Çayeli’nin kültürel mirası bilimsel çalışmayla kayıt altına alınıyor

Çayeli’nin unutulmaya yüz tutmuş kültürel mirası, 4 üniversiteden 20 akademisyenin yürüttüğü saha çalışmalarıyla kitap ve dijital arşive dönüştürülmek üzere kayıt altına alınıyor.

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) ve Çayeli Kaymakamlığı iş birliği ile hayata geçirilen "Çayeli Kültürel Miras Atlası: Tarih, Kültür ve Yaşayan Miras" projesinin saha çalışmaları başladı. İlçenin zengin kültürel birikimini bilimsel yöntemlerle tespit edip gelecek kuşaklara aktarmayı hedefleyen proje kapsamında ilk derleme faaliyetleri Aşıklar Vadisi ve Senoz Vadisi’nde yürütülüyor.

Yürütücülüğünü RTEÜ Ardeşen Turizm Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gülsün Yıldırım’ın üstlendiği projede RTEÜ Ardeşen Turizm Fakültesi, Ziraat Fakültesi ile Ardeşen ve Pazar Meslek Yüksekokullarının yanı sıra Akdeniz, Balıkesir ve Bandırma Onyedi Eylül üniversitelerinden akademisyenlerin de yer aldığı 20 kişilik uzman ekip görev alıyor.

8 temel başlıkta kapsamlı araştırma

Sosyal sorumluluk projesi niteliği taşıyan saha araştırması mutfak kültürü, halk edebiyatı ve sözlü kültür, tarım kültürü ve biyokültürel miras, sanat tarihi ve mimari miras, el sanatları ve geleneksel meslekler, gelenek-görenek ve sosyal hayat, yerleşim tarihi, kültürel peyzaj ve toplumsal hafıza olmak üzere dokuz ana başlık altında sürdürülüyor.

Projede görevli akademisyenler, köylerdeki kaynak kişilerle birebir görüşmeler gerçekleştirerek yörenin sözlü geleneğini, üretim biçimlerini ve yerel mimari dokusunu belgeliyor.

Saha araştırmalarının tamamlanmasının ardından elde edilen tüm verilerin bilimsel bir envantere dönüştürülerek "Çayeli Kültürel Miras Atlası" adıyla kitaplaştırılması ve literatüre kazandırılması hedefleniyor.

Çalışma alanı olarak Çayeli’nin seçilme gerekçesini anlatan Doç. Dr. Gülsün Yıldırım, ilçenin mikrokültürel yapısına dikkat çekerek "Burada özellikle Rize ilinde Çayeli ilçesini seçmemizin nedeni, sadece bir ilçe özelinde vadiden vadiye, köyden köye, yayladan yaylaya kültürel değerlerin farklılık göstermesi. Gerçekten çok zengin bir coğrafyada yaşıyoruz. Proje kapsamında el sanatlarından geleneksel mimariye, yemek kültüründen tarım kültürüne kadar farklı alanlarda uzman hocalarımızla birlikte 8 alt başlığımız var. 20 akademisyen, toplam 4 üniversite iş birliğiyle bu projeyi yürütüyoruz. Birincil amacımız; unutulmaya yüz tutan eski geleneksel ve kültürel değerleri kayıt altına alarak bunları yaşatmak" dedi.

"Kültürünü koru" seferberliği

Projenin çıktılarına ve uzun vadeli hedeflerine de değinen Yıldırım, "Bu proje sonrasında öncelikle bir kitap çıkartmayı hedefliyoruz. Kitap haricinde de unutulmaya yüz tutmuş kültürel değerlerin dijital platformlarda yaşatılmasını, farkındalığının sağlanmasını ve gelecek nesillere aktarılmasını amaçlıyoruz. Aslında bu aşamada bir ’kültürünü koru’ seferberliği başlatmış gibi görünüyoruz. Bundan sonraki süreçte her il ve ilçenin kendi kültürel miras envanterini tutması, bu konuda farkındalığın artırılması ve benzer çalışmaların yapılması gerekiyor" ifadelerini kullandı.