Sakarya’nın Karasu ilçesi Paralı köyünde fındık üreticileri, ürünlerini tüccara satmak yerine kurdukları Kırsal Kalkınma Kooperatifi ile katma değerli nihai ürüne dönüştürdü. 2013 yılında adımları atılan ve köyde yaşayan kadınlara da istihdam imkanı sağlayan proje çerçevesinde işlenen fındıklar ve üretilen ürünler Sakarya ve çevre illerdeki zincir marketlerin raflarında yerini almasının yanı sıra "Sakarya Çikolatası" adıyla da Amerika’ya ihraç edildi.

Karasu ilçesi Paralı köyünde fındık üreticileri, ürünlerini doğrudan kabuklu şekilde satmak yerine köy bünyesinde işlemek amacıyla güçlerini birleştirdi. Kurulan Kırsal Kalkınma Kooperatifi bünyesinde, Doğu Marmara Kalkınma Ajansı’nın desteğiyle önce kırma, ardından kavurma tesisi hayata geçirildi. Yaklaşık 5 yıllık planlı çalışma neticesinde 20 farklı üründen oluşan geniş bir ürün yelpazesine ulaşıldı. Elde edilen fındık ürünleri Sakarya, Kocaeli ve Düzce gibi çevre illerindeki yerel zincir marketlerin raflarında yerini alırken, yürütülen faaliyetler sayesinde köyde yaşayan kadınlara da sezonluk ve sürekli çalışma imkanı oluşturuldu. Yıllık bin ton fındık üretim kapasitesine sahip köyde neredeyse her vatandaşın üretimin bir kısmında yer alıyor.

Öte yandan, Dubai çikolatasının gündemde olduğu dönemde, ’Sakarya Çikolatası’ adıyla ürünün Amerika’ya ihraç edildiği ifade edildi. Tüm köyün çabaları ile devam eden bu süreç sayesinde üretilen ürünün katma değerinin doğrudan üreticide kalması hedefleniyor.

"Fındık üreticileri için bir model"

Yapılan çalışmanın kırsal kalkınma açısından örnek bir teşkil ettiğini vurgulayan Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mustafa Çöpoğlu, "Sakarya’nın Karasu ilçesinde Paralı köyünde, yaklaşık 100’ün üzerindeki üretici kendi aralarında bir kooperatif kuruyor. Adı da Kırsal Kalkınma Kooperatifi. Burada üreticiler fındığını hasat ettikten sonra doğrudan kabuklu bir şekilde tüccara satmak yerine ’kendi köyümüzde katma değerli hale getirelim, nihai değer olarak marketler de tüketiciye ulaştıralım’ düşüncesiyle bir ekip kurmuşlar. Tabii hepsi bir anda olmadı. Önce kırma tesisi kuruldu, arkasından kavurma tesisi oluştu" dedi.

Bu sürecin 5 yıldır devam ettiğini aktaran Mustafa Çöpoğlu, "Yaklaşık 20 ayrı üründen oluşan bir ürün yelpazesi var. Sakarya, Kocaeli ve Düzce’deki yerel zincir marketlerde bu ürünler satılmakta. Fındığı hasat ettikten sonra tüccara satmak yerine tüketiciye kadar aradaki bütün işlemler burada yapılıyor. Ürün katma değerli hale geliyor. Katma değerde bu köyümüze kalıyor. Burada yaklaşık sezonsal olarak değişmekle beraber ortalama 12 kadın çalışanımız var. Sistem sürekli büyüyor. Sisteme de, kooperatife de yeni üyeler katılıyor. Buradaki üretim kapasitesi ve çeşidi de sürekli artıyor. Fındığı yüksek katma değerli şekilde, nihai tüketiciye de ulaştıracak şekilde burada hazırlanıyor. Bütün süreçler burada yönetiliyor ve tamamlanıyor. Dolayısıyla burada istihdam var. Ayrıca üretici, fındığını doğrudan tüccara verip, fındık kırma fabrikaları gibi diğer işlemlerden geçirmek yerine bütün o üretim süreçleri burada yapılıyor. Dolayısıyla bu, fındık üreticileri için bir model aslında" diye konuştu.