Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail ordusunun konuşlandığı Gazze’deki birçok bölgenin, enkaz altındaki ölülerin hiçbirine saygı gösterilmeden buldozerlerle yerle bir edildiğini vurguladı.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana saldırılarını sürdürdüğü Gazze Şeridi’ndeki enkaz alanlarında ulaşılan insan kalıntılarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Türk, "İsrail saldırılarıyla yerle bir edilen bölgelerde, görünüşe göre tüm ailelere ait kalıntılar ortaya çıkarılıyor. Uzun süredir kayıp durumda olanların sevdiklerinin en büyük korkularının, ancak şimdi doğrulanması yürek parçalayıcı" ifadelerini kullandı. Şu ana kadar bulunan kalıntıların buzdağının sadece görünen kısmı olabileceğini vurgulayan Türk, "Gazze’nin büyük bir kısmı İsrail’in bombalamaları veya ağır makineler ve patlayıcılarla yaptığı yıkım ve temizleme çalışmaları sonucu yerle bir edildi. Bugün, İsrail ordusunun konuşlandığı Gazze’deki birçok bölge, enkaz altındaki ölülerin hiçbirine saygı gösterilmeden buldozerlerle yerle bir edilmeye devam ediyor" uyarısında bulundu. Türk, Gazze’deki çatışmaların yürütülme biçimine ilişkin devam eden hukuki süreçler göz önüne alındığında, Gazze’de tahrip edilen yerler de dahil olmak üzere ihlallere dair kanıtların korunmasının kritik önem taşıdığını söyledi. Türk, delil toplama çalışmalarına yardımcı olmak üzere uluslararası araştırmacıların Gazze’nin tüm bölgelerine girmesine izin verilmesi çağrısında bulundu.

"Enkazlarda 8 binden fazla cansız beden var"

Türk, "İsrail, enkaz kaldırma çalışmaları için ağır makinelerin girişine izin vermiyor. Filistin Sivil Savunması, Kasım 2025 ile Eylül 2026 tarihleri arasında Gazze genelinde yıkılan binaların altından 630’dan fazla cansız beden ve insan kalıntısının çıkarıldığını bildirdi. Enkaz altında kayıp durumda olanların sayısının 8 binden fazla olduğu tahmin ediliyor" ifadelerini kullandı. Türk, "Söz konusu kimliklerinin belirlenmesi ve belgelenmesi, adli tıp bilgilerinin ve biyolojik örneklerin korunması, gömülme yerlerinin kaydedilmesi ve ailelerinin bilgilendirilmesi için mümkün olan her türlü çaba gösterilmelidir" dedi.

Filistin Sivil Savunması’ının 27 Haziran ile 27 Ağustos arasında çoğunluğu Gazze şehrinde olmak üzere yıkılan 20 binanın altında bulunduğu düşünülen 407 cansız bedenden 233’ünü çıkardığını hatırlatan Türk, "Bu 233 kişiden 74’ü çocuk, 106’sı ise kadındı" ifadesini kullandı.

"Tam gerçeği bilmeyi hak ediyorlar"

Türk, "Bu ay Filistin Sivil Savunma ekipleri, Gazze şehrinin güneydoğusundaki Zaytun’da Kasım 2023’te vurulduğu belirtilen bir bölgede 96 cansız beden ve insan kalıntısı bulduklarını açıkladı. Bulunan cansız beden ve kalıntıların 58’i çocuk, 23’ü ise kadındı. Kalıntıların çoğu çıplak elle çıkarıldı. Bu titiz kurtarma çalışmaları, 3 yıl önce yaşanan yıkımın ciddiyetini ve kapsamını acı bir şekilde hatırlatıyor. Bu durum, yıllarca süren belirsizliğin getirdiği uzun süreli acı ve sefaletle daha da ağırlaşıyor. Ailelerin yakınlarının akıbetini öğrenme hakkı, kimlik tespiti ve saygın bir cenaze töreniyle sona ermez. Tam gerçeği bilmeyi hak ediyorlar" ifadelerine yer verdi. Türk, "Gazze şehrinde enkaz altında geniş çaplı kalıntıların bulunması, savaş suçları ve diğer vahşet suçlarına ilişkin endişeleri yeniden gündeme getiriyor" dedi.

"Bu saldırılar etkin bir şekilde soruşturulmalıdır"

Yüksek Komiser, İsrail’in uluslararası hukuk uyarınca kayıp kişileri arama ve bulma, ayrıca ölüleri arama, toplama ve tahliye etme konusunda tüm önlemleri alma konusunda açık yükümlülükleri olduğunu söyledi. Türk, hayatını kaybedenlerin cansız bedenlerinin bulunması ve defnedilmesinin, onların hangi şartlar altında öldürüldüğünün tespit edilmesinin yerini tutmadığını da sözlerine ekleyerek, "Konutlara düzenlenen saldırılarda çok sayıda aile üyesinin, özellikle çocukların, kadınların ve engellilerin öldürüldüğüne dair haberler, düşmanlıkların yürütülmesini düzenleyen kurallara uyulması konusunda ciddi endişeler doğurmaktadır. Bu saldırılar etkin bir şekilde soruşturulmalıdır. İhlallerin tespit edildiği durumlarda sorumlular hesap vermelidir. Tüm devletleri, Gazze genelinde cansız bedenlerin onurlu ve insancıl bir şekilde bulunmasını sağlamak için daha fazla iş birliği ve koordinasyon sağlamaya çağırıyorum" ifadelerini kullandı.