Balıkesir Mimarlar Odası kentte gecelerin uzadığı, hava kararmasının erken başladığı bu dönemde, kentin aydınlatılması sorununun önüne geçilmesi için ‘Aydınlık Balıkesir’ projesi için harekete geçti.

TMMOB Mimarlar Odası Balıkesir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Osman Zeki Şahin geçtiğimiz haftalarda kentimizin otopark sorununu kamuoyunun gündemine taşımış, bu konudaki değerlendirmeleri yerel ve ulusal basında geniş yankı bulmuştu.

Mimarlar Odası Başkanı Şahin; Aynı duyarlılıkla, bugün kentimizin aydınlatılması meselesini gündemde tutmaya devam edeceklerini belirterek, "Mesleğimizin kamu yararına dayanan sorumluluğu gereği, görüşlerimizi kamuoyuyla paylaşmak istiyoruz. Kent aydınlatması, sadece sokak lambalarından ibaret bir mesele değildir; güvenlik, tasarruf ve kentin kimliğiyle birlikte ele alınması gereken, bütüncül bir planlama konusudur.

Balıkesir’de ışıklandırması yetersiz kalan pek çok cadde ve sokak bulunmaktadır. Yetersiz aydınlatılan yerler güvensizlik duygusunu artırmakta; karanlık, kötü niyetli eylemler için zemin oluşturabilmektedir. Okul çevreleri, parklar ve ibadethane civarları özellikle risk taşıyan bölgelerin başında gelmektedir. Gecelerin uzadığı, hava kararmasının erkenleştiği bu dönemde, kentin aydınlatılması meselesinin önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır.

Aydınlatma yaklaşımı, yalnızca gökyüzünü öne çıkaran dekoratif tasarımlara dayanmamalıdır. Önceliğimiz; zemini, yaya hareketini ve ulaşım güzergâhlarını görünür kılan, hareket sensörleriyle ihtiyaca göre çalışan akıllı aydınlatma sistemleridir. Böylece yollar, kaldırımlar ve parklar gereksiz enerji tüketmeden aydınlatılırken, insanların gece kent içinde daha rahat ve özgürce hareket etmesi sağlanabilir. LED teknolojisine geçiş enerji tüketimini azaltıp bakım maliyetlerini düşürmekte; ancak bu dönüşümün teknik standartlara uygun, bilinçli bir planlamayla yürütülmesi gerekmektedir. Armatür ve ekipmanların sürdürülebilir tasarıma uygun, geri dönüştürülebilir malzemelerden seçilmesi ve ışık gücünün kullanım yoğunluğu ile alanın işlevine göre ayarlanması, görsel konfor ile enerji tasarrufunu bir arada sağlayacaktır."

Tarihi dokularda sıcak tonlu ışıklar tercih edilmedir

Yaklaşık 1 milyon 300 bin nüfusuyla Balıkesir, her köşesinde tarihin izlerini taşıyan kadim bir şehir olduğunu belirten Şahin sözlerinin devamında; "Bu köklü mirasın geceleri de görünür kılınması, kentimizin kimliğine değer katacaktır. Sokak ve cadde güvenliği için gerekli genel aydınlatmanın yanı sıra, tarihi bina cepheleri, anıtlar ve simge yapılar için ayrı ve özel bir aydınlatma anlayışı benimsenmelidir. Tarihi dokuda sıcak tonlu ışıkların, modern caddelerde ise daha soğuk ve yönlendirici ışıkların tercih edilmesi, estetik bütünlüğü ve işlevselliği birlikte sağlayacaktır. Sokak genişliklerini daraltmayan; duvara veya cephelere monte edilebilen, gömme ya da taban tipi armatürlerin tercih edilmesi, yaya alanlarını korurken kentin dar sokaklı tarihi dokusuna uyumlu çözümler sunacaktır. Yaya güvenliği ve herkesin kentten eşit şekilde yararlanabilmesi açısından da aydınlatmanın önemi göz ardı edilmemelidir. Çocuklar, yaşlılar ve engelli bireyler gibi kentin özen gerektiren kullanıcıları için yetersiz aydınlatılmış kaldırım ve geçitler, hem fiziksel güvenlik hem de kentsel yaşama eşit katılım açısından ciddi bir engel oluşturmaktadır. Herkesin kullanabileceği hizmet edecektir.

Ayrıca, aydınlatmanın gereğinden fazla ve kontrolsüz artırılması, gökyüzü görüşünü bozan ve çevreye zarar veren "ışık kirliliği" sorununa dönüşebilir. Hedefimiz, kenti gereğinden fazla ışıklandırmak değil; doğru yerde, doğru güçte ve doğru tonda, ölçülü bir aydınlatmadır" dedi.

Amaçlarının, güvenle ve özgürce yürünüp gezilebilen bir Balıkesir olduğunu belirten Şahin; "İyi tasarlanmış bir kent aydınlatması, gece turizmine ve ticarete katkı sunarak kentin canlılığını artıracaktır. Özellikle Karesi ve Altıeylül merkez ilçelerimiz ile Bandırma, Ayvalık, Edremit ve Burhaniye gibi tarihi ve turistik dokusu yoğun ilçelerimizde bu çalışmalara öncelik verilmesi, hem kültürel mirasın korunmasına hem de bölgesel turizmin gelişimine katkı sağlayacaktır. Bandırma’nın ticari ve liman kenti kimliği de gece ekonomisi açısından aydınlatmayı özellikle önemli kılmaktadır. Bu doğrultuda, merkez ve tüm ilçelerimizi kapsayan; bütüncül, yenilikçi ve sürdürülebilir bir aydınlatma planının hazırlanmasını ve ilgili belediyelerimizin somut adımlar atmasını talep ediyoruz.

Bu sürecin sağlıklı işlemesi için, yalnızca belediyelerin teknik birimleriyle sınırlı kalmayan; meslek odalarını, üniversiteleri ve ilgili sivil toplum kuruluşlarını da kapsayan, ortak akılla yürütülen bir planlama yaklaşımının benimsenmesi büyük önem taşımaktadır. Kentin aydınlatılması, aynı zamanda nasıl bir kent istediğimizin de bir yansımasıdır. TMMOB Mimarlar Odası Balıkesir Şubesi olarak, mesleğimizin gerektirdiği bilgi birikimiyle bu sürece katkı sunmaya; belediyelerimizle iş birliği içinde, geleceğin aydınlık kenti Balıkesir’i birlikte inşa etmeye hazır olduklarını beyan etti.