Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, Sırbistan’da soykırım suçlusu Ratko Mladiç’in askeri törenle defnedildiği cenaze töreninin ardından Sırbistan ile diplomatik ilişkileri en alt seviyeye indirme kararı aldıklarını açıkladı. Konakovic, "Elimden gelseydi, Sırbistan’la diplomatik ilişkileri derhal keserdim" dedi.

Bosna Hersek, Srebrenitsa Soykırımı’ndan hüküm giyen ve soykırımdaki rolü nedeniyle "Bosna Kasabı" olarak anılan Bosnalı Sırp askeri lider Ratko Mladiç’in Sırbistan’da askeri törenle defnedilmesinin ardından harekete geçti.

Mladiç’in Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da ulusal bir kahraman gibi uğurlanarak toprağa verilmesinin ardından kameraların karşısına geçen Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, Dışişleri Bakanlığı’nın Bosna Hersek’in Belgrad Büyükeçiliği’nde büyükelçi ve konsolos dışındaki tüm personeli geri çekme kararı aldığını açıkladı.

Bosna Hersek’in Belgrad Büyükelçisi Aleksandar Vranjes ve konsolosu geri çağırmanın Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi’nin yetkisinde olduğu için bunu yapamayacaklarını açıklayan Konakovic, "Belgrad Büyükelçiliği’nden geri çekebileceğimiz herkesi geri çekeceğiz. Konsolosluk işlerini Zagreb’e, Podgoritsa’ya, Yeni Pazar’a ve başka yerlere aktaracağız. Çünkü böyle bir rejim karşısında aynı hataları tekrarlamayacağız" dedi.

"Sırbistan’la ilişkilerimizi bütünüyle değiştiriyoruz"

Konakovic, "Elimden gelseydi, Sırbistan’la diplomatik ilişkileri derhal keserdim. Bunu hiç düşünmeden yapardım. Ama buna yetkim yok. Yapabileceğim ve yapmayı vaat ettiğim şey ise şu; önümüzdeki haftalarda Sırbistan ile Bosna Hersek arasındaki ilişkileri mümkün olan en düşük düzeye indirmek için yoğun bir şekilde çalışacağım. Bu yaklaşım değişip ilişkiler değişene kadar Sırbistan’la ikili görüşme yapmayacağız. Bosna Hersek’in çıkarları gereği katılmam gereken çok taraflı toplantılara gideceğim. Ama onlar ne zaman orada olsa, yaptıklarından söz edeceğim. Ben görevde olduğum sürece Sırbistan’la ekonomik iş birliği veya başka herhangi bir görüşme yapılmayacak. Sırbistan’la ilişkilerimizi bütünüyle değiştiriyoruz" dedi.

"Sırbistan, savaş suçu işlediğinden şüphelenilen üç binden fazla kişiyi koruyor"

Sırbistan’ın Bosna Hersek’te soykırım ve Hırvatistan’da savaş suçlarından sorumlu bir kişiyi güçlü bir şekilde sahiplenerek Sırp halkına kolektif sorumluluk yüklediğini söyleyen Konakovic, "Sırbistan, günümüzde dahi Hırvatistan, Bosna Hersek ve Kosova’da savaş suçu işlediğinden şüphelenilen üç binden fazla kişiyi koruyor. Bu sayı 2016’ya ait bir veriden. Bugün muhtemelen daha da yüksek. Üç binden fazla. Hırvatistan makamları, bin 400 kişiden söz etmişti. Savaş suçu şüphelileri, bugün Sırbistan’da bulunuyor. Saklanmıyorlar. Orada kalıyor, yaşıyor ve bazı imtiyazlardan istifade ediyorlar. Bu insanlar, Bosna Hersek’te insanların öldürülmesinden, zulümden, tecavüzlerden, kundaklamalardan ve yüz binlerce insanın sürgün edilmesinden sorumlu şahıslar. En iyi bildiğimiz örneklerden biri, Tuzla’daki Kapija katliamından sorumlu olan Novak Djukic. Başka bir örnek, Bosna Hersek’te hakkında dava açılmış olan ve halihazırda Novi Sad’da gastroenteroloji uzmanı olarak çalışan Dusko Kornjaca" dedi.

Konakovic ayrıca AB üyesi ülkeler, ABD, İngiltere ve İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerle konuya ilişkin diplomatik temasların yoğunlaştırılacağını duyurdu. Yarın birçok ülkeye mektuplar göndereceklerini açıklayan Konakovic, "AB, bugünkü cenazeye katılanlara ve Aleksandar Vucic dahil organizatörlere yaptırım uygulamazsa, savunduğu ilkelere gerçekten inanmadığını göstermiş olur" dedi.

"Biz bu vatanı savunmak için ağır bir bedel ödedik"

Mladiç’in cenazesine Sırbistan hükümetinden çok sayıda yetkilinin katıldığını ve cenazeye kendisi katılmasa da organizasyon ve uygulamanın bir numaralı sorumlusunun Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic olduğunu bildiklerini söyleyen Konakovic, "Bu, 90’lı yılların Sırbistan’ı. Ama biz, 90’lı yılların Bosna Hersek’i değiliz. Biz Boşnaklar da 90’lı yıllardaki halk değiliz. Yıl 2026. Biz bu vatanı savunmak için ağır bir bedel ödedik. Yaşananlardan ders çıkardık. 90’lı yılların cellatlarının eski Yugoslavya topraklarında yaptıklarını bir daha kimsenin yapmasına izin vermeyeceğiz" ifadelerini kullandı.

Mladiç 27 Ağustos’ta tutuklu bulunduğu hapishanede ölmüştü

1995 yılı Temmuz ayında 8 bini aşkın Müslümanın sistematik bir şekilde öldürüldüğü Srebrenitsa Soykırımı’ndan suçlu bulunan Bosnalı Sırp eski General Ratko Mladiç, 27 Ağustos’ta Hollanda’nın Lahey kentinde tutuklu bulunduğu hapishanede 84 yaşında ölmüştü. Mladiç, Birleşmiş Milletler’in (BM) Eski Yugoslavya Ceza Mahkemesi tarafından 22 Kasım 2017’de soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları nedeniyle müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı. Uluslararası Ceza Mahkemeleri Rezidüel Mekanizması’nın Temyiz Dairesi ise 2021’de mahkumiyet kararını ve müebbet hapis cezasını onamıştı.