"Bu riskin yayılmaması için çok güçlü tedbirler devreye alındı ve süreç sağlıklı bir şekilde işleyecek"

Şimşek, tasfiye sürecinin borsayı baskı altına alacak bir çerçeve oluşturmayacağını vurgulayarak, alınan adımların yatırımcıların haklarını korumaya yönelik olduğunu söyledi. Sınırlı sayıdaki fonda ortaya çıkan riskin piyasaya yayılmasını önlemek amacıyla güçlü tedbirlerin devreye alındığını hatırlatan Şimşek, "Buradaki tasfiye süreci, borsayı bundan sonraki süreçte baskı altına alacak bir çerçeve de olmayacak. Çünkü nitelikli yatırımcı olsalar dahi, profesyonel yatırımcı olsalar dahi, aslında bu atılan adımlar onların haklarını korumaya yöneliktir. Dolayısıyla burada bir yoğunlaşma oluşmuş. Bu yoğunlaşmanın bulaşıcı olmaması için, yani sınırlı sayıda fonda bir risk ortaya çıkmış. Bu riskin yayılmaması için piyasanın tamamına dün çok güçlü tedbirler devreye alındı ve süreç sağlıklı bir şekilde işleyecek. Dolayısıyla alınan tedbirler yeterli mi diye sordunuz, evet, şu aşamada yeterli" değerlendirmesinde bulundu.

"Tasarruf finansman şirketlerine ilişkin daha katı kurallara ihtiyacımız var"

Şimşek, banka dışı finans sektörünün son yıllarda hızlı büyüdüğünün altını çizerek, bu alana ilişkin ilave tedbir çalışmalarının yapılacağını söyledi. Tasarruf finansman şirketlerinin bankacılık benzeri bir alan olduğunu ifade eden Şimşek, sözlerine şu şekilde devam etti:

"Orada bankalar gibi daha katı kurallara ihtiyacımız olduğu net. Dünya bunu söylüyor, sadece Türkiye için söylemiyorum. Birtakım adımlar attık. Tabii bu arada da sorumlu kuruluş, yetkili kuruluş Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu. Yani piyasaya ilişkin, fonlara ilişkin SPK, diğer alanlara ilişkin BDDK. Dediğim gibi gerekeni yaptık. O alanı, sorumlu alanı karantinaya aldık tabiri caizse. Tasfiye süreci yapılacak. Yatırımcıların oradaki birikimleri belli bir sürece yayılarak tabii ki korunacak. Korunacaktan kastım; oradaki varlıklardan bahsediyorum. Ama tasarruf finansman şirketi kapsamındaki alan ise farklı. Orası bankacılık benzeri bir alan. Orada çok daha tabii ki farklı bir süreç işler. Orada da zaten bir portföy yönetim şirketiyle ilişkili bir iki kuruluş var. Dün Emlak Katılım biliyorsunuz, konut konusunda uzman bankamız, konut finansmanı konusunda. Zaten Katılımevim, Birevim de bu alanda biliyorsunuz faaliyet gösteriyor. O nedenle Emlak Katılım dün itibarıyla bir süreç başlattı. Süreç tabii ki oradaki yatırımcıları korumaya yönelik."

Bakan Şimşek, fon rehberiyle serbest fon alanındaki düzenleme sürecinin büyük oranda tamamlandığını belirterek, alanın dünyadaki uygulamalara kıyasla daha katı kurallara bağlandığını ifade etti. Serbest fonlarda yeniden benzer bir hareketlilik yaşanması riskinin düşük olduğunu belirten Şimşek, nitelikli yatırımcı tanımındaki 10 milyon liralık sınırın yeniden düzenlenebileceğini ve vatandaşların yatırım tercihlerine saygı duyduklarını söyledi.

"Milli Eğitim Bakanlığımızla milyonlarca kişiye erişip, finansal okuryazarlığa yatırım yapıyoruz"

Yatırımcıların tercihlerine saygı duyduklarını ancak finansal okuryazarlığın geliştirilmesine yönelik çalışmalara da önem verdiklerinin altını çizen Şimşek, "Biz yatırımcının tercihine saygılıyız ama uyarılarda da bulunduk. Finansal okuryazarlığa çok güçlü yatırım yaptık. Sermaye Piyasası Kurulumuzun çok gerçekten muazzam, zengin bir platformu var. O platformdan Milli Eğitim Bakanlığımızla milyonlarca kişiye erişip, finansal okuryazarlığa yatırım yapıyoruz. Finansal okuryazarlık çok kritiktir. Bence temel okuryazarlık kadar değerlidir. Yani teknolojik okuryazarlık kadar değerlidir. Sağlık okuryazarlığı kadar değerlidir. Dolayısıyla finansal okuryazarlık bizim için önemli bir alan. O konuya yatırım yapmaya devam edeceğiz" dedi.

