Bakan Ersoy, Hierapolis’teki buluşmada Türkiye arkeolojisinin yeni vizyonunu anlattı

Denizli Hierapolis Antik Kenti, 17. İtalyan Arkeoloji Sempozyumu’na ev sahipliği yaptı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli’nin katılımıyla gerçekleşen programda, iki ülke arasındaki arkeolojik ortaklıkların stratejik önemine vurgu yapıldı. Program kapsamında düzenlenmesi planlanan konser ise olumsuz hava şartları ve yağış nedeniyle iptal edildi.

Denizli’de tarihi atmosferiyle etkileyen Hierapolis Antik Kenti’nde düzenlenen sempozyum açılışına Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli’nin yanı sıra çok sayıda Türk ve İtalyan bilim insanı ile kent protokolü katıldı.

"Hierapolis, Türk ve İtalyan bilim insanlarını ortak bir bilimsel amaç etrafında buluşturuyor"

Hierapolis’in ve benzeri antik kentteki çalışmaların iki ülkeyi bilimsel amaç etrafında buluşturduğunu belirten Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "Bugün Hierapolis’te, Anadolu’da uzun yıllardır süren uluslararası bilimsel çalışmaların, Türkiye ile İtalya arasında giderek güçlenen kültürel iş birliğinin ve ülkemizin arkeoloji alanında ortaya koyduğu yeni yaklaşımın önemli bir buluşmasına tanıklık ediyoruz. Antik çağda farklı toplulukları, inançları ve kültürleri bir araya getiren bu kent, bugün de Türk ve İtalyan bilim insanlarını ortak bir bilimsel amaç etrafında buluşturuyor. Hierapolis’te 70 yıl önce başlayan İtalyan kazı heyeti çalışmalarına bakanlığımızın "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında Pamukkale Üniversitesi’nden bilim insanlarımızın da katkı sunması, bizim arkeoloji alanında geliştirmeye çalıştığımız iş birliği modelinin çok güzel bir örneğidir. Arkeoloji artık yalnızca bir yapının veya bir buluntunun ortaya çıkarılmasından ibaret değildir. Kazıyla başlayan süreç koruma, restorasyon, çevre düzenlemesi, ziyaretçi yönetimi, müzecilik, bilimsel yayın ve toplumla buluşma aşamalarıyla birlikte ele alınmaktadır" ifadelerini kullandı.

"Denizli’nin UNESCO listelerinde olmasının uluslararası potansiyelinin açık gösteresidir"

Denizli’nin arkeolojik çalışmaların en yoğun sürdüğü kentlerden biri olduğunu ifade eden Bakan Ersoy, Uluslararası arkeolojik iş birliğini, ülkemizde birbirinden bağımsız çalışan yabancı ekiplerin faaliyetleri olarak değil. Türk arkeolojisinin bilimsel kapasitesini büyüten, bilgi ve deneyim paylaşımını arttıran ve ortak koruma kültürünü geliştiren bir yapı olarak görüyoruz. Bu sempozyumun Denizli’de düzenlenmesi de bu bakımdan son derece yerindedir. Çünkü bugün Denizli, Türkiye’de arkeolojik ve kültürel miras araştırmalarının en yoğun biçimde sürdürüldüğü illerimizden biridir. Pamukkale Hierapolis’in hem kültürel hem doğal miras alanı olarak UNESCO Dünya Miras Listesi’nde bulunması, Laodikeia’nın ise UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde yer alması Denizli’nin sahip olduğu uluslararası düzeyde potansiyelin açık bir göstergesidir" diye konuştu.

"Türk-İtalyan ilişkilerini çeşitlendirmeyi hedefliyoruz"

Türkiye ile İtalya arasındaki bilimsel ve kültürel işbirliklerinin geliştirerek çeşitlendirmeyi hedeflediklerini ifade eden Bakan Ersoy, "Bunu takiben Truva ve Roma sergisini hayata geçirdik; Türkiye’nin farklı müzelerinden seçilen 221 adet eser bugün Roma’da Anadolu ile İtalya arasındaki binlerce yıllık kültürel ilişkilerin hikayesini anlatıyor. Önümüzdeki dönemde bu iş birliğini daha da çeşitlendirmeyi hedefliyoruz. Efes Ören Yeri ile Pompeii Arkeoloji Parkı arasında bilimsel ve kültürel iş birliğinin geliştirilmesine yönelik güçlü bir diyalog sürecini başlattık. Mersin Elauussa Sebaste Antik Kenti’nde ise İtalya Kültür Bakanlığı Arkeoloji Merkez Enstitüsü ile ortaklaşa yürütülmesi planlanan projeyi 2027 yılında hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Kapadokya’da da Türk ve İtalyan uzmanlar kültür varlıklarının korunması ve özellikle duvar resimlerinin konservasyonu alanında birlikte çalışmalar yürütüyorlar" dedi.

"Kültür varlıkları kaçakçılığı ile mücadele iki ülkenin hassasiyet noktası"

İki ülkenin kültür varlıkları kaçakçılığı konusunda hassasiyet gösterdiğini ifaden eden Bakan Ersoy, "Kültür varlık kaçakçılığıyla mücadele, iki ülkenin ortak hassasiyet gösterdiği alanların başında gelmektedir. Son yıllarda İtalya’da ele geçirilen ve ülkemize iadesi sağlanan kültürel varlıklar, iş birliğimizin kültürel mirasın korunması konusunda da somut sonuçlar verdiğini ortaya koymaktadır. Kazı alanlarında bilim insanları bir araya geliyor, laboratuvarda uzmanlar birlikte çalışıyor, müzeler ortak sergiler düzenliyor, genç araştırmacılar yeni bilimsel ağlara katılıyor ve kültür varlıklarımız ortak bir sorumluluk anlayışıyla korunuyor. Türkiye sahip olduğu arkeolojik zenginliğin büyüklüğünün ve bunun beraberinde getirdiği sorumluluğun farkındadır. Bizim hedefimiz; Türkiye arkeolojisini daha güçlü bilimsel imkanlarla desteklemek, kazı ve koruma çalışmalarının sürekliliğini sağlamak, Türk bilim insanlarının uluslararası bilim dünyasındaki etkinliğini arttırmak ve ülkemizde çalışan yabancı bilim heyetleriyle nitelikli, karşılıklı ve kalıcı ortaklıklar geliştirmektir" ifadelerini kullandı.

İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli, "Her antik şehir bir kavşak, her liman bir köprü olmuştur. Tıpkı her arkeolojik buluntunun, görünüşte sessiz olan karşılıklı etkileşimlerin, buluşmaların ve alışverişlerin yalnızca birer tanığı olması gibi. İtalya ve Türkiye, bugünkü statü sınırlarını binlerce yıl öncesinden aşan bir hafıza coğrafyasını korumaktadır. Akdeniz, halklarımızı konuşturarak olağanüstü bir medeniyet altyapısı olmuştur; rotaları malları ve fikirleri, tanrıları, alfabeleri, teknikleri ve dünya görüşlerini taşımıştır. Birkaç ay önce Kolezyum Arkeoloji Parkı’nda Bakan Ersoy ile birlikte iki Kültür Bakanlığı’nın iş birliği sayesinde Kolezyum içinde ağırlanan "Truva ve Roma" sergisini açtık. Flavius amfiteatr milyonlarca ziyaretçisine, Roma ile Romalıların gelmeyi seçtiği Küçük Asya şehri arasındaki mitolojik ve tarihi bağın derinliğini sunan bir sergidir bu. Ve bugün Hierapolis’te bu ortak yola devam etmek için yeniden bir aradayız; burada arkeolojik araştırma karşılıklı bir bilgi aracı hâline gelmektedir ve kültür, dostluğumuzun en derin dillerinden biri olarak kendini göstermektedir" dedi.

"Antik Truva zamanından beri halklarımız ortak bir kaderle bağlıdır"

Türkiye ile İtalya’nın bağlarının tarihe dayandaığını ifaden eden İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli, "Şunu hatırlamak iyi olacaktır ki; Helenistik Hierapolis buralarda kurulmadan önce Frigyalılar bir termal mağarada, Büyük Ana Cibele, Kubaba’ya tapınırlardı. Akdeniz Havzası’nın dini ve kültürel olaylarını, Türkiye devlet müzelerinin bilimsel katkısı ve ödünç verdiği eserlerin de yer aldığı başka büyük bir sergi olan "Magna Mater"de de hatırlamak istedik. Bu akşam açtığımız bilimsel buluşma, iki milletimiz, aynı denizin iki kıyısı, antik bir şimdinin iki tarihi arasındaki bağın ne kadar derin ve köklü olduğuna tanıklık etmektedir. İtalya ve Türkiye, geleceğe yönelik canlı bir sorumluluk olan bin yıllık bir geçmişi paylaşmaktadır. Arkeolojik iş birliği bu anlamda, yöntemi paylaşmak, yetkinliklere saygı duyarak sit alanlarını korumak ve bilgiyi yeni nesillere aktarmak yoluyla İtalya ve Türkiye arasındaki dostluğu günlük olarak pratik eden somut bir kültürel diplomasi biçimidir. Sonuç olarak geçen yıl Roma’daki İtalya-Türkiye Zirvesi vesilesiyle Bakanlar Kurulu Başkanı Giorgia Meloni’nin de hatırlattığı gibi, ikili ilişkilerimiz ekonomik boyutun çok ötesine geçen stratejik bir değere sahiptir ve kültürde en derin ve en kalıcı ifadelerinden birini bulur. Antik Truva zamanından beri halklarımız ortak bir kaderle bağlıdır. Bugün Akdeniz havzası için barış, refah ve iş birliği dolu bir geleceği birlikte inşa etmek amacıyla bu olağanüstü kültürel mirasa başvurmakla çağrılıyız. Eminim ki bu buluşmadan yeni ve ileri iş birliği ortaklıkları doğacaktır ve karşılıklı bilgi, kazı çalışmalarımızdaki en iddialı şantiyemiz ve kardeşliğimiz, kültürü tüm medeniyetlerin evi olarak yaşamak isteyen herkes için bir referans modeli olacaktır" diye konuştu.

Sempozyum kapsamında antik kentte Şef ve Solist Riccardo Zamuner yönetiminde İzmir Devlet Senfoni Orkestrası tarafından icra edilmesi planlanan konser ise aniden bastıran yağış nedeniyle iptal edildi.