Dünya bor rezervlerinin yüzde 73’ü Türkiye’de: Tarımda yeni yatırım hazırlığı

Dünya bor rezervlerinin yüzde 73’üne sahip olan Türkiye’de, madenin ham madde olarak değerlendirilmesinin ötesine geçilerek katma değeri yüksek ürünlerde kullanımının artırılmasına yönelik çalışmalar sürüyor. İstanbul’da farklı ülkelerden iş insanları ve yatırımcıların katıldığı etkinlikte, borun tarımsal üretimde kullanımının yaygınlaştırılması ve bu alanda Türkiye’ye yeni yatırımlar çekilmesi gündeme geldi. Etkinlikte yapılan açıklamalarda, Türkiye’de geliştirilen bor temelli gübrenin 9 farklı ülkede kullanılmaya başlandığı belirtildi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre Türkiye, dünya bor rezervlerinin yüzde 73’üne sahip. Türkiye aynı zamanda dünya bor üretiminin yüzde 48’ini gerçekleştiriyor. Bakanlığın 2026’da güncellediği verilere göre, 2024 yılında 2,5 milyon ton bor ürünü satışı gerçekleştirilirken 1 milyar 322 milyon dolarlık satış geliri elde edildi. Türkiye’nin bor politikasında, madenin ham madde olarak değerlendirilmesinin yanı sıra katma değeri yüksek ürünlere dönüştürülmesi ve tarım dahil farklı sektörlerde kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Bor için yatırımcılar İstanbul’da buluştu

Borun tarımda kullanımına yönelik çalışmaların ve gelecek dönem yatırım planlarının ele alındığı etkinlik İstanbul’da gerçekleştirildi. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan programda, borun tarımsal üretimdeki kullanımına ilişkin sunumlar yapıldı. Çok sayıda ülkeden temsilci, iş insanı ve yatırımcının katıldığı programda, Türkiye’de geliştirilen bor temelli tarım ürünlerinin uluslararası pazarlardaki kullanımının artırılması ve Türkiye’ye bu alanda yeni yatırımlar çekilmesi değerlendirildi. Borun tarımda kullanımı da Türkiye’nin bu madene yönelik stratejik alanlarından biri olarak gösteriliyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, borun bitkilerin büyüme ve gelişim süreçlerinde ihtiyaç duyduğu elementlerden biri olduğunu ve gübre katkı maddesi olarak değerlendirildiğini belirtiyor.

"9 farklı ülkede kullanılmaya başlandı"

Türkiye’de geliştirilen bor temelli gübrenin yurt dışına açılmaya başladığını belirten Bor ile gübre üretimi yapan firmanın yönetim kurulu başkanı olan Harun Gündoğan, "Şu anda sadece Türkiye’de değil, dünyanın 9 farklı ülkesinde Türklerin üretmiş olduğu bir ürün, bor gübresi kullanılmaya başlandı. Türkiye’de çok uzun dönemdir denendi, testleri yapıldı ve kullanılmaya başlanmıştı. Aldığımız sonuçlar çiftçimizin yüzünü güldürüyor" dedi.

Çalışmaların farklı coğrafyalara ulaştığını ifade eden Gündoğan, "Kendimizi dünyaya açılırken herhangi bir şekilde sınır tanımadık. İnsan sağlığının ve toprağın sınırının olmayacağını biliyoruz. Bugün Amerika kıtasındayız, Kanada’dayız, Moldova’dayız, Azerbaycan’dayız, Kazakistan’dayız. Dünyanın birçok ülkesinden iş insanları ve devlet erkanı burada" ifadelerini kullandı.

Gündoğan, çalışmaların merkezinde toprağın bulunduğunu belirterek, "Bugün toprak anlatılacak. Toprak bize ne veriyor, biz toprağa neler veriyoruz? Biz bugün burada bunu işleyeceğiz" diye konuştu.

Yatırımcılar borun tarımdaki geleceğine dikkat çekti

Etkinliğe katılan yatırımcı Mustafa İzci ise bor temelli tarım çalışmalarına yönelik yatırım kararlarını değerlendirerek, "İlk yatırımımızda proje olarak bize bahsedildiğinde gerçekten çok etkilenmiştik. Tereddüt etmeden yatırımda bulunmuş olduk. İnandırıcılığı konusunda tereddütler, gitgeller oldu. Ancak denenmiş ürünleri görünce, üretim raporlarını inceleyince böyle bir şeyin mümkün olabileceğini gördük" dedi.

Yatırımcı Sergülen Bilen de bor temelli gübrenin Çukurova bölgesinde kullanıldığını belirterek, "Çukurova bölgesinde birçok çiftçimiz bu gübreyi kullanıyor. Önümüzdeki yıllarda dünya pazarında gübre konusunda yaşanan gelişmelerle bizim gübremizin de ön plana çıkacağını düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.

Bilen ayrıca bor temelli gübrenin tarımsal verimi yüzde 20 ila 30 artırdığını ileri sürdü.

Türkiye boru katma değerli ürüne dönüştürmeye çalışıyor

Türkiye’nin bor alanındaki hedefleri yalnızca tarımla sınırlı değil. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, bor karbür ve ferrobor gibi katma değeri yüksek ürünlerin üretiminin artırılması ile borun tarım ve diğer sektörlerdeki kullanım alanlarının genişletilmesini temel stratejiler arasında gösteriyor. Bor; cam, seramik, metalürji, enerji, savunma ve tarım gibi çok sayıda alanda kullanılabiliyor.

İstanbul’daki buluşmada da bor temelli tarım uygulamalarının farklı ülkelere yayılması ve Türkiye’ye uluslararası yatırımcıların çekilmesine yönelik yeni çalışmalar yapılacağı belirtildi.