"Katılımevim ve Birevim’deki katılımcıların haklarına ilişkin ne gerekiyorsa yapılacak"

Banka dışı finans sektöründe hızlı büyümenin yakından izlenmesi ve özellikle sıradan vatandaşların yer aldığı alanlarda korumanın güçlendirilmesi gerektiğine vurgu yapan Şimşek, "Banka dışı finans sektöründe şu anda bir sorun yok. Fakat o alan hızlı büyüyor. Hızlı büyüyen alanların mutlaka daha yakından izlenmesi ve o kaynakların doğru alanlarda tutulması ve özellikle sıradan vatandaşların rağbet gösterdiği alanlarda korumanın daha güçlü olması bizim için esastır. Emlak Katılım’ın Katılımevim ve Birevim’le ilgili bir açıklaması var. Dolayısıyla oradaki katılımcıların haklarına ilişkin ne gerekiyorsa yapılacak. Çünkü bunlar profesyonel yatırımcı değil, nitelikli yatırımcı değil. Onlara bizim muamelemiz farklı olacak. Tabiri caizse orta-uzun vadede aslında onu bankalar gibi düşünmek lazım. Çünkü orada da TMSF gibi yani Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu gibi bir yapı, fon havuzu, artı bir teminat havuzu gibi bir yapı var. Kaynakların nerede kullanılacağına ilişkin düzenleme zaten temmuz ayı sonunda yapıldı. Bir geçiş dönemi öngörüldü. Dolayısıyla o alanla ilgili olarak da tedbir aldık, adımlar attık. Ama o alanla ilgili ilave çalışmalar devam ediyor" dedi.

"Piyasanın yüzde 90’ında bir sorun zaten yoktu, sorunlu dar bir alan vardı ve onu ayırdık"

Bakan Şimşek, alınan tedbirlerin ardından piyasalarda güvenin devam ettiğini yineleyerek, "Dün tabii bir dizi tedbir açıkladık. Bir kısmı da açıklamadık. Sistemik bir risk ihtimali düşük olmakla birlikte biz tedbirliydik. Her zaman bizim bu tür senaryolara karşı sadece A değil, B, C planlarımız var. Aslında dün düşündüğümüz tedbirlerin çoğuna ihtiyaç kalmadı. Merkez Bankamız, gereken likiditeyi sağlayacağını söyledi. O en kritik şey. Bu tür durumlarda likidite çok önemli. BDDK da bankaların kendi hisselerini alması halinde çekirdek sermayeden bunu düşürmeyeceğine dair bir adım attı. SPK zaten gereken hızda sorunlu alanı, sınırlı sayıdaki fonu karantinaya aldı ve tasfiye süresini açıkladı. Piyasada güven devam ediyor. Piyasanın yüzde 90’ında bir sorun zaten yoktu. Sorunlu alan dar bir alan ve onu ayırdık. Piyasanın geneline bakarsanız fon piyasası, para piyasası fonları, normal geleneksel fonlar ve diğer serbest fonların tamamı normal bir işleyiş içerisinde ve güvende, sorun yok. Sistemik olarak bir risk yok" dedi.

Şimşek, bankacılık sisteminde sermaye yeterliliği, likidite ve varlık kalitesi açısından sorun bulunmadığını, piyasalardaki risk algısının da CDS verilerine yansımadığını belirtti. Şimşek, CDS’in yükselmek yerine sınırlı da olsa gerilediğini ve genel olarak piyasalarda pozitif bir havanın hakim olduğunu ifade etti.

"Hiçbir ayrım gözetmeksizin yanlış yapanlar sonuçlarına katlanacak"

Fonlarda yaşanan riskin tahvil piyasasında oluşturduğu stresin alınan tedbirlerle ortadan kalktığını aktaran Şimşek, piyasaların normal işleyişine döndüğünü ifade etti. Sistemik risk bulunmadığını ve piyasa bozucu eylemlere ilişkin Sermaye Piyasası Kurulunun gerekli adımları attığını, bundan sonraki sürecin adli makamların konusu olduğunu söyleyen Bakan Şimşek, "Sermaye Piyasası Kurulu lisans iptalinden suç duyurularına kadar, o tasfiye kararından diğer bütün gerekli adımları attı. Bundan sonraki süreç piyasa bozucu faaliyetlerde bulunanların, yatırımcının birikimlerini tehlikeye atanların tabii ki bundan sonraki süreci adli bir süreç. Yargının konusu. Bizim kurumlarımız bu süreçte üzerlerine düşeni yapıyorlar. Yapmaya devam edecekler. Burada çok net olarak altını çizmek istiyorum hiçbir ayrım gözetmeksizin yanlış yapanlar sonuçlarına katlanacak" dedi.

Bakan Şimşek, mevcut savaşların çoklu bir arz şoku oluşturduğunu ve enerji fiyatları üzerindeki baskının sürdüğünü belirterek, petrol fiyatlarının geçen yılki OVP varsayımı olan 65 doların üzerine çıkarak ortalama 90 dolar seviyesine geldiğini ifade etti. Hürmüz Boğazı ve Babülmendep’te yaşanan sorunların yanı sıra Suudi Arabistan’daki Doğu-Batı petrol boru hattı ile rafineri altyapılarına yönelik saldırılara da dikkati çeken Şimşek, söz konusu olayların arz risklerini artırdığını söyledi.

