Yozgat’ın Büyükmahal köyünde yaşayan Bektaş ve Ümmügülsüm Uğurlu çifti, ata mesleği olan bulgur üretimini 1985 yılından bu yana sürdürüyor. Sarı Bursa cinsi buğdayı geleneksel yöntemlerle işleyen çift, bakır kazanlarda odun ateşinde kaynattıkları buğdayı hedik haline getirip uzun ve zahmetli bir sürecin ardından bulgur ve yarma olarak satışa hazır hale getiriyor.

Buğday hasadının ardından başlayan geleneksel bulgur mesaisi, Uğurlu çiftinin yoğun çalışmasıyla yaklaşık 2 ay sürüyor. Bir ay önce kaynatılarak hedik haline getirilen buğdaylar, güneşte kurutulduktan sonra çuvallanıyor ve ardından setenleme işleminden geçiriliyor. Setenleme, savurma, ayıklama ve eleme aşamalarının ardından ürünler son olarak çekilerek bulgur ve düğürcük haline getiriliyor. Geleneksel yöntemi tercih eden Uğurlu çifti, bulgur yapımında odun ateşi ve bakır kazan kullanıyor. Oldukça zahmetli olan üretim sürecinde çift, sabahın erken saatlerinden gece yarısına kadar çalışıyor.

Üretim sürecinden bahseden Ümmügülsüm Uğurlu, "Biz bulgur yapıyoruz. Kaynatması, yıkaması, kaynaması bittikten sonra da bu setenin içinde böyle getirip setende kepeğini çıkartıyoruz. Ondan sonra da savurmaya veriyoruz. Savurmadan sonra yukarıda ben ayıklıyorum onu. Tekrar tekneye dolduruyoruz. Ondan sonra da elememiz var, çekmemiz var. Son aşamada çekmede bitiyor. Bu işi 1985’ten bu yana eşimle birlikte yapıyoruz. Öyle devam ediyor. Çocuklar geliyor yardım ediyor bazen. Komşularımız geliyor sağ olsunlar. Onların yardımıyla da yapıyoruz. Ayakta kalmaya gayret ediyoruz. Bir gün yıkıyoruz, ertesi gün kaynatıyoruz. Tahminim bir seferde 1 ton çıkartıyoruz yani. Biz bunları sipariş üzerine götürüyoruz Sorgun, Alaca. Genelde esnaflar alıyor. Komşular, oradaki site sakinleri alıyor. Yozgat, Ankara’ya sipariş götürüyoruz. Gurbetçiler gelip alıyor. Böyle kazancımızı sağlıyoruz" dedi.

Bir gün yıkıyorlar, ertesi gün kaynatıyorlar

Bulgur üretiminin her aşamasını büyük bir emekle gerçekleştiren çift, bir gün buğdayları yıkarken ertesi gün kaynatma işlemini yapıyor. Kaynatılan buğdaylar güneşte kurutulduktan sonra setenlemeye alınıyor. Setenleme tamamlandıktan sonra savurma ve ayıklama işlemlerinden geçirilen hedikler, elenip çekilerek sofralara ulaşacak bulgur ve düğürcüğe dönüşüyor. Yoğun çalışma temposunu sürdüren çift, üretim döneminde sabah saat 05.00’te işinin başına geçiyor, çalışmalarını gecenin ilerleyen saatlerine kadar devam ettiriyor.

Yılda 10-12 ton bulgur üretiyorlar

Uğurlu çifti bu yıl yaklaşık 10-12 ton bulgur üretimi gerçekleştirmeyi hedefliyor. Kurutulmuş hediklerden günlük yaklaşık 125 çinik bulgur üreten çift, uzun yıllardır oluşturduğu müşteri ağı sayesinde ürünlerini sipariş usulü satıyor.

Büyükmahal köyü dışında yaşayan ve yaz aylarında memleketlerine gelen gurbetçiler de geleneksel yöntemlerle üretilen bulgura büyük ilgi gösteriyor. Köylerine tatil için gelen vatandaşlar, dönüşlerinde kışlık bulgur ihtiyaçlarını da karşılayarak ürünleri Türkiye’nin farklı illerine götürüyor.