Samsun Tarım ve Orman İl Müdürü Kemal Yılmaz, fındık hasadında kullanılan file sisteminin işçilik maliyetini yüzde 70’e varan oranda düşürdüğünü, ürünün toprakla temasını önleyerek kalite ve randımanı da artırdığını söyledi.

Samsun’da 2026 yılı için 1 milyon 250 bin 729 dekar alanda fındık üreticiliği yapılıyor ve yaklaşık 110 bin ton ürün alınıyor. Terme ilçesinde ise yaklaşık 325 bin dekar alanda fındık üretimi yapılıyor. Bu alanın 310 bin dekarı verim çağına ulaşmış durumda. 2026 yılı fındık rekolte tahmini verilerine göre Terme için fındık üretim tahmini 25 bin 662 ton olarak hesaplandı.

İl genelinde fındık hasadı; geleneksel olarak daldan elle ve file ile yerden toplama şeklinde yapılıyor. Terme’de şu ana kadar 22 üreticiye 665 dekar alanda kullanılmak üzere file desteği verildi. Tarım ve Orman Bakanlığınca 2022-2025 yılları arasında, Samsun toplamında 151 üretici file desteğinden yararlanırken, 3 bin 546 dekar alanda kullanılmak üzere file dağıtımı gerçekleştirildi. 2026 yılında ise 91 üreticinin 2 bin 400 dekar alanda file desteği için başvurusu bakanlığın onayına sunuldu. Bu kapsamda Terme’de Sarayköy Mahallesi’ndeki 12 dönümlük fındık bahçesinde fileli sistem ile hasat yapıldı. Samsun Tarım ve Orman İl Müdürü Kemal Yılmaz, Terme Belediye Başkanı Şenol Kul ile İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkililerinin katıldığı hasatta fındıklar, file sistemi ile hasat edilerek patoza gönderildi.

"60 işçiyle toplattığım fındığı file sisteminden sonra bu yıl 15 işçiyle hallediyorum"

Bu yıl ilk kez bahçesinde file yöntemi uyguladığını ifade eden fındık üreticisi Fehmi Öktem, "File sistemini bahçemizde ilk defa bu yıl denedik. Diğer köylerde bu sistemi görmüştük. Fileli sistemin işçi maliyetini yüzde 70 oranında düşürdüğünü fark ettik. Maliyeti düşürmesinin yanı sıra fındığın toprakla temasını kesip çürümesini de engelliyor. Tüm fındık bahçesi sahiplerine bu uygulamayı tavsiye ederim. Bu sene ilk kez 12 bin metrede file sistemini denedik. İlerleyen yıllarda daha fazla alanda bu sistemi uygulayacağız. File sisteminde önce 60 işçiyle bu bahçede 3 ton fındık toplatıyorduk. Bu sene ise file sistemiyle birlikte 15 kişiyle bu işin üstesinden geleceğiz" dedi.

"File sistemi maliyet ve zaman anlamında üreticiye fayda sağlıyor"

File sisteminin işçi maliyetlerini büyük ölçüde azalttığına değinen Terme Belediye Başkanı Şenol Kul, "İlçemizin en önemli ekonomik kaynaklarından biri fındık. Fındıkta file sisteme geçtiğimizde hem maliyet hem de emek anlamında üretici lehine yarar sağlandı. İlçemizde ilk kez file kullanan üreticilerimiz var. File sistemi sayesinde maliyetler düşerken fındık bahçeleri de park gibi oluyor. File sistemi ekonomik olarak büyük kazanç sağladığı gibi zaman açısından da fayda sağlıyor. Terme’deki en büyük sıkıntılardan biri iklim şartları. Yağmur yağdığında fındığı özellikle meyilli arazilerde yağmur suları alıp götürüyordu. File sistemi ise bu götürmenin önüne geçiyor. Aynı zamanda toplama zamanını kısalttığı için de fındık bu tehlikeden kurtuluyor. Bunun yanı sıra toprağa temas etmiyor. Direkt patoza verilebiliyor. Fındıkta file sistemine geçildikten sonra vatandaşlarımız her açıdan daha konforlu bir hasat sezonu geçirecek ve ekonomik olarak da kazanç sağlayacak" diye konuştu.

