Emekli Tümamiral Cihat Yaycı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın Kıbrıs sorunundaki çözüm modellerine ilişkin kullandığı "siyasi eşitlik", "iki toplum", "iki eşit kurucu devlet", "ortak karar" ve "dönüşümlü başkanlık" kavramlarına dikkati çekerek, "İsmini söylemek istemediğiniz modelin adı ne?" dedi.

Emekli Tümamiral Cihat Yaycı, KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın Kıbrıs sorunundaki çözüm modellerine ilişkin açıklamalarına tepki gösterdi. İhlas Haber Ajansı’na (İHA) konuşan Yaycı, Erhürman’ın "Federasyon, konfederasyon, iki devlet. Kavramları kutsallaştırmayın. İsimleri değil, içeriği konuşun" sözlerine ve kullandığı "siyasi eşitlik", "iki toplum", "iki eşit kurucu devlet", "ortak karar" ve "dönüşümlü başkanlık" kavramlarına dikkati çekti.

Erhürman’ın çözüm modellerinin yalnızca isimleri üzerinden tartışılmasına yönelik eleştirisini değerlendiren Yaycı, Kıbrıs meselesinde kullanılan kavramların hukuki sonuçları bulunduğunu savundu. Erhürman’ın "İsimleri değil, içeriği konuşun" yaklaşımına ilişkin Yaycı, "İlk duyduğunuzda kulağa hoş geliyor. Sanki ‘Boş yere kelimelerle uğraşmayalım, önemli olan Kıbrıs Türkü’nün geleceğidir’ diyor. Ama biraz dikkatli bakınca çok basit bir soru ortaya çıkıyor: Peki sizin istediğiniz içerik nedir Erhürman? İşte cevap verilmesi gereken mesele budur" ifadelerini kullandı.

Yaycı, KKTC’nin cumhurbaşkanının, Meclisinin, hükümetinin, mahkemelerinin, bayrağının ve toprağının bulunduğunu belirterek, "Kıbrıs Türkü kendi devletinin sahibi midir, yoksa Rumlarla kurulacak yeni bir devletin toplumlarından biri midir? Bu ikisi aynı şey değildir" dedi.

"Siyasi eşitlik diyor, peki neden egemen eşitlik demiyor?"

Erhürman’ın kullandığı kavramların yıllardır Kıbrıs’taki federasyon görüşmelerinde yer aldığını öne süren Yaycı, "Siyasi eşitlik, iki toplum, iki eşit kurucu devlet, ortak karar, dönüşümlü başkanlık. Bunların hepsi yıllardır Kıbrıs’taki federasyon görüşmelerinde kullanılan kavramlardır" ifadelerini kullandı.

"İki ayrı bağımsız devlet varsa dönüşümlü başkanlığa neden ihtiyaç vardır?" diye soran Yaycı, "Türkiye ile Yunanistan arasında dönüşümlü başkanlık mı var? Fransa ile Almanya ortak cumhurbaşkanı mı seçiyor? İki bağımsız devletin cumhurbaşkanları sırayla aynı devletin başına mı geçiyor? Hayır. Çünkü bunlar ayrı devletlerdir" dedi.

"İki devlet" ile "iki kurucu devlet" kavramlarının birbirinden farklı olduğunu belirten Yaycı, "Amerika Birleşik Devletleri’nde de ‘eyalet’ vardır. Ama Texas bağımsız bir ülke değildir. Almanya’da eyaletler vardır. Ama Bavyera bağımsız bir devlet değildir" ifadelerini kullandı.

Yaycı, "İki eşit kurucu devlet" ifadesi karşısında bu yapıların bağımsız olup olmayacağının, ayrı egemenliklerinin bulunup bulunmayacağının, ayrı uluslararası hukuk kişiliklerinin devam edip etmeyeceğinin ve KKTC’nin varlığını sürdürüp sürdürmeyeceğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini savundu.

