Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de gerçekleştirilen 5. Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu’ndaki konuşmasında, "Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan-Bulgaristan’ı bir araya getiren yeşil elektrik iletimi ve ticareti projesi ki biliyorsunuz ben bu projeyi elektriğin TANAP’ı olarak adlandırıyorum bu bölgesel ölçekte çok önemli bir vizyonu aynı zamanda ortaya koymaktadır" dedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Azerbaycan-Türkiye 5. Enerji Forumu’na katılmak üzere Azerbaycan’ın başkenti Bakü’ye geldi. Bakan Bayraktar, temasları kapsamında bu yıl beşincisi gerçekleştirilen Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu’na katıldı.

Toplantıda konuşan Bayraktar, "Bu toplantının ülkelerimiz arasındaki iş bir imkanlarını çeşitlendirmesi ve derinleştirmesi bakımından yeni ufuklar açacağına olan inancım tam. Türkiye’yle Azerbaycan arasındaki ilişkilerin kendine özgü bir niteliği bulunmakta. Bizim ilişkilerimiz sıradan bir komşuluk ilişkisi değil. Ya da herhangi bir ticari ortaklık ilişkisi değil. Bizim bağımız sarsılmaz bir kardeşliğe karşılıklı güvene ve tarihe mal olmuş başarılara benzemekte. Dolayısıyla bu forumu sadece iki ülkenin enerji sektörlerinin bir araya gelmesi olarak görmüyoruz. Burası tek millet iki devlet şiarıyla ortak geleceğimizi tasarladığımız bu vizyonu somut projelerle dönüştürdüğümüz adeta stratejik bir platform. Malumlarınız olduğu üzere enerji ülkelerimiz arasındaki güçlü ilişkinin en son ve en önemli alanlarından birisini oluşturuyor. Bugün geriye dönüp baktığımızda Perviz Bey konuşmalarında hepsini tek tek izah etti. İki ülkenin birlikte gerçekleştirdiği projelerin yalnızca sayısının değil ama aynı zamanda niteliğinin de ne kadar önemli bir noktaya ulaştığını görüyoruz. Doğal gaz alanındaki işbirliklerimiz hidrokarbon sahalarındaki ortaklıklarımız Azerbaycan enerji kaynaklarının ülkemiz üzerinden bölgesel ve küresel piyasalara arzını sağlayan boru hatlarımız iş birliğimizin en önemli örnekleri arasında yer alıyor. Bu projeler enerji kaynaklarının bir ülkeden diğerine taşınmasının öncesinde ülkelerimizin birbirine duyduğu güveni uzun dönemli uzun vadeli bakış açısının ve birlikte hareket etme iradesinin somut örnekleridir" dedi.

"Artık enerji daha fazla elektrik merkezi haline gelmekte"

Azerbaycan ve Türkiye’nin enerji alanındaki işbirliğinin sadece petrol ve doğal gaz alanıyla sınırlı kalmadığını belirten Bayraktar, "Madencilikten yenilenebilir enerjiye, hidrokarbonlardan enerji verimliliğine, elektrik piyasalarına, iletim ve dağıtımına kadar çok geniş bir alanda kurumlarımız arasında işbirliğini güçlendirmeyi sürdürüyoruz. Enerji konumumuz bünyesinde faaliyet gösteren altı çalışma grubumuzun sahadaki gayreti ilişkilerimizin geleceği adına bize büyük bir güven tesis ediyor. Çalışma gruplarımızla yürütülen faaliyetlerin bugünkü iş birliğimizi ilerletmenin ötesinde hem iki ülkenin hem de bölgenin enerji geleceğini sağlam temeller üzerinde inşa ettiğini ve şekillendirdiğini görmek bizleri ziyadesiyle mutlu ediyor. Diğer yandan bugün gerçekleştirdiğimiz forumun iki ülke arasında elektrik ve enterkoneksiyonlar alanında özellikle son dönemde artan diyalog ve iş birliği süreciyle örtüşmesi de ayrıca anlamlı. Nitekim küresel enerji sektörü çok önemli bir dönüşümden geçmekte. Artık enerji daha fazla elektrik merkezi haline gelmekte. Sanayinin, ulaşımın, binaların ve günlük hayatın artan ölçüde elektrikle buluşması elektriğe olan talebin artması ve elektrik sistemlerinin önemini her geçen gün arttırmaktadır. Dünyada enerjide yaşanan bu dönüşüm bize net bir gerçeği işaret ediyor. Artık mesele sadece enerji üretmek değil üretilen enerjiyi en güvenli, sürdürülebilir, en hızlı ve en verimli şekilde talep merkezlerine yani tüketicilerimize yani vatandaşlarımıza ulaştırabilmek. Güçlü ve birbirine bağlı elektrik sistemleri arz güvenliğini desteklemekte kaynakların daha etkin kullanılmasına imkan sağlamaktadır. Yenilenebilir enerjinin sisteme entegrasyonunu kolaylaştırmak ve ülkeler arasında yeni ticaret imkanları da oluşturmaktadır. Dolayısıyla biz enterkoneksiyonları ve ülkeler arasında yeni iki elektrik sistemi arasında kurulacak bir bağlantının ötesinde ülkelerimizin enerji sistemlerini birbirine daha fazla yaklaştıran stratejik bir iş birliği alanını olarak görüyoruz. Azerbaycan’la bir arada bu çalışmalar işte bu vizyonun önemli bir parçasını oluşturuyor" ifadelerini kullandı.