"Fındık hasat filesi hasat işçiliği maliyetini yüzde 70 düşürüyor"

Yüzde 70 hasat işçiliği maliyetini düşüren file sisteminin yararlarından bahseden Tarım ve Orman Samsun İl Müdürü Kemal Yılmaz, "Fındık hasat filesi son zamanlarda fındık bahçelerimizde yoğun olarak kullanılmaya başlandı. Bu hasat fileleri ağustos ayının başı itibarıyla bahçelerde genel bir temizlik yapılıyor. Bahçe temizlendikten sonra sıra aralarına fileler serilmek suretiyle fındığın bu serilen filelerin üzerine dökülmesi sağlanıyor ve dökülen bu fındıklar file toplanmak suretiyle de hasat işlemi gerçekleştiriliyor. Fındıkta en önemli maliyet unsuru hasat işçiliğidir. Hasat işçiliği maliyet unsurları içerisinde en büyük payı tutar. Bu hasat işçiliğini ne kadar azaltabilirsek maliyeti de o oranda düşürmüş oluruz ki karlılığımız da o nispette artar. Fındık hasat filesi kullanmak suretiyle işçilik maliyetinde yüzde 70’lere varan tasarruf sağlanıyor ve bu çok ciddi bir karlılık anlamına geliyor. Üreticimizin maliyetlerini düşürmüş oluyoruz" şeklinde konuştu.

"File sistemiyle toplanan fındık en az 2 randıman daha fazla çıkıyor"

Randıman olarak fayda sağlayan file sisteminin üreticiye birçok olumlu yönü olduğuna dikkat çeken Kemal Yılmaz, "Fındık hasat filesi kullanmak suretiyle sadece maliyeti düşürmekle kalmıyoruz. Randımanda da artış sağlıyoruz. Yani fındık tam hasat olumuna geldiği dönemde filenin üzerine döküldüğü için randımanda en az iki randıman daha fazla çıkıyor. Bu da üreticimizin daha çok kazanması anlamına geliyor. Gene ürünümüz daha kaliteli oluyor. İşte toksin oluşmuyor. Direkt fındığın toprakla teması önlenmiş oluyor. Dolayısıyla bir aflatoksin oluşumunun da önüne geçmiş oluyoruz. Daha kaliteli ürün elde etmiş oluyoruz. Bu file ile hasat yönteminin bir diğer avantajı da daldan fındığı toplarken üreticilerimiz, işçilerimiz dalı sıyırmak suretiyle fındığı toplarken farkında olmadan bir dahaki yıl meyve verecek gözlere de zarar veriyorlar. Dolayısıyla bu bir dahaki yılın veriminin de düşmesi anlamına geliyor. File yöntemiyle fındığın yerden toplanması, bir dahaki yılın sürgünlerine zarar vermenin de önüne geçmiş oluyor ki üreticilerimiz buradan da kazanıyor" ifadelerini kullandı.

Bakanlık tarafından file kullanan üreticilere yüzde 70’e varan hibe desteği verildiğine de değinen Yılmaz, ayrıca şunları söyledi:

"Bakanlığımızın da bu konuda fındık hasat filesi kullananlara yüzde 70’e varan hibe desteği söz konusu. Şu ana kadar ilimizde yaklaşık 200 kişi bu hibe desteğinden yararlandı. Şu an 91 üreticimizin de başvurularını aldık. Bakanlığımıza gönderdik. Onlar da uygun görünüyor. 91 üreticimiz de önümüzdeki günlerde bakanlığımızdan bu konuda destek almış olacak. Bunun dışında kendi imkanlarıyla file alıp kullanan da çok sayıda üreticimiz var ve her geçen gün bu file kullanımı yaygınlaşmaya başladı. Üreticilerimizin maliyetini azaltıp kazançlarını, karlılıklarını artırmak istiyoruz."