"100 sene sonra Kerkük’te petrol sahalarına ortak oluyoruz"

Irak petrolünün Kerkük-Ceyhan hattı üzerinden Türkiye’ye taşınmasını öngören 750 bin varillik kapasiteyi değerlendiren Bakan Bayraktar, "Öncelikle Kerkük anlaşmasına çok kısa değineyim. Kerkük, İngiliz petrol şirketinin yaklaşık 100 yıldır petrol ürettiği bir yer. Biz de bir anlamda aslında 100 sene sonra neredeyse Kerkük’te bu petrol sahalarına bir anlamda ortak oluyoruz. Orada bir tane Amerikalı ortağımız var. Yani İngiltere, Amerika, Türkiye üçlüsünün ortak olduğu çok büyük bir petrol rezervine sahip. Yaklaşık şu anda tahminler 3 milyar varillik bir petrol rezervinden bahsediyoruz. Hani bunu bugünkü rakamlara dönersek 250 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklükten bahsediyoruz. Günlük üretiminin 1,2 milyon varillere çıkabileceği bir potansiyel var ve hani dünyanın en iyi şirketleriyle Türkiye Petrolleri burada ortak bir şekilde bu faaliyeti yürütecek" açıklamasında bulundu.

"Şu anda bu 750 bin varili mevcut hatlarımızdan taşıyabiliriz ve bunu miktarını da artırabiliriz"

Irak’ta enerji alanında Kerkük-Ceyhan boru hattı dışında üzerinde çalışılan birçok projenin olduğunu da kaydeden Bayraktar, bunlardan birinin de Silopi-Habur-Basra güzergahında olduğunu ve inşa edilmesi halinde Irak petrolünün Ceyhan üzerinden hem Türkiye’deki rafinerilere hem de dünya piyasalarına ulaştırılmasını hedeflediğini söyledi. Körfez ülkelerinde yaşanan çatışmaların da Hürmüz Boğazı’nda petrol taşımacılığını olumsuz etkilediğini ve riskli kıldığını kaydeden Bayraktar, "Hürmüz bize şunu söyledi; mutlaka alternatif güzergahlara, alternatif rotalara ihtiyacı var dünyanın. Yani bütün petrolünüzü siz, Irak için söylüyorum ve Körfez’deki birçok ülke için söylüyorum, işte Hürmüz’den geçerek dünya piyasalarına götürürseniz orada olabilecek şu anda bir çatışma ortamı var, yarın Allah korusun bir kaza olabilir, başka bir şey olabilir; dolayısıyla alternatif ve çeşitlendirme çok önem arz ediyor. Biz şu anda alternatiflerden bir tanesi, konuştuğumuz projelerden, evet, şu anda bu 750 bin varili mevcut hatlarımızdan taşıyabiliriz. Biz mevcut hatlarımızdan 1,5 milyon varil taşıyabiliriz aslında ve diyoruz ki bunu miktarını da artırabiliriz, yani 2-2,5 milyon varillere çıkabiliriz ve boru hattını da Basra’ya kadar uzatalım; gerek Irak’ın üretimi bir kısım üretimini veya Kuveyt, Körfez ülkelerinden ‘Bu hattı ben kullanmak istiyorum ya, petrolümün tamamı Hürmüz’den geçmesin burada başımıza ne geleceği belli değil’ diyenleri de bu güzergahtan biz dünya piyasalarına açabiliriz diyoruz" şeklinde konuştu.

"Boru hatları herkesin kazanacağı bir denklemi oluşturuyor"

Bakan Bayraktar, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin alternatif enerji koridorlarının önemini artırdığını belirterek, "Şu anda 20 milyon varillik bir petrol akışının olduğu bir coğrafya Hürmüz ve şu anda burada bir çatışma ortamı var. Dolayısıyla burada bir alternatif güzergah, güvenli, istikrarlı bir güzergaha gelmesi herkes için kazanç. Bütün dünya için kazanç. Dünya petrol piyasalarının dengeli olması için dünyaya bizim her gün 100-103 milyon varil günlük bir arzı sunmamız lazım. Öyle olursa daha dengeli fiyatlar olur. İşte herkes sonuçta daha ucuz enerji istiyor. O anlamda bu boru hatları herkesin kazanacağı bir denklemi oluşturuyor" şeklinde konuştu.

Bakan Bayraktar, geçen hafta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali el-Zaidi arasında gerçekleştirilen görüşmede, Irak’ın Türkiye’nin günlük 1 milyon varillik ham petrol ihtiyacını karşılamaya hazır olduğunu ve bu yönde istekli olduklarını ilettiğini hatırlattı. Bayraktar, Irak ile imzalanan enerji anlaşmasının bir yıllık olduğunu ve kapsamının genişletilmesinin hedeflendiğini belirtti. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 30-35 milyar dolara ulaşabilecek potansiyele sahip olduğunu ifade eden Bayraktar, "O anlaşmayı imzaladık. Bir yıllık bir anlaşma, onu daha tabii uzatmak ve dediğim gibi daha büyütmek istiyoruz esas itibarıyla. Bütün bu anlaşmalarla beraber Irak’la Türkiye’nin ticaret hacmi çok kısa bir süre içerisinde iki katına çıkabilir" dedi.