"İsim hukuki sonucu anlatır"

"Kavramları kutsallaştırmayın" yaklaşımına da değinen Yaycı, "İsim hukuki sonucu anlatır. Tapuda ‘mal sahibi’ yazmasıyla ‘kiracı’ yazması arasında fark vardır. Bir şirkette ‘ortak’ olmakla ‘çalışan’ olmak aynı değildir. O zaman uluslararası hukukta devlet ile toplum, egemen eşitlik ile siyasi eşitlik, bağımsız devlet ile kurucu devlet nasıl aynı olabilir? Olamaz." ifadelerini kullandı.

Yaycı, Kıbrıs meselesinde kullanılan kavramların egemenlik açısından önem taşıdığını belirterek, "Kıbrıs meselesinde bir kelime bile bazen egemenliğin kimde olduğunu belirler" dedi.

Erhürman’ın "Kıbrıs sorununun çözümü" ifadesine de değinen Yaycı, "Önce sorunu tarif edin. Size göre Kıbrıs sorunu nedir Sayın Erhürman? KKTC’nin varlığı mı? Adada iki devlet bulunması mı? Türk askerinin varlığı mı? Türkiye’nin garantörlüğü mü? Yoksa Kıbrıs Türkü’nün egemen eşitliğinin Rum tarafınca kabul edilmemesi mi?" sorularını yöneltti.

Yaycı’dan Erhürman’a dört soru

Erhürman’ın Rum tarafının adanın tamamı adına egemenlik kullandığı yönündeki değerlendirmesine de değinen Yaycı, "Eğer sorun buysa neden çözüm KKTC’nin egemenliğinin ve eşit uluslararası statüsünün kabul edilmesi olmasın? Neden Kıbrıs Türkü yeniden Rumlarla ortak bir merkezi yapının içine girsin?" dedi.

Erhürman’ın açıkladığı çözüm yaklaşımındaki unsurları değerlendiren Yaycı, "İki toplum, siyasi eşitlik, iki kurucu devlet, ortak merkezi yapı, ortak karar mekanizmaları, dönüşümlü başkanlık. Bunları yan yana koyunca ortaya çıkan yapının hangi modele benzediğini anlamak için hukuk profesörü olmaya gerek yok. Adını söylememek, içeriğini değiştirmiyor" ifadelerini kullandı.

Yaycı, Cumhurbaşkanı Erhürman’a, "KKTC egemen ve bağımsız bir devlet midir? Çözümden sonra KKTC, ayrı egemenliği ve ayrı uluslararası hukuk kişiliğiyle yaşamaya devam edecek midir? ‘İki eşit kurucu devlet’ dediğiniz yapılar iki bağımsız devlet midir, yoksa tek bir ortak devletin parçaları mıdır? Size göre Kıbrıs sorunu tam olarak nedir?" sorularını yöneltti.

"İki devlet ifadesini kullanıp bunun iki bağımsız ve egemen devlet olup olmadığını açık bırakmak doğru değildir"

Federasyon dahil her çözüm modelinin demokratik zeminde savunulabileceğini belirten Yaycı, itirazının kullanılan kavramlarla savunulan modelin açık biçimde adlandırılmaması olduğunu ifade etti.

Yaycı, "Federasyon isteyen çıkar, ‘Ben federasyon istiyorum’ der. İki devlet isteyen de çıkar, ‘Ben iki egemen devlet istiyorum’ der. Millet de kararını verir. Benim itirazım başka: Federasyonun kavramlarını kullanıp federasyon kelimesini söylememek; iki devlet ifadesini kullanıp bunun iki bağımsız ve egemen devlet olup olmadığını açık bırakmak doğru değildir" dedi.

Kıbrıs Türk halkının önüne seçeneklerin açık biçimde konulması gerektiğini savunan Yaycı, Cumhurbaşkanı Erhürman’a hitaben, "‘Kavramları kutsallaştırmayın’ diyorsunuz. Biz kavramları kutsallaştırmıyoruz. Biz devletimizi tarif ediyoruz. Ve bunun için sizden çok basit bir cümle bekliyoruz: ‘KKTC egemen bir devlettir ve çözüm iki egemen devlet temelinde olacaktır’ Bunu söylüyorsanız mesele yok. Söylemiyorsanız, o zaman halkın şu soruyu sorması son derece doğaldır: İsmini söylemekten kaçındığınız modelin adı nedir?" ifadelerini kullandı.