Estonya, ülkedeki bütün köpek, kedi ve gelinciklerin mikroçiplerle kimliklendirilmesini ve hayvanlarla sahiplerinin tek bir ulusal veri tabanına kaydedilmesini zorunlu hale getirmeye hazırlanıyor.

Estonya’da hükümet tarafından bu yıl 18 Mayıs’ta parlamentoya sunulan Veterinerlik Yasası değişikliği, ülkede evcil hayvanların izlenebilirliğine ilişkin genel kurallar oluşturmayı amaçlıyor. Düzenleme, köpek, kedi ve evcil gelinciklere veteriner hekim tarafından deri altına takılan elektronik mikroçip takılmasını zorunlu hale getiriyor. Bu şekilde hayvanlara atanan kimlik numarası ile sahibine ilişkin bilgilerin de devlet denetimindeki evcil hayvan kayıtlarına eklenmesi öngörülüyor. Estonya hükümeti tarafından kabul edilen ve 16 Eylül’de parlamento genel kurulunda görüşülecek olan yasa tasarısı ile ülke çapında mikroçip ve kayıt zorunluluğunun 1 Haziran 2027 tarihi itibarıyla uygulanmaya başlaması planlanıyor.

Hükümet, merkezi kayıt sistemi sayesinde kaybolan veya başıboş halde bulunarak barınağa getirilen hayvanların sahiplerinin daha hızlı belirlenebileceğini düşünüyor. Böylece hayvanların barınaklarda geçirdiği sürenin ve barınaklar üzerindeki yükün azaltılması amaçlanıyor. Düzenleme yürürlüğe girmeden önce mikroçip ve kayıt yükümlülüğünü yerine getirmemiş hayvan sahipleri, veterinerlik hizmeti maliyeti ve ilk kayıt ücreti olarak 12 euro harç ödeyecek. Uygulamanın yürürlüğe girmesinin ardından hayvan sahibinin değişmesi halinde de aynı tutarda ücret alınacak. Veteriner hekimler, mikroçip taktıkları hayvanların bilgilerini ulusal kayıt sistemine iletmekle yükümlü olacak.

Hayvan önce barındırılıyor, son seçenek ise ötanazi

Estonya’da Hayvanları Koruma Yasası çerçevesinde sahipsiz hayvan yakalandığında önce sahibinin belirlenmesi veya yeni bir sahip bulunması süreci işliyor. Bu çerçevede hayvan en az iki hafta boyunca barındırılıyor ve gerektiği durumlarda tedavi ediliyor. Tıbbi açıdan iyileştirilemeyecek kadar hasta, ağır yaralı veya güvenli biçimde sahiplendirilemeyecek kadar tehlikeli hayvanlar söz konusu olduğunda ise son seçenek olarak ötanaziye başvuruluyor. Ulusal düzenleme, başkent Tallinn gibi bazı belediyelerde halihazırda uygulanmakta olan mikroçip ve kayıt yükümlülüğünü bütün ülkeye yaymayı amaçlıyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde yerel ve özel veri tabanlarına dağılmış bilgilerin tek bir devlet kayıt sisteminde toplanması planlanıyor.

Tallinn Belediyesi, barınağa getirilen köpeklerin yüzde 80’inin mikroçip sayesinde hızla sahibine döndürüldüğünü açıklamıştı. Gelen köpeklerin genellikle kısa sürede sahiplendirildiği Tallinn barınağında, bu yıl ocak ayında ilk defa hiç köpek kalmaması durumuyla karşılaşıldı. Köpeklere mikroçip ve kayıt zorunluluğunun 2006’dan beri uygulandığı Tallinn, Estonya’nın diğer bölgelerine göre ciddi biçimde ileri konumda bulunuyor. Şehir sakinlerinin de sorumlu davranışları sayesinde şehirde hayvanlara çip takılıyor, kısırlaştırılıyor ve başıboş dolaşmalarına izin verilmiyor.

Estonya, yaban hayatına yönelik ağızdan aşılama kampanyalarının ardından 2013’ten beri resmen kuduzdan arınmış kabul ediliyor. Ülkede son kuduz vakası, 2011’de yabani bir hayvanda görülmüştü. Günümüzde temel risk, hastalığın komşu ülkelerden veya yurt dışından getirilen hayvanlar aracılığıyla yeniden ülkeye girmesi olarak görülüyor.