"Savaş olmasaydı enflasyon en az 7 puan daha aşağıda olurdu"

Şimşek, söz konusu savaşların mazot başta olmak üzere petrol ürünlerinin fiyatlarına olumsuz yansıdığını ifade ederek, "Burada rekabet gücünden tutun enflasyona kadar ciddi etkileri olan bir alan var. Biz eşel mobille bu baskıyı yönetmeye çalıştık ama gerçekçi olalım, onun bir sınırı var. Merkez Bankamızın yaptığı çalışmaya göre, ki onu bizimle paylaştı, bu savaş olmasaydı çok büyük ihtimalle bugün enflasyon en az 7 puan, şu anda 31,5 ya, en az 7 puan daha aşağıda olurdu. 24,5 puan olurdu. Belki yılı 21-22 gibi, o civarlarda kapatırdık. Ama şimdi öyle görünüyor ki yılı 28-29 gibi bir alanda kapatacağız. Piyasa öyle düşünüyor. Şimdi bu tabii bizim için bir sorun ama şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Bu program olmasaydı, gereken tedbirleri almasaydık, enflasyon 31,5’te kalmazdı, çok daha yukarıda olurdu. Neden? Çünkü karşı karşıya olduğumuz şok tek boyutlu değil. Yani olay sadece enerji, emtia fiyatları değil. Diğer emtia fiyatlarında da dolar bazında dramatik artışlar var" dedi.

Sürdürülebilir cari açığın büyüme ve dış borç yükü gibi göstergelere bağlı olduğunu kaydeden Şimşek, program kapsamında yüzde 2 ve altındaki cari açığı hedeflediklerini söyledi. Şimşek, enerji fiyatlarındaki gelişmeler nedeniyle cari açığın bu yıl yüzde 2,6-2,7 seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini ve bunun yönetilebilir olduğunu ifade etti.

"Eşel mobil uygulamasıyla 400 milyar liralık bir gelirden vazgeçtik"

Eşel mobil uygulamasının yıl sonuna kadar özellikle motorinde kısmi sübvansiyon şeklinde devam edeceğini ifade eden Şimşek, "Mazotta yıl sonuna kadar da kısmi sübvansiyon, yani ÖTV kaybı devam edecek. Yani ÖTV’den kısmen vazgeçmeye devam edeceğiz. Diğer ürünlerde biz rekabet gücünü önceliklendiriyoruz. Tarımı önceliklendiriyoruz. Mazot o anlamda biraz daha önemli. Bizim tahminimiz yaklaşık bir 400 milyar liralık bir gelirden vazgeçtik. Tabii bu geliri elde etmemiş olmak demek, aynı zamanda bizim faiz dışı fazlayı da bir miktar aşağı çekiyor. Borçlanma ihtiyacını ortaya koyuyor. Finansman maliyeti falan bakarsanız aslında yarım trilyona yakın bir büyüklük. Bu ciddi bir rakam. 10 milyar dolar ve üzerinden bahsediyoruz. Ama dediğimiz gibi vatandaşa bu şokların, yani küresel, bölgesel savaş şokunun etkisini sınırlamak için biz bütçe imkânı elverdiği için adım attık. Bütçe dengelerinde bir sorun ben görmüyorum" dedi.

"Eşel mobil olmasa bütçe açığı belki 2,5’a yakın seyredecekti"

Şimşek, 2026 yılı için petrol fiyatlarının ortalama 90 dolar seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini belirterek, 2027 yılı OVP’sinde petrol fiyatı varsayımının 76 dolar olarak belirlendiğini ifade etti. Şimşek, piyasa beklentisinin de mevcut durumda 77 dolar civarında olduğunu söyledi.

Bütçe açığının milli gelire oranının 2025’te benzer ülkelere kıyasla daha düşük gerçekleştiğini aktaran Bakan Şimşek, 2026 yılı için yüzde 3,1 olarak öngörülen bütçe açığının yüzde 3,5 olan hedefin altında kalmasının beklendiğini söyledi. Şimşek, "Eşel mobil olmasa büyük ihtimalle açık belki 2,5’a yakın seyredecekti. Ki yani gerçekten böyle bir performans çok nadirdir" dedi.

Savunma harcamaları yüzde 229 artacak

Gelecek yıl savunma harcamalarını yüzde 229 artıracaklarını bildiren Şimşek, değişen küresel güvenlik ortamı nedeniyle savunma alanının bütçede birinci öncelik haline geldiğini ifade etti. Şimşek, 2027 bütçesinde sosyal konut, sulama, içme suyu ve sanayi altyapısı gibi alanların önceliklendirildiğini belirterek, 750 bin sosyal konut projesinin bütçeden destekleneceğini ve sosyal konut bütçesinin yüzde 150 artırıldığını ifade etti.

Petrol fiyatlarının gerilemesi halinde eşel mobil uygulamasına ihtiyaç kalmayacak

Gelecek yılın bütçesindeki gelir hedefinin kurallara dayalı olarak belirlendiğini de kaydeden Şimşek, petrol fiyatlarının 76-77 dolar seviyelerine gerilemesi halinde gelecek yıl eşel mobil uygulamasına ihtiyaç kalmayacağını ifade etti.