Ankara’da belgesel yönetmeni ve MEDD-UP’ın kurucusu Muhammet Sena Yelkovan, sekiz yıldır üzerinde çalıştığı "Gurbete Yazılanlar" kitabını belgesel diziye dönüştürerek 34 ülkedeki 78 şehitliği tek tek ziyaret edeceği projeyi hayata geçiriyor.

Ramazan 2026’da kitap olarak yayımlanan "Gurbete Yazılanlar", Kore’den Galiçya’ya, Kafkasya’dan Filistin’e, Balkanlar’dan Uzak Asya’ya kadar geniş bir coğrafyada yatan Türk şehitlerini konu alıyor. Belgesel uyarlamasında her durakta sembolik bir ritüel uygulanarak memleket toprağından bir avuç toprak şehitliğe bırakılırken, şehidin düştüğü topraktan alınan bir avuç toprak da Anadolu’ya getirilecek. Projenin amacını özetleyen Yelkovan, "Gurbet diyarlarında yatan şehitlerimiz bize emanet. Sekiz yıldır bu davanın peşindeyim; çünkü bu topraklarda unutmak bir zihin boşluğu değil, bir ihanettir. Bedeli kanla ödenmiş bir emaneti hafızasızlığa terk edemeyiz" dedi.

Resmi kayıtlardaki tutarsızlık araştırmayı başlattı

Projenin çıkış noktasının 2014 yılında yaptığı bir keşfe dayandığını belirten Yelkovan, Milli Savunma Bakanlığı’nın 1999 yılında yayımladığı "Yurt Dışı Şehitlikler" adlı resmi eseri incelediği sırada Filistin cephesinde şehit düşen kahramanlara ait kayıtlarda dikkat çeken bir durum fark etti. Şehitliğin bulunduğu yer olarak Gazze belirtilirken, "bulunduğu ülke" hanesine "İsrail" yazıldığını gören Yelkovan, söz konusu şehadetlerin işgal devletinin kuruluşundan yaklaşık otuz yıl önce I. Dünya Savaşı döneminde gerçekleştiğini vurgulayarak, "Bu bir yazım hatası değil. O yıllardaki FETÖ’cü askeri vesayetin ve FETÖ yapılanmasının kirli eli, devletin resmi kayıtlarına, hatta şehitliklerimize kadar uzanmış vaziyette. Filistin cephesini yok sayıp oraya ’İsrail’ yazmak, Yıldırım Orduları Grubu’na ve Filistin cephe komutanı Mustafa Kemal Atatürk’e yapılmış bir ihanettir" ifadelerini kullandı.

Araştırmalar belgesel dizisine dönüştü

Elde edilen verilerin sınırlı kalması sebebiyle konuyu daha kapsamlı ele almak amacıyla araştırmayı bir belgesel-araştırma dizisine taşıma kararı aldığını belirten Yelkovan, yürütülen incelemeler sırasında yalnızca resmi kayıtlarda yer alan şehitliklerin değil, bu kayıtların dışında kalan başka ülkelerdeki şehitliklerin de varlığını tespit ettiklerini kaydetti.

"Yüz yıl sonra aynı adaletsizlik"

Belgeselde yer verilen Talpia, Ramle, Beer Sheva ve Teberiyye gibi bölgelerin yüz yıl önce Osmanlı ordusunun Filistin cephesinde can verdiği topraklar olduğuna dikkat çeken Yelkovan, "Bugün Gazze’de yaşananları izlerken, aslında yüz yıl önce dedelerimizin de aynı topraklarda aynı davanın bedelini canlarıyla ödediğini unutuyoruz. Kayıtlardan silinen, çarpıtılan bu hakikati düzeltmezsek, bugünkü mücadeleyi de köksüz bırakırız" açıklamasında bulundu.