"Söz konusu projelerin yalnız elektrik arzının güvenlikleri artırmayacağına aynı zamanda enerji iş birliğimizi stratejik bir boyuta taşıyacağını görüyoruz"

Türkiye-Azerbaycan-Nahçıvan enterkoneksiyon projesi başta olmak üzere iki ülke arasındaki elektrik bağlantılarının geliştirilmesine yönelik çalışmaları büyük bir dikkatle takip ettiklerini belirten Bayraktar, "Söz konusu projelerin yalnız elektrik arzının güvenlikleri artırmayacağına aynı zamanda enerji iş birliğimizi biraz önce ifade ettiğim gibi stratejik bir boyuta taşıyacağını görüyoruz. Türkiye-Azerbaycan yani Nahçıvan enterkoneksiyon projesi kapsamında gerçekleştirilen ilk çalışmaların tamamlanması ve ilgili kurumlarımızın teklik değerlendirmeleri sonucunda en uygulanabilir seçeneğin belirlenmiş olması aslında bu projede önemli bir aşamayı geride bıraktığımızı gösteriyor. Sistem işletmecilerimiz tarafından yürütülen ilave fizibilite çalışmalarının da tamamlanmasıyla birlikte projenin teknik açıdan daha da olgunlaşacağına ve önümüzdeki dönemde artık uygulama aşamasına geçilmesi için güçlü bir zemin oluşuyor. Bununla birlikte bugün bizim için de önemli bir gelişme, yeni bir girişim Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan-Bulgaristan’ı bir araya getiren yeşil elektrik iletimi ve ticareti projesi ki biliyorsunuz ben bu projeyi elektriğin TANAP’ı olarak adlandırıyorum bu bölgesel ölçekte çok önemli bir vizyonu aynı zamanda ortaya koymaktadır. Bu önemli projeyi yalnızca bir altyapı projesi olarak yine görmüyoruz. Karşılıklı faydaya dayalı bir uzun vadeli bölgesel enerji işçiliğinin temelini oluşturan yeni stratejik bir adım olarak görüyoruz ve bu ivmenin korunmasını projenin mümkün olan en kısa sürede bir sonraki aşamaya taşınmasını da arzu ediyoruz. COP31 Antalya’da bu projeyle ilgili önemli bir imza sürecinin belki devlet başkanlarımızın veya bizlerin imza edeceği bir hükümetler arası anlaşmayla da bunu taçlandırmak istiyoruz. Özellikle elektrikleşme gündemiyle beraber açıkçası bizim iki ülke olarak dünyaya sunacağımız çok önemli bir proje olduğuna inanıyorum" dedi.

"Avrupa’nın arz güvenliğine katkı yapmaya devam ediyoruz"

Türkiye olarak bölgesel enerji projelerinde Azerbaycan’la birlikte yer almalarının ayrı bir özelliği olduğunu belirten Bayraktar, "Türkiye olarak biz gerek altyapımız ve stratejik konumumuzda bölgemizin en önemli enerji merkez ülkelerinden biriyiz. Dolayısıyla bu enterkoneksiyon projeleri ve yeni projelerde destekleyerek bölgesel enerji altyapımızı çeşitlendirerek arz güvenliğini hem iki ülkenin hem de bölgenin özellikle Avrupa’nın arz güvenliğine katkı yapmaya devam ediyoruz. Bugün gündem biraz elektrik enterkoneksiyonlar üzerinde zira burada ciddi bir ivme yakaladık. İnanıyorum ki mevcut projelerimizi başarıyla ilerletmek ve yeni bağlantı imkanlarını birlikte değerlendireceğimiz bir sürece doğru gidiyoruz" ifadelerini kullandı.

Elektrifikasyona doğru

Azerbaycan Enerji Bakanı Şahbazov da “Petrol ve doğal gaz alanındaki başarılı iş birliğimizi elektrifikasyona doğru taşımak istiyoruz” dedi. Sadece elektrik enerjisinin üretimini değil, aynı zamanda elektrik enerjisi için bağlantıları da müzakere ettiklerini söyleyen Şahbazov, “Azerbaycan ve Türkiye vasıtasıyla geniş bir bölgeyi, Avrasya’yı birbirine bağlamak istiyoruz” diye konuştu.

Bağlantısallığa özel önem

Toplantının sonunda ise 5. Türkiye-Azerbaycan Enerji Forumu Protokolü imzalandı. Bakanlar Bayraktar ve Şahbazov, attıkları imzalarla forum protokolünü güncelleyerek elektrik alanındaki ikili ve bölgesel projelerin bütüncül olarak ele alınması ve kurumsal bir şekilde takibi amacıyla “Bağlantısallık Çalışma Grubu” tesis edilmesini kararlaştırdı.

Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu

Bu yıl beşincisi gerçekleştirilen Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu’nun ilki 21-22 Aralık 2021 tarihlerinde Bakü’de, ikincisi 5-6 Ekim 2022 tarihlerinde İstanbul’da, üçüncüsü 28-29 Eylül 2023 tarihlerinde Nahçıvan’da, dördüncüsü ise 4 Eylül 2025 tarihinde İzmir’de düzenlenmişti.