Irak’ın enerji altyapısına yönelik iş birliğine de değinen Bayraktar, "Şu anda Irak’ın çok ciddi bir elektrik problemi var. Altyapı sorunları var ama biz buna kısa vadede, orta vadeli ve uzun vadeli çözümleri de kendilerine sunduk. Bunlardan bir tanesi şu anda elektrik ihracatı yapıyoruz, burada miktarın artırılmasını Sayın Başbakan Sayın Cumhurbaşkanımızdan rica ettiler" ifadelerini kullandı.

"Basra’ya uzatılacak doğal gaz hattıyla Körfez gazını Türkiye’ye ve Avrupa’ya taşıyacak büyük bir projeyi hedefliyoruz"

Bakan Bayraktar, Irak ile enerji alanındaki iş birliği başlıklarından birinin doğal gaz olduğunu belirterek, Irak’taki doğal gaz santrallerinin elektrik üretimi için gaz ihtiyacının bulunduğunu söyledi. Bayraktar, ilk etapta Türkiye’nin doğal gaz altyapısı kullanılarak Türkiye’deki doğal gazın bir kısmının Irak’a ihraç edilmesi seçeneği üzerinde çalışıldığını ifade etti.

Bakan Bayraktar, daha büyük hedeflerinin Basra’ya uzatılması planlanan petrol boru hattı ile elektrik iletim hatlarına paralel bir doğal gaz boru hattı inşa etmek olduğunu belirterek, "Daha büyük projemiz aslında bu. Basra’ya uzatmayı düşündüğümüz petrol boru hattına, elektrik iletim hatlarının yanına bir doğal gaz boru hattı yapıp belki ileride Katar doğal gazını, Körfez’de üretilecek doğal gazı ters akışla bu sefer Irak üzerinden Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden de Avrupa’ya gitmesiyle alakalı da büyük bir projeyi de konuşuyoruz" bilgisini paylaştı.

Bakan Bayraktar, 2016’da hayata geçirilen Milli Enerji ve Maden Politikası kapsamında Türkiye’nin kendi gemileri ve ekipmanlarıyla yürüttüğü arama faaliyetlerinin Karadeniz’deki Sakarya Gaz Sahası ve Gabar keşifleriyle sonuç verdiğini, bunun da Türkiye Petrolleri’nin yurt dışındaki faaliyetlerini güçlendirdiğini söyledi. Bayraktar, Türkiye Petrolleri’nin Somali, Irak, Pakistan ve Bulgaristan’ın Karadeniz’deki offshore sahasında arama faaliyetlerini sürdürdüğünü belirterek, Afrika başta olmak üzere yeni uluslararası anlaşmaların da yakında duyurulacağını ifade etti.

Bakan Bayraktar, Somali’de sondaj çalışmalarını sürdüren Çağrı Bey gemisinin 3 bin 450 metre su derinliğinde yürüttüğü ilk kuyuda yaklaşık 4 bin metreye ulaştığını, sondajın ise 7 bin metreye kadar devam edebileceğini söyledi. İlk kuyunun sonuçlarına ilişkin gelecek haftaların takip edilmesi gerektiğini belirten Bayraktar, operasyonun zorluğuna rağmen gemilerin teknik kapasitesi ve Karadeniz’de kazanılan tecrübeyle Somali’den olumlu bir sonuç almayı hedeflediklerini ifade etti.

"Oruç Reis’in yeni görev yeri de Pakistan olacak"

Bakan Bayraktar, yıl başından bu yana Exxon, Chevron, BP, Shell ve Total ile iş birliği anlaşmaları imzaladıklarını belirterek, "Bu iş birliği anlaşmaları artık somut projelere dönüşüyor. BP anlaşması Kerkük’te somut ve ticari bir projeye dönmüş durumda, diğerleri de yavaş yavaş dönüşecek. Libya’da biri denizde biri karada iki saha almış durumdayız, daha büyük bir proje üzerinde de çalışıyoruz. Afrika’da Gine-Bissau, Angola ve Liberya’nın yanı sıra Kazakistan, Azerbaycan, Irak ve Pakistan’da faaliyetlerimiz sürüyor. Yakın zamanda Bangladeş’te deniz sahalarıyla ilgili süreci başlatacağız. Oruç Reis’in yeni görev yeri de Pakistan olacak" değerlendirmesinde bulundu.

8 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacı Sakarya Gaz Sahamızdan sağlanacak"

Sakarya Gaz Sahası’na ilişkin son verileri de paylaşan Bayraktar, şunları kaydetti:

"Hakikaten gözbebeğimiz Sakarya Gaz Sahası. Orada da bu sene daha önce de ifade etmiştik aslında, bu sene önemli bir zaman dilimi. Çünkü biz ilk üretimi gerçekleştirdik. Ağustos ayı 2023 itibarıyla karaya gazı getirdik. Nisan ayında, Nisan 2023’te Cumhurbaşkanımızın katılımıyla güzel bir tören, büyük bir orada gaz yakma töreni yapmıştık hatırlarsanız. Ve üretim Ağustos’ta hanelerle, ticarethanelerle yani şebekeyle buluştu. Ve bugün 4 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacı, evin doğal gaz ihtiyacı şu anda Sakarya gaz sahasından geliyor. Şimdi hedefimiz ikinci fazda bu senenin sonunda bu rakamı 8 milyona çıkarmak. Faz 2’de takvim net. 2026 sonunda biz üretimimizi Sakarya gaz sahasından iki katına, 20 milyon metreküpe çıkaracağız. Ama ben böyle çok metreküpler efendim şeyler konuşuyorum, variller konuşuyorum; insanımızın anlayacağı şekilde söyleyelim; Türkiye’deki 8 milyon evin doğal gaz ihtiyacı kendi gaz sahamızdan sağlanacak. Faz 2 bu senenin sonu itibarıyla. 2028’e geldiğimizde bu 16-17 milyon haneye çıkacak."

Gabar’ın Türkiye’nin en önemli petrol projelerinden biri haline geldiğini de dile getiren Bayraktar, "2021 yılında yapılan keşfin ardından bugün Gabar’da günlük 83 bin 200 varil üretime ulaştık. Aslında bu yeni bir rekor. Her gün yeni bir rekor kırıyoruz, yeni keşifler yapıyoruz ve üretimimizi artırmaya devam ediyoruz. Gabar inşallah daha da büyüyecek" dedi.

Bayraktar, ‘Terörsüz Türkiye’ süreciyle birlikte bölgenin terörden arındırılmasının Gabar’daki enerji faaliyetlerinin önünü açtığını, bunun sosyal, ekonomik ve istihdam açısından önemli katkılar sağladığını, üretimin artmasıyla birlikte bölgede yeni yatırım ve istihdam imkanlarının da gündeme gelebileceğini söyledi. Küresel enerji piyasalarında jeopolitik gelişmeler nedeniyle belirsizlik ve fiyat dalgalanmalarının sürdüğünü belirten Bayraktar, Türkiye’nin bu risklere karşı uzun yıllardır kaynak ve güzergâh çeşitlendirme stratejisi izlediğini söyledi. Bu kapsamda 2016 yılında Türkiye ile Rusya arasında TürkAkım Doğal Gaz Boru Hattı için çalışmaların başlatıldığını hatırlatan Bayraktar, kısa sürede tamamlanan projenin Türkiye’nin doğal gaz arz güvenliğinin güçlendirilmesinde kritik rol oynadığını ifade etti.

"Türkiye’nin bütün depoları, doğal gaz depoları dolu vaziyette"

Doğal gaz arz güvenliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bayraktar, "Şu anda Türkiye’nin bütün depoları, doğal gaz depoları dolu vaziyette. Doğal gaz altyapımızda depolarımız yaklaşık 6,3-6,5 milyar metreküplere ulaştı. Kışın en soğuk zamanında yaklaşık 45 gün boyunca hanelerimize yetecek kadar doğal gazı depolarımızda tutabiliyoruz. Hedefimiz bu kapasiteyi 12-13 milyar metreküpe çıkarmak" açıklamasında bulundu.

Petrol ve petrol ürünleri stoklarının da yakından takip edildiğini belirten Bayraktar, Hürmüz krizi kaynaklı gelişmelere rağmen bugüne kadar arz güvenliğinde herhangi bir sorun yaşanmadığını, alternatif tedarik kaynakları oluşturmak için enerji diplomasisi ve ticari ilişkilerin sürdürüldüğünü ifade etti. KKTC ile enerji iş birliğine ilişkin Bayraktar, Türkiye üzerinden adaya elektrik iletim hattı ve doğal gaz boru hattı projeleriyle enerji arz güvenliğinin sağlanmasının hedeflendiğini söyledi. Doğal gaz hattının yalnızca KKTC’nin ihtiyacına yönelik değil, ilerleyen dönemde Doğu Akdeniz’de bulunabilecek doğal gaz kaynaklarının Türkiye ve Avrupa’ya ulaştırılmasına imkan sağlayacak şekilde planlandığını belirten Bayraktar, adanın elektrikleşme sürecine de katkı sunmayı amaçladıklarını ifade etti.

Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde ilk reaktöre ilişkin çalışmaların sürdüğünü belirten Bayraktar, test süreçlerinin devam ettiğini ve yıl sonunda ilk elektrik üretiminin hedeflendiğini söyledi. Güvenliğin öncelik olduğunu vurgulayan Bayraktar, ikinci, üçüncü ve dördüncü reaktörlerde de inşaat çalışmalarının devam ettiğini ifade etti.