 10 liseden 9’unda eğitim normal şekilde devam etti. Eylem veya aksaklık yaşanan okul sayısı da aynı saatler itibarıyla 496’dan 232’ye düştü. Üniversite öğrenci örgütü Union tudiante ise 80 üniversite yerleşkesinin bloke edildiğini açıkladı.

Gözaltına alınanların sayısı 6 bin 629’a yükseldi

İçişleri Bakanı Nunez, ülke genelinde gözaltına alınan kişilerin sayısının 6 bin 629’a yükseldiğini, hareketin başlangıcından bu yana yaralanan eğitim çalışanlarının sayısının 89’a, polis ve jandarma memurlarının sayısının ise 761’e yükseldiğini açıkladı.

Öğrenciler hükümetin cevabını yeterli bulmadı

Hükümetin açıklamaları öğrenci örgütlerini ikna etmedi. Lise ve üniversite öğrencilerini temsil eden örgütler, hükümete sundukları ortak platformda "10 acil önlemin" hayata geçirilmesini istedi. Talepler arasında okul ve üniversite binalarının yenilenmesi, öğretmen ve eğitim personeli eksikliklerinin giderilmesi, sağlık ve rehberlik personelinin artırılması, eğitim şartlarının iyileştirilmesi ve yükseköğretimde yeni kontenjanlar açılması bulunuyor.

"Masada 10 milyar euro olmadığı sürece blokajlara devam edeceğiz"

Öğrenci örgütleri söz konusu önlemlerin hayata geçirilmesi için hükümetten en az 10 milyar euroluk kaynak taahhüdü bekliyor. FAGE Başkanı Suzanne Nijdam, "Masada 10 milyar euro olmadığı sürece blokajlara devam edeceğiz" diyerek, bu rakamın 10 acil önlem için yaptıkları maliyet hesabına karşılık geldiğini söyledi.

Öğrenci örgütleri yarın yeni gösteriler düzenleme çağrısında bulunurken, SNES-FSU, CGT, FO, UNSA ve SUD gibi eğitim sendikaları da eğitim çalışanlarına greve gitme ve öğrenci eylemlerine destek verme çağrısı yaptı. Okul müdürleri ve yöneticilerini temsil eden SNPDEN-UNSA ise hükümetin yarım günlük diyalog uygulamasına tepki gösterdi. Sendika, güvenlik şartları sağlanmadan söz konusu toplantıların düzenlenemeyeceğini savunarak, öğrencilere cevap vermek için yalnızca görüşme toplantılarının yeterli olmadığını belirtti.

Bir öğretmen benzinle ıslatılarak darbedildi

Eylemlerde eğitim çalışanları da saldırıya uğradı. La Ciotat’da bir fizik-kimya öğretmeni, ateşe verilen bir çöp konteynerine müdahale etmeye çalıştığı sırada benzinle ıslatılarak darbedildi. Öğretmene saldırmakla suçlanan 16 yaşındaki öğrencinin çocuk mahkemesinde yargılanmasına karar verilirken, aynı gün yaşanan olaylarla bağlantılı 2 öğrenci hakkında da farklı suçlamalarla adli işlem başlatıldı.

Polis sendikasından uyarı: "Her şeyin yanmasına izin veririz"

Gösteriler sırasında polis ve jandarmaların uğradığı saldırılar güvenlik güçleri arasında da tepkiye neden oldu. Unite Ile-de-France polis sendikası sözcüsü Reda Belhaj, güvenlik güçleri arasındaki rahatsızlığa ilişkin sert bir açıklama yaptı. Belhaj, "Bizim saflarımızdan biri düşerse bırakırız. Kalkanları bırakırız, her şeyi bırakırız ve her şeyin yanmasına izin veririz" dedi.

Belhaj, "Bir polis hayatını kaybederse bunu kabul etmeyeceğiz. Yıllardır söylüyoruz. Sıfır öngörü, sıfır takdir var" ifadelerini kullandı.

Belhaj’ın sözleri polislerin eylemlerden çekilmesine ilişkin alınmış resmi bir sendika kararı değil, bir polisin hayatını kaybetmesi durumunda güvenlik güçlerinin gösterebileceği tepkiye ilişkin bir uyarı olarak kayıtlara